‘Crowdfundingactie voor 17e eeuwse boerderij Kempseweg zou onhaalbare verwachtingen scheppen’

Aan de Kempseweg 1 in Boxtel staat een boerderij die vermoedelijk uit 1607 stamt. Al decennialang is het een troosteloos gezicht. Het pand is danig in verval. Een poging om het tot rijksmonument te verheffen, strandde in 2004: te weinig zeldzaam en te weinig authentiek, luidde het oordeel. Een onlangs geopperd idee om geld in te zamelen voor herstel, vindt de eigenaar sympathiek, maar toch niet zo’n goed idee. ,,Dat wekt verwachtingen die niet waar te maken zijn.”

Het idee voor een crowdfundingsactie komt vanuit Soest. Soest, zal de lezer denken. Jawel, Soest! Daar woont de 86-jarige Cees de Vos. Kort na de bevrijding, in de zomer van 1945, verbleef hij als tienjarig ventje enkele weken in de betreffende boerderij waar destijds de familie Schoenmakers woonde.

De Vos stamt uit een gezin van dertien kinderen dat in Nijmegen de verschrikkingen van de Tweede Wereldoorlog meemaakte. Samen met zijn een jaar jongere broertje werd hij via een kinderactie naar Boxtel gezonden om aan te sterken. Broer Henk werd opgevangen bij de familie Scheutjens een eindje verderop in de buurtschap Roond.

Zijn herinneringen aan het verblijf in Boxtel, waar hij een jaar later terugkeerde, beschreef De Vos in 2007 op Noviomagus.nl, een geschiedeniswebsite over de Karelstad. Dat verhaal lazen Corrie en Jan Schoenmakers, kleinkinderen van het echtpaar dat de jonge Cees destijds onderdak bood. Afgelopen vrijdag maakten de twee Boxtelaren kennis met De Vos en werden in Soest herinneringen opgehaald.

De ontmoeting kwam tot stand nadat Corrie en Jan enkele weken geleden naar De Vos belden. En dat telefoontje was voor hem weer aanleiding om nog eens in de pen te klimmen. Dit keer niet om de goede herinneringen aan zijn verblijf in Boxtel nogmaals vast te leggen, maar om een pleidooi te houden voor behoud van de vervallen boerderij waar hij in 1945 en 1946 zo gastvrij werd ontvangen door de familie Schoenmakers.

Later keerde hij er nog tweemaal terug: in 1953 tijdens een fietstocht en in 2007 tijdens een bezoek aan de kleinkinderen van de familie Schoenmakers in Haaren. Over die laatste keer: ,,Dat was schrikken! Het deed me pijn de boerderij in zo’n slechte staat te zien”, schrijft De Vos.

Na het telefoontje van Jan en Corrie stuurde De Vos zijn oproep tot een crowdfundingsactie naar deze krant met het verzoek er ruchtbaarheid aan te geven. Hij oppert om de bouwval op te knappen en in te richten als kinderboerderij. ,,Als startkapitaal schenk ik vijfhonderd euro”, laat de Soestenaar weten.

GEPASSEERD STATION

De huidige eigenaar van Kempseweg 1, Harrie de Rooij, woont in een in 1962 naast de bouwval opgetrokken woning. Hij is in het verleden bezig geweest om de oude boerderij eigenhandig en met kennis van zaken te restaureren.

Als hij wordt geconfronteerd met het initiatief uit Soest, reageert De Rooij verrast. Hij kent het verhaal dat De Vos op internet optekende. Hoewel hij het idee van een geldinzameling sympathiek vindt, ziet hij er geen heil in. Sterker nog, het zou verwachtingen kunnen wekken die volgens hem niet waar te maken zijn.

,,Het is een gepasseerd station helaas. Vele jaren geleden had ik zelf plannen voor herstel, maar van hogerhand werd daar niet aan meegewerkt. Jammer, maar het is niet anders. De boerderij staat erbij, zoals het is. Ik heb er verder geen plannen meer mee”, aldus De Rooij.

Hoewel de gemeente Boxtel destijds wel mee wilde werken aan de procedure om het 17-eeuwse pand tot rijksmonument te verheffen, is dat er nooit van gekomen. De zaak diende tot aan de Raad van State, maar het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap trok in 2004 aan het langste eind.

NIET MEER AUTHENTIEK

Kempseweg 1 is een voormalige kortgevelboerderij in de vorm van een zogeheten hallenhuis. Het vermoedelijke bouwjaar is 1607; negentig jaar later werd de voorgevel in steen opgetrokken. Na verbouwingen in de 18e en 19e eeuw werden ook in 1931 en 1962 diverse aanpassingen aangebracht. Dit alles maakt dat de boerderij niet meer authentiek is, oordeelden het ministerie en de Rijksdienst voor Monumentenzorg bijna twintig jaar geleden. Bovendien zijn elders in Nederland volop voorbeelden van hallenhuizen te vinden, stelden de twee instanties.

In 1992 is de boerderij op de gemeentelijke monumentenlijst geplaatst.

Het verhaal met de herinneringen van Cees de Vos aan zijn verblijf in Boxtel in de zomer van 1945 en 1946 is terug te lezen onder gastredactie op de website: www.noviomagus.nl

Foto’s: Het lukte twintig jaar geleden niet om de vervallen boerderij aan de Kempseweg 1 de status van rijksmonument te geven. De hoeve staat wel op de gemeentelijke monumentenlijst. (Foto’s: Albert Stolwijk).