150 jaar Duits Lijntje: balken versperden toegang tot station Boxtel

Het Duits Lijntje, de spoorweg die ooit Boxtel met de Duitse plaats Goch verbond, bestaat in juli 150 jaar. In een serie artikelen behandelen Jos Mandos en Sander Leemans van Heemkunde Boxtel de aanloop naar de opening in 1873. Deze week het laatste deel: gesteggel over station Boxtel.

Begin juli 1873 was het traject tussen Boxtel en Goch klaar. De eerste treinen konden gaan rijden. Toch doemde er een probleem op: de toegang voor treinen van de Noord-Brabantsch Duitsche Spoorweg-Maatschappij (NBDS) tot het Boxtelse station, dat was namelijk in handen van de Staatsspoorwegen (SS).

IN DE HAREN

Eerder in het jaar kwamen NBDS en SS tot een overeenkomst voor het gemeenschappelijke gebruik van station Boxtel. Daarin werden heel gedetailleerd de voorwaarden genoemd, waaronder de toegang voor de NBDS tot het station. In een andere overeenkomst werd bepaald dat tweederde van de kosten voor rekening zou komen van de SS en de rest voor de NBDS. Maar omdat de spoorwegmaatschappij, zeker in de begintijd, veel minder kosten maakte en de bijdrage dus relatief hoog was, vlogen de twee partijen elkaar hierover regelmatig in de haren.

Omdat de SS steeds over pietluttigheden viel, werd de inwerkingtreding van de overeenkomst door de minister vertraagd. Dit tot grote frustratie van NBDS-directeur W.H. Van Meukeren. Dat liep zo hoog op dat hij zelfs meteen ontslag nam.

BALKEN

De NBDS besloot daarop de confrontatie te zoeken en liet een eerste trein met reizigers, op 15 juli 1873 vanuit Schijndel naar Boxtel rijden. Die dag wordt dan ook algemeen gebruikt als de datum van de eerste rit over het Duits Lijntje, overmorgen precies 150 jaar geleden.

Voorzichtigheidshalve reed er vlak na die trein een losse locomotief, om zo nodig de trein weer terug naar Schijndel te kunnen rijden mocht de toegang tot het station in Boxtel geweigerd worden. De trein werd vóór het eerste wissel, zo’n zeshonderd meter van het station, tegengehouden door houten balken die met kettingen aan de rails waren vastgemaakt. Na overleg met de Boxtelse kantonrechter mr. De Roy en de Koninklijke Marechaussee mocht de trein niet doorlopen. Alle reizigers moesten uitstappen en over de rails naar station Boxtel lopen.

De pers berichtte uitgebreid over dit voorval. Maar op 19 juli 1873 werd de overeenkomst alsnog goedgekeurd en kon het reguliere treinverkeer van start. Al met al kon er dus gereden worden. Maar nog niet tussen Goch en Wezel, waardoor het traject niet meer was dan een verlieslatende lokale spoorlijn...