'SPECTACULAIRE SPOREN' UIT BRONS- EN IJZERTIJD, TACHTIGJARIGE OORLOG EN WO2

do 7 mei, 10:06

Heem van Selis blijkt archeologische schatkamer

De Boxtelse wijk Heem van Selis was ook in de bronstijd en de ijzertijd al bewoond. Zo heeft er al ver voor de christelijke jaartelling een grafheuvel gelegen.

Marc Cleutjens

Een en ander blijkt uit de resultaten van archeologisch onderzoek dat kort voor de bouw van de eerste huizen werd uitgevoerd. In de bodem zijn ook sporen gevonden die te maken hebben met het Beleg van ’s-Hertogenbosch in 1629 en de Tweede Wereldoorlog.

'TOPJE VAN DE IJSBERG'

,,De vondsten die tijdens het onderzoek zijn gedaan, zijn slechts het topje van de ijsberg”, zegt Dik Bol, die namens Heemkunde Boxtel leiding geeft aan een lokale archeologiewerkgroep. 

Voordat de eerste huizen in Heem van Selis gebouwd werden, is uitgebreid studie gemaakt van de bodem. Bol: ,,Dat begon al in 2017 met boringen en het graven van proefsleuven. Uiteindelijk is ongeveer een kwart van het terrein bestudeerd.”

SPECTACULAIR

De uitkomsten van het onderzoek zijn volgens de heemkundige uit Boxtel spectaculair. Vaststaat dat het gebied ten noorden van de Dommel in de bronstijd (circa 2000-800 voor Christus) bewoond was. ,,Op de plek waar nu de Laan van Selis en de Boommarter liggen, is in de bodem een perfecte cirkel met een diameter van zo’n 25 meter aangetroffen. Die bewijst dat hier een grafheuvel heeft gelegen, vergelijkbaar met het exemplaar op Heult aan de andere kant van de A2.”

De grafheuvel in Heem van Selis is volgens Bol in de loop van de twintigste eeuw tijden reguliere landbouwwerkzaamheden verdwenen. Op de akkers werden vroeger onder meer aardappels, aardbeien, asperges en mais geteeld. Op de foto bij dit verhaal is te zien hoe de cirkelvorm wordt doorsneden door tractorsporen.

BOTMATERIAAL

In het gebied zijn meer bewijzen gevonden van vroege bewoning. ,,Veel sporen laten zien dat in het terrein diverse grafmonumenten gelegen hebben”, vertelt Bol. ,,Op andere plekken zijn ook verkleuringen aangetroffen die duiden op grafheuvels, begraafplekken en crematiegraven. Archeologen hebben bovendien 200 gram botmateriaal aangetroffen dat herleid kan worden tot acht mensen die hier vroeger geleefd hebben.”

Ook in de ijzertijd (circa 1200-550 voor Christus) werd Heem van Selis bewoond. Ter hoogte van de huidige straten Steenmarter en Vismarter zijn onder het maaiveld sporen van drie boerderijen ontdekt. ,,Daaromheen stond een groot aantal spiekers. Dat zijn schuurtjes waarin gereedschappen en oogstopbrengsten bewaard werden.” Bol benadrukt dat vrijwel uitsluitend bodemverkleuringen zijn waargenomen. ,,IJzeren materialen roesten en zijn niet meer vindbaar.”

AARDEWERK

Tijdens de opgravingen zijn wel veel potscherven gevonden die zich nu in een depot bevinden. Het gaat volgens Bol hoofdzakelijk om poreus aardewerk waarin uitsluitend droog voedsel zoals graan bewaard werd. ,,Een aantal scherven hebben we bij elkaar kunnen puzzelen, zodat een beeld ontstaat van de grootte van de potten. De vorm vertelt iets over de mode en de technische ontwikkeling van de bewoners.”

Op andere plekken in Heem van Selis werden militaire sporen gevonden, die gedateerd zijn omstreeks 1629. In dat jaar werd het door de Spanjaarden bezette ’s-Hertogenbosch belegerd door soldaten van stadhouder Frederik Hendrik van Oranje. Sommige sporen lijken te wijzen naar een militair kampement dat nabij de huidige straat Boommarter moet hebben gelegen.

DUITSE LOOPGRAVEN

Van recenter datum zijn de restanten van Duitse loopgraven die dwars door Heem van Selis in de bodem verborgen liggen. Volgens Bol zijn sporen gevonden die bewijzen dat er tussen de huidige brug Het Scheepje in de Bosscheweg en Heult een lange loopgraaf lag. ,,Boeren hebben die destijds onder dwang van de bezetter moeten graven”, weet de onderzoeker.

Bol verzorgt donderdag 4 juni in grandcafé Rembrandt een lezing over het archeologisch onderzoek in Heem van Selis. Naast archeologieliefhebbers hoopt hij veel bewoners van de nieuwe wijk te begroeten en ze meer te kunnen vertellen over de archeologische schatkamer waar ze bovenop wonen. De lezing is gratis toegankelijk begint om 20.00 uur.