JAN JUFFERMANS GAAT MET PENSIOEN BIJ DE KLEINE AARDE

’Eigenlijk word ik nu betaald actievoerder’

© 2010- Brabants Centrum

OP DE FOTO: Jan Juffermans neemt 1 mei afscheid van De Kleine Aarde, maar blijft als zelfstandige lezingen geven voor het milieueducatiecentrum. (Foto: Peter de Koning).

DOOR MARIËLLE WIJFFELAARS

Sinds 1978 is Jan Juffermans werkzaam bij milieueducatiecentrum De Kleine Aarde. In die jaren maakte hij zich sterk voor (mondiale) duurzaamheid en het behoud van onze aarde. Vanaf 1 mei legt Juffermans zijn werkzaamheden neer. Niet omdat hij het niet leuk of interessant meer vindt, maar hij bereikt de pensioengerechtigde leeftijd. Van stoppen wil hij echter nog niks horen: ,,Ik ga als zelfstandige door. Eigenlijk word ik straks, dankzij de AOW, betaald actievoerder.” Brabants Centrum blikte met Juffermans terug op 32 jaar engagement bij De Kleine Aarde…

Voordat Juffermans in 1977 solliciteerde naar de functie van coördinator van de uitgeverij en hoofdredacteur van tijdschrift De Kleine Aarde, werkte hij bij een uitgeverij in Leiden. Ook toen was de Boxtelaar al bezig met duurzaamheid. ,,Mijn vrouw en ik voerden al actie voor het eten van minder vlees. De vacature bij De Kleine Aarde was voor mij dan ook ideaal”, vertelt Juffermans tijdens een wandeling door het ecopark. ,,Familieleden en vrienden begrepen echter niet waarom ik mijn goede baan opgaf en naar Boxtel vertrok. In die tijd was het ook niet populair om bezig te zijn met duurzaamheid. Inmiddels begrijpt mijn omgeving wel dat het juist een goede en logische stap is geweest voor mij.”

De start van Juffermans bij De Kleine Aarde verliep niet geheel vlekkeloos. ,,Ik zou een werkplek krijgen in de Van Coothhoeve, de boerderij van De Kleine Aarde. Op 19 februari 1978 brandde deze echter helemaal af en kwam ik met mijn bureau terecht in de varkensstal.” Nadat de Van Coothhoeve weer werd opgebouwd, kreeg Juffermans alsnog een plek in de boerderij. Jarenlang bivakkeerde hij daar op de eerste verdieping. De voortuin van de Van Coothhoeve is nog steeds een van zijn lievelingsplekjes. ,,Er groeit hier van alles, ik blijf er elke dag van genieten”, zegt de Boxtelaar.

ONBEGRIJPELIJK
Hoewel Juffermans aanvankelijk als hoofdredacteur aan de slag ging, is hij het overgrote deel van zijn loopbaan werkzaam geweest als beleidsmedewerker. Terugkijkend op zijn loopbaan uit hij wat voorzichtige tevredenheid. ,,Er wordt in ieder geval over duurzaamheid gesproken. Toen ik in 1978 begon bij De Kleine Aarde, was er maar een klein groepje mensen die zich bezighield met duurzaamheid. Ook bij overheden was er niemand in gespecialiseerd, er werd wel wat gedaan aan vervuiling maar daar bleef het ook bij.” Sinds begin jaren negentig is er meer aandacht voor duurzaamheid. Bij de gemeenten kwamen ambtenaren in dienst die zich hiermee bezig moesten houden en ook het bedrijfsleven toonde meer interesse. ,,Anno 2010 speelt duurzaamheid een grote rol. Het is goed dat erover gesproken wordt, maar er moet ook actie komen. Een ommekeer is echt hard nodig.”

In 1972 bracht De Club van Rome, een stichting bestaande uit Europese wetenschappers, het rapport ’De grenzen aan de groei’ uit. Hierin werd al bezorgdheid geuit over de toekomst van de aarde. En ook in 1987 werd in een VN-rapport gewaarschuwd voor vervuiling en overconsumptie. Juffermans vindt het onbegrijpelijk dat er nog geen maatregelen zijn genomen. ,,De afgelopen jaren is zoveel kennis opgebouwd, het gaat er nu om zo snel mogelijk met maatregelen te komen”, zegt de Boxtelaar stellig. ,,We hebben op deze aarde een aantal grote problemen waar nodig een oplossing voor moet komen.”

Volgens Juffermans is de samenhang tussen de verschillende onderwerpen voor veel mensen nog niet duidelijk. ,,Dat autorijden en vliegen niet goed is voor het milieu, weet iedereen inmiddels wel. Maar ook de consumptie van vlees en zuivel zorgt voor een aanslag op de wereld. Al deze dingen zorgen voor de klimaatverandering die gaande is. Elk jaar vallen 300.000 doden door deze klimaatveranderingen. Denk daarbij aan slachtoffers van weerrampen en klimaatvluchtelingen. De aarde moet weer leefbaarder worden.”

