GEMEENTE STELT NIEUW ERFGOEDBELEID OP EN PAKT TAKEN OP DIE ZIJN BLIJVEN LIGGEN

8 januari 2026, 10:30

Boxtel overweegt ook panden van na 1965 op monumentenlijst te zetten 

Op het gebied van erfgoedbeleid loopt Boxtel achter. De gemeente heeft een nieuwe nota opgesteld en is bezig de achterstand in te lopen. Ze denkt eraan om ook panden die gebouwd zijn tussen 1965 en 1990 een monumentale status te geven. Als de eigenaars akkoord gaan.

Jan Hermens

In 2022 kondigde wethouder Désiré van Laarhoven al aan vijftig gebouwen die werden opgetrokken tussen 1940 en 1965 op de lijst van gemeentelijke monumenten te willen zetten. Als de eigenaren daarmee instemden. Onder meer in de naoorlogse wijk Selissenwal zijn tal van woningen te vinden uit de wederopbouw. Ook het Jacob-Roelandslyceum stamt uit die tijd.

In de nieuwe erfgoednota geeft Boxtel aan te willen onderzoeken of ook nog jongere gebouwen, van na 1965, in aanmerking komen voor een monumentenstatus. Ze zegt er wel bij de eerste twee jaar nog geen geld en tijd te hebben voor zo'n studie. Het onderzoek behoort tot de zogeheten 'wensprojecten' in het document.

JONGERE MENSEN

De gemeente hoopt jongere mensen te betrekken bij het gemeentelijke erfgoed zodat zij zich wellicht gaan inzetten voor het behoud ervan. Veel panden van na 1965 worden volop gebruikt. Dat maakt misschien dat inwoners zich ermee verbonden voelen.

Erfgoed is overigens een breed begrip, dat veel meer omvat dan gebouwen. Landschappen kunnen ertoe behoren, evenals archeologische vondsten en landgoederen. En bepaalde tradities, zoals carnaval en de Heilig Bloedprocessie. ,,We streven ernaar dat inwoners onze 'schatten' uit het verleden kunnen zien en beleven", aldus de wethouder. 

ROUTES

Fiets- en wandelroutes langs karakteristieke monumenten of fraaie natuur kunnen daartoe bijdragen. Wethouder Van Laarhoven vervolgt: ,,Om meer bekendheid te geven aan de historische bijzonderheden in onze gemeente willen we die met flyers, nieuwsbrieven en websites meer onder de aandacht brengen. Ook monumentenschildjes dragen bij aan de zichtbaarheid van ons erfgoed."

Nieuwe schildjes kunnen echter pas aangebracht worden als Boxtel achterstallig werk heeft verricht. Door personeelsgebrek en wisselingen van de wacht zijn er de afgelopen jaren taken blijven liggen. Als het erfgoedregister is geactualiseerd, komen de schildjes pas in beeld.

De gemeente moet verder aan de slag met een overzichtskaart van plekken waar zich naar verwachting sporen uit het verleden in de grond bevinden en locaties waar dat waarschijnlijk niet zo is. Verder bestaat er een cultuurhistorische waardenkaart die een update kan gebruiken. Voor beide taken is 25.000 euro beschikbaar.

Het actualiseren van het erfgoedbeleid is geen klus van de laatste weken. Bij de totstandkoming van de nieuwe erfgoednota was Heemkunde Boxtel betrokken, naast verschillende andere partijen. Secretaris Christ van Eekelen: ,,Dit project speelt al jaren. De oude nota dateert van 2009. Die hebben we nog eens grondig bekeken. Wat we in ieder geval duidelijk hebben aangegeven, is dat Esch in het nieuwe erfgoedbeleid een plek moet hebben."

ARCHEOLOGIE

Ook vindt Heemkunde Boxtel dat archeologie wel meer verankerd mag worden in het beleid. ,,Onze werkgroep is daar zeer serieus mee bezig. Er is veel belangstelling voor het speuren naar sporen uit het verleden. Dat bleek wel tijdens de gemeenschapsarcheologie van Care, toen mensen in hun eigen achtertuin putjes groeven, op zoek naar bodemschatten. Er deden ook veel kinderen aan mee. Een uitgelezen manier om een breed publiek bij erfgoed te betrekken."