VRIJWILLIGERS ZETTEN ZICH IN VOOR ONDERHOUD BOS

Sparrenrijk: ideale mix van natuur en recreatie

© 2010- Brabants Centrum

OP DE FOTO: De vrijwilligers van de Werkgroep Natuur- en Landschapsbeheer werken hard om de natuurlijke speelplek op tijd klaar te krijgen voor de viering van het twintigjarig bestaan. (Foto: Albert Stolwijk).

DOOR MARIËLLE WIJFFELAARS

Elke donderdag van september tot april om klokslag negen uur verzamelen ze in Sparrenrijk. Gewapend met schoppen, harken en ander gereedschap zorgt een groep vrijwilligers er al veertien jaar voor dat het Boxtelse Sparrenrijk er verzorgd uitziet. Door verschillende stukken van het bos anders in te richten, zijn de afgelopen jaren veel veranderingen opgetreden in het bos. Ook streeft de groep ernaar een balans te creëren tussen natuur en recreatie.

Speciaal voor het twintigjarig bestaan van de Werkgroep Natuur- en Landschapsbeheer Boxtel werd vorige week gestart met de aanleg van een natuurlijke speelruimte, bij het terrein waar de schommels staan. ,,Om het jubileum te vieren willen we de Boxtelse gemeenschap een natuurlijke speelplek aanbieden”, vertelt coördinator José Poort. ,,Door bijvoorbeeld bomen neer te leggen, kunnen kinderen daar zelf spelletjes mee bedenken. Hun fantasie wordt daardoor geprikkeld.”

Nadat de groep uitleg heeft gekregen over de werkzaamheden, gaan de vrijwilligers meteen aan de slag. Er moeten kuilen komen waar boomstammen in komen, zodat een loopkring ontstaat. Ook wordt een groot gat gegraven die dienst gaat doen als zandbak. Poort vertelt enthousiast over de werkzaamheden die ’haar’ vrijwilligers al die jaren hebben uitgevoerd. ,,We proberen goed te kijken naar welke boom- en plantensoorten in dit bos thuishoren. Door dat te controleren en sommige bomen om te zagen, zien we veranderingen ontstaan. Het is niet erg om dood hout te laten liggen, want voor insecten en vogels is dat juist fijn. We merken dat de ingrepen die wij doen, zorgen voor meer variatie in zowel flora als fauna.”

VARIATIE
Sparrenrijk is van oorsprong een dennenbos en beslaat 53 hectare. Sinds 1944 draagt het bos de naam Sparrenrijk, daarvoor maakte het deel uit van landgoed Eikenhorst. ,,Dat is nog steeds te zien aan de lanenstructuur”, legt Poort uit. ,,Er zijn vrij brede paden waardoor het wandelen aantrekkelijk wordt voor bezoekers.” Rond 1850 bestonden grote delen van het bos nog uit heide.

De gemeente Boxtel kocht het bos in 1954 en in de daaropvolgende jaren werden in het zuidelijke deel aan het Dianabos en de Hubertusring bungalows gebouwd. Om meer variatie aan te brengen in de beplanting werden Amerikaanse eiken geplant. Volgens Poort een verkeerde keus. ,,We streven ernaar in het bos inheemse bomen en planten te hebben. De Amerikaanse eiken hebben we deels gerooid. Het is een snel groeiende boom dus het kost veel tijd om die helemaal te verwijderen. We willen ook meer loof- en minder naaldbomen.”

Boxtelaren die tien jaar geleden het bos bezochten, zullen het zich herinneren als een donker woud met dennenbomen. Anno 2010 zijn de veranderingen zichtbaar. Er is meer ruimte en variatie gekomen in de vegetatie. ,,Het is nu echt een wandelbos geworden en het wordt door recreanten veelvuldig gebruikt”, zegt Poort. ,,We proberen een goede balans te creëren tussen natuur en recreatie. Die twee dingen kunnen goed samengaan. Een wandeling maken in Sparrenrijk moet leuk zijn voor zowel oud als jong.”

De leden van de werkgroep waren in het begin geen ervaren tuinierders, met uitzondering van Poort die hovenier is. ,,Tijdens het werken leren we van elkaar”, vertelt de coördinator. ,,Het gaat er vooral om dat we het leuk hebben met elkaar. Er worden veel grappen gemaakt en we maken ook tijd voor een kop koffie. Het blijft vrijwilligerswerk.”

GOUDVIS
Tijdens een wandeling door Sparrenrijk blijkt hoe goed Poort het bos kent. ,,Ik ken niet élk plantje, maar ik ken het bos inmiddels erg goed.” Een van haar favoriete plekken is de poel die ongeveer tien jaar geleden werd uitgegraven. ,,De eerste vis die we zagen in de poel was een goudvis”, grinnikt ze. ,,We weten nog steeds niet hoe die er gekomen is.” Naast vissen hebben ook kikkers en salamanders hun onderkomen in het water.

Bij de poel aangekomen vallen een paar groene heuvels waar een paar dennenbomen op staan meteen op. ,,Die zijn heel toevallig ontstaan. De heuveltjes bestaan uit grond die uit de poel komt. We hebben dat laten liggen en er zijn spontaan dennen en gras op gaan groeien. Het ziet er prachtig uit, maar het is nooit zo gepland.”

Er zijn niet alleen veel veranderingen opgetreden in de vegetatie, ook het aantal diersoorten is toegenomen. Volgens Poort zien de vrijwilligers elke week wel een ree. ,,Ze houden zich zoveel mogelijk verborgen in het deel van het bos waar geen wandelaars mogen komen, maar af en toe zien we er eentje over het pad heen rennen. We hebben ook de vogels geïnventariseerd en duidelijk is dat het aantal soorten flink is toegenomen”, zegt de coördinator.

JUBILEUM
De Werkgroep Natuur- en Landschapsbeheer Boxtel staat later deze maand uitgebreid stil bij het twintigjarig bestaan. Op zaterdag 27 februari wordt de natuurlijke speelplek officieel gepresenteerd, ook wordt een geschenk aangeboden aan wethouder Wim van Erp. ,,Normaal gesproken wordt een vijfentwintigjarig jubileum gevierd, maar wij hebben bewust gekozen om twintig jaar te vieren”, vertelt vrijwilliger Helmuth Verlangen. ,,Natuur en ecologie zijn momenteel erg actueel, onder andere door de klimaattop