BOEKPRESENTATIE IN DWARSDEELSCHUUR IN ESCH

’Mensen wekken beekdal Essche Stroom tot leven’

© 2010- Brabants Centrum

OP DE FOTO: Het beekdal van de Essche Stroom kent een rijke bewoningsgeschiedenis. De foto laat een beeld zien van de archeologische opgravingen op Hoogkeiteren in Esch in september 1959. (Foto: collectie BHIC ’s-Hertogenbosch).

DOOR MARC CLEUTJENS

De rijke bewoningsgeschiedenis van het beekdal van de Essche Stroom is voor het eerst op schrift gesteld. Romeinen en middeleeuwers, maar ook bewoners van de Nieuwe Tijd spelen een hoofdrol in het rijk geïllustreerde boek ’Met oog voor het verleden’ dat Henk van Sambeek en Nettie van de Langenberg-Scheepers uit Esch hebben geschreven. Ze zijn erin geslaagd een wetenschappelijk rapport over cultuurhistorie in begrijpelijke taal en met uniek beeldmateriaal voor het voetlicht te brengen.

’Met oog voor het verleden. Cultuurhistorie van het beekdal van de Essche Stroom’ is een prachtige uitgave geworden. Het eerste exemplaar werd vrijdagmiddag op een meer dan toepasselijke locatie aangeboden aan watergraaf Peter Glas van Waterschap De Dommel, een van de grote sponsors van de schitterend uitgevoerde publicatie. Die locatie was de dwarsdeelschuur op het erf van de familie Plantema aan de Baarschot in Esch. Het is beslist een van de mooiste plekjes aan de Essche Stroom...

Het boek mag met recht een streekproduct genoemd worden. Niet alleen zijn beide auteurs, als lid van Heemkundekring De Kleine Meijerij, afkomstig uit Esch, ook de vormgeving is lokaal gedaan door Boxtelaar Ferdy Steger van Het Communicatieplein. Het drukwerk was in de vertrouwde handen van Drukkerij Tielen in Boxtel. Verder werden verschillende lokale fotografen ingeschakeld, zoals Guus van Griensven uit Boxtel.

ARCHEOLOGIE
De aanleiding voor het schrijven van een boek over de cultuurgeschiedenis van de Essche Stroom is volgens medeauteur Henk van Sambeek het wetenschappelijk onderzoek dat enkele jaren geleden in en rondom het Essche beekdal werd verricht. Waterschap De Dommel maakte plannen voor de herinrichting van de beek en had in de ogen van De Kleine Meijerij verzuimd voldoende aandacht te besteden aan de archeologie en dus de bewoningsgeschiedenis van Esch en omgeving. ,,Het zijn de mensen die er door de eeuwen voor hebben gezorgd dat het beekdal van de Essche Stroom tot leven is gekomen.”

In plaats van discussiëren en ruziën bleek dat de heemkundekring en het waterschap elkaar prima konden vinden. Voorzitter Noud Smits van De Kleine Meijerij constateert in zijn voorwoord in ’Met oog voor het verleden’ dat zowel het waterschap als archeologisch adviesbureau RAAP samen hebben willen werken met de vrijwilligers van de kring. Uiteindelijk is ook in de wetenschappelijke rapporten naar voren gekomen dat de Essche Stroom voor archeologen ’een giga-archiefkast’ is.

© 2010- Brabants Centrum

OP DE FOTO: Opname van het beroemde barnstenen Bacchusbeeldje (tien bij tien centimeter) dat in 1960 in Esch werd opgegraven uit een rijk Romeins graf. (Foto: Noordbrabants Museum, 's-Hertogenbosch).

PLAKBOEKEN
Van Sambeek is geen ervaren schrijver; maar produceerde wel ooit twee studieboeken over fysiotherapie. Nettie van de Langenberg is wel ervaren; als amateurhistorica heeft ze zal van belangwekkende publicaties over de Essche geschiedenis op haar naam staan. Veel artikelen verschenen in het Vlugschrift van De Kleine Meijerij, dat dit jaar de 61e jaargang beleeft. ,,We hebben meer dan een jaar aan het boek gewerkt”, vertelt Van Sambeek. ,,Aanvankelijk dachten we aan een artikel in het Vlugschrift, later aan twee artikelen of een special.” Nadat het waterschap bij de plannen werd betrokken en bereid was mee te delen in de kosten, kon een luxe uitgave voorbereid worden. ,,Dankzij meerdere fondsen hebben we dit prachtige boek kunnen maken”, aldus Van Sambeek.

De auteur vertelt dat het boek helemaal uitstraalt wat de heemkundekring voor ogen heeft. ,,Mooie dingen zo mooi mogelijk aan de mensen laten zien. Vergelijk ons een beetje met Boxtelaar Bernard Vekemans, die al die wasserijartikelen en de Brabantse poffers zo prachtig etaleert in zijn museum. Wij zijn ook zo te werk gegaan met oude foto’s en afbeeldingen.” Met Van de Langenberg heeft Van Sambeek zich tijdens het schrijven vooral in moeten houden. ,,We hadden een boek kunnen schrijven dat tweemaal zo dik is”, grinnikt de Esschenaar. ,,Alleen al over het gebied Baarschot kun je een boek schrijven.”

Maar door zich te beperken tot 64 pagina’s, hebben de auteurs een fraaie schets van het beekdal van de Essche Stroom en zijn bewoners kunnen publiceren. En die bewoningsgeschiedenis is bijzonder omdat die teruggaat tot de Oude Steentijd. ,,Het leukst om te doen waren de gesprekken en interviews”, vertelt Van Sambeek. Op Bleijendijk sprak hij met de familie Van de Westelaken, die er al generaties boert. Ook de adel kwam aan het woord; op landgoed Beukenhorst kwamen ook archiefstukken en plakboeken op tafel van de familie Van Rijckevorssel. ,,Prachtige verhalen en mooie foto’s komen tijdens zulke gesprekken boven water. We zijn er trots op dat we zoveel unieke foto’s hebben mogen gebruiken voor ons boek”, zegt Van Sambeek.

Het boek ’Met oog voor het verleden. Cultuurhistorie van het beekdal van de Essche Stroom’ is verkrijgbaar bij boekhandel Elckerlijc in Boxtel en supermarkt Spar in Esch. Het boek kost 15 euro.

© 2010- Brabants Centrum

OP DE FOTO: Henriette van der Meijden uit Esch poseert op haar twaalfde verjaardag met een glazen kan, die tijdens archeologische opgravingen in Esch werd gevonden. De kan dateert vermoedelijk uit het jaar 100 na Christus. De foto is afkomstig uit de collectie van de familie Van der Meijden.




8 juli 2010

Print deze pagina

Terug