Dat politieke partijen, bedrijven maar ook burgers wel eens zeggen dat duurzaamheid en milieu geen sociale onderwerpen zijn, stuit Juffermans tegen de borst. ,,We willen de aarde goed houden voor de mens. Dat is juist hartstikke sociaal. De basisbehoefte voor menselijk welzijn en economische welvaart is de aarde. Daar moeten we dus juist goed voor zorgen.”

VOETAFDRUK
De laatste jaren hield Juffermans zich voornamelijk bezig met de mondiale voetafdruk. Hiermee wordt gemeten hoeveel hectare van de aarde een bedrijf of inwoner in beslag neemt. In Nederland is de gemiddelde mondiale voetafdruk per persoon 4,4 hectare. In een ideale situatie zou dit teruggebracht moeten worden tot 1,8 hectare. Dit is per wereldburger beschikbaar. Juffermans doet zelf zoveel mogelijk om zijn voetafdruk laag te houden. Zo was het gezin Juffermans het eerste particuliere adres in Noord-Brabant waar zonnepanelen op het dak lagen. ,,In 1993 zijn er op mijn huis zonnepanelen geplaatst en ik heb ook een zonneboiler”, vertelt de Boxtelaar. ,,Inmiddels zijn zonnepanelen veel meer geaccepteerd en worden ze regelmatig geplaatst. En sommige bedrijven zijn aan het bekijken of ze zonnepanelen aan de lopende band kunnen maken, in China zijn ze daar al heel ver mee. Een positieve ontwikkeling, want dan worden ze goedkoper.”

Over de vraag of de idealen van Juffermans en De Kleine Aarde zijn uitgekomen, moet hij even nadenken. Het antwoord formuleert hij voorzichtig: ,,De doelen zijn uitgekomen, maar nog niet volledig. Over alle onderwerpen waar we mee zijn gestart, wordt inmiddels gesproken maar nog niet alles is honderd procent opgepakt. Daar is nog wel wat tijd voor nodig.”

Tijdens de wandeling door het ecopark valt op hoe rustig het is. Eerder dit jaar werd bekend dat De Kleine Aarde het financieel moeilijk heeft. ,,Het is van belang dat we financieel onafhankelijker worden en daar wordt hard aan gewerkt”, stelt Juffermans. ,,Bedrijven zien steeds meer het belang van milieu en duurzaamheid en het is zaak dat De Kleine Aarde zich daarin profileert. Dat zal ook zeker gaan lukken.”

AFSCHEID
Hoewel Juffermans per 1 mei officieel afscheid neemt van De Kleine Aarde, blijft hij als freelancer werkzaam voor het milieueducatiecentrum. Van stoppen wil de Boxtelaar nog niet weten. ,,Ik word ZZP’er en ga vanuit huis aan de slag. Ik ben dan wel formeel uit dienst, maar ik vind dit vakgebied veel te interessant om helemaal stoppen. Ik had nog best door kunnen gaan bij De Kleine Aarde, maar er is een moment dat het ook echt klaar moet zijn. En ik wil het moment voorkomen dat men tegen mij gaat zeggen: ‘Nou Jan is het niet eens tijd om te stoppen?’ Dat lijkt me vreselijk.”

Naast zijn werk is Juffermans ook nog lid van een aantal groepen dat zich bezighoudt met duurzaamheid en de klimaatveranderingen. ,,Me inzetten voor deze materie blijft een belangrijk deel van mijn tijd in beslag nemen. Zeker nu er zoveel te gebeuren staat, wil ik niet zomaar stoppen.” De Boxtelaar loopt met het plan om een zogenaamd e-boek uit te brengen. ,,Dit wordt een boekje van maximaal twintig pagina’s waarin ik inga op bevolkingsgroei en voetafdrukken. Via mijn website is het boek dan te lezen.”

Op vrijdag 7 mei wordt afscheid genomen van Juffermans bij De Kleine Aarde. Vanaf 15.00 uur vertelt Juffermans over zijn tijd bij het milieueducatiecentrum en er wordt een lezing gegeven door Gustaaf Biezeveld over juridische stappen naar mondiale duurzaamheid.

© 2010- Brabants Centrum

OP DE FOTO: Jan Juffermans op zijn favoriete plekje van De Kleine Aarde: de tuin voor de Van Coothhoeve. Op deze boerderij had Juffermans jarenlang zijn werkplek. (Foto: Peter de Koning).




22 april 2010

Print deze pagina

Terug