OUD-MILITAIR LEIDDE OEKRAÏENSE BURGERS IN KORTE TIJD OP TOT SOLDATEN

do 30 apr, 09:05

'Het front is dichterbij dan Zuid-Spanje, laten we dat niet vergeten'

Terwijl Nederland over een paar dagen stilstaat bij gevallenen en bevrijding, is het in Oekraïne volop oorlog. ,,Die strijd mag niet ondergesneeuwd raken te midden van het geweld elders in de wereld."

Jan Hermens

Brabants Centrum sprak een oud-beroepsmilitair uit het verspreidingsgebied van de krant (naam en woonplaats bij redactie bekend). Hij leidde burgers op tot soldaat. Later schoolde hij Oekraïense veteranen tot instructeurs, zodat die op hun beurt mannen en vrouwen konden leren vechten.

TREKKER

,,Tijdens de eerste missie ging het om mensen die nog geen trekker over konden halen. In korte tijd brachten wij ze militaire basisvaardigheden bij. Wapenonderhoud, schieten, overleven in het veld, vechten vanuit een loopgraaf, vechten in stedelijk gebied, dat soort dingen." Zijn rekruten kwamen uit alle hoeken van de Oekraïense samenleving. ,,Van architect tot loodgieter, ze hadden allerlei achtergronden."

'NIET VAN STEEN'

De communicatie verliep met behulp van tolken. ,,In eerste instantie zie je een uniform met een nummer. Na verloop van tijd ontstaat er ondanks de taalbarrière meer contact en ontdek je de mens achter het camouflagemasker. Maar het was niet de bedoeling echte vriendschappen te sluiten. Ik heb wel groot respect voor deze mensen."

De voormalige militair zag hoe zijn rekruten eerst heel gesloten waren, maar gaandeweg hun pantser afwierpen. ,,Ik denk dat dit een stukje volksaard is. Is er eenmaal vertrouwen, dan gaan de poorten open. Naarmate het moment naderde dat de Oekraïners naar het front moesten, werden ze stiller. Of juist luidruchtiger. Dat is ook een manier om angst te verhullen. Natuurlijk vonden ze het spannend, ze waren niet van steen."

Wat er van de mensen die hij trainde, is geworden, weet de voormalig opleider niet. ,,Dat heeft ook geen zin. We hebben ons best voor hen gedaan, maar kunnen hun situatie niet veranderen."

VETERANEN

In een volgende missie leidde de oud-medewerker van de Nederlandse krijgsmacht opnieuw Oekraïners op. Ditmaal ging het om door de wol geverfde veteranen. ,,Het was mijn mooiste inzet ooit. Die mannen torsten natuurlijk een enorme rugzak met zich mee door alle gruwelen die ze meemaakten. Toch hebben we veel gelachen. Maar of deze strijders ooit nog een normaal leven kunnen leiden? Dat betwijfel ik. Zij zijn getekend door de oorlog. Hun verhalen getuigen van enorme ontberingen. Zij hebben dingen gezien en beleefd die niet te bevatten zijn."

'ZO ZINLOOS'

,,Deze oorlog is zo zinloos. Heel het oosten van Oekraïne is omgeploegd, er vinden dagelijks slachtingen plaats, en waarom? Vanwege de grillen van een dictator. Poetin kan geen overwinning claimen, maar wil geen gezichtsverlies lijden. Het wordt echt tijd dat het geweld daar stopt. Daarna heeft Oekraïne nog jaren nodig om te herstellen. Het front ligt voor ons dichterbij dan Zuid-Spanje, laten we dat niet vergeten. Wel iets om over na te denken op 4 en 5 mei", besluit de oud-militair.