DIK BOL GEEFT LEZING OVER BODEMSCHATTEN NIEUWE WIJK

do 28 mei, 09:52

Heem van Selis meermalen 'militair terrein'

Waar nu nieuwbouwwoningen staan, sliepen eens soldaten. Archeologen stuitten bij onderzoek in Heem van Selis op een Zweedse munt, uniformknoopjes en resten van een tent. Frederik Hendrik, prins van Oranje, bivakkeerde er in 1633 met twaalfduizend soldaten. Heemkundige Dik Bol geeft een presentatie over de bodemvondsten in de wijk.

Jan Hermens

Frederik Hendrik, ook wel bekend als de stedendwinger, verbleef in Boxtel vanwege onderhandelingen met de Spanjaarden. De legerleider en staatsman speelde een grote rol in de Tachtigjarige Oorlog, vertelt Bol. 

KAMPEMENTEN

De jongste zoon van Willem van Oranje, die in 1629 Den Bosch had ingenomen, bracht de nacht niet door tussen zijn manschappen, maar comfortabel, en mogelijk ook veiliger, in het dorp. Bol: ,,In een watermolen in de huidige Molenstraat. Zijn soldaten verbleven in kampementen in het veld. Er zijn sporen achtergebleven uit die tijd."

ZWEEDS

De munt liet zich eenvoudig dateren. Bol: ,,Er staat een jaartal op. Er vochten niet vaak Zweedse huurlingen mee in het leger van Frederik Hendrik, maar juist in 1633 wel, zo is bekend." Een duidelijke indicatie voor het jaar waarin de stedendwinger op de plek van de huidige nieuwbouwwijk gelegerd was, aldus Bol.

Met een beetje fantasie is voor te stellen hoe Heem van Selis er in die dagen uitzag. Honderden tenten, smeulende kampvuren, mannen in uniformen, bezig wapens schoon te maken.

LOOPGRAAF

Ook in de meer recente historie waren er militairen actief in het bewuste stukje Boxtel. De Duitsers wisten in oktober 1944 dat de geallieerden vanuit Schijndel richting het dorp oprukten. Ze dwongen boeren een loopgraaf aan te leggen. Bol: ,,De Duitsers wilden ongezien van de huidige brug Het Scheepje in de Bosscheweg naar de bossen van Heult kunnen lopen. Vandaar de loopgraaf door het gebied waar nu Heem van Selis ligt. Hij was bedoeld om strijd te kunnen leveren tegen de geallieerden, maar is uiteindelijk nooit gebruikt."

Eeuwen eerder, in de brons- en ijzertijd, werd de grond tussen Dommel en Heult al benut. Dat stond drie weken geleden in Brabants Centrum. Bol: ,,Daar waar nu woningen staan, leefden en werkten vele generaties geleden al mensen."

De wetenschappers verrichtten hun onderzoek een paar jaar geleden, voor de bouw van de nieuwe wijk. Ze stelden een lijvig rapport samen over wat zij zoal in de bodem aantroffen. Bol, behalve lid van Heemkunde Boxtel, ook betrokken bij de lokale ArcheoHotspot: ,,De archeologen beschrijven hun bevindingen in een document van vierhonderd pagina's, maar presenteren die verder niet. Dat doe ik volgende week."

EXPOSITIE

Bol geeft donderdag 4 juni om 20.00 uur in grand-café Rembrandt, Rechterstraat 56, een gratis toegankelijke lezing over de bodemschatten die in Heem van Selis boven water kwamen. Bol: ,,Daarnaast denken Heemkunde Boxtel en ArcheoHotspot aan een expositie in het Oertijdmuseum. Wanneer weten we nog niet. We willen eerst onder bewoners van Heem van Selis peilen welk tijdvak zij het interessantst vinden. Dan leggen we daar de nadruk op in de tentoonstelling. Het is jammer als alle vondsten in een donker depot verdwijnen en nooit te zien zijn."

p Archeologen treffen in wat nu Heem van Selis heet restanten aan van een loopgraaf uit de Tweede Wereldoorlog. De Duitse bezetter liet die graven. Foto: collectie Dik Bol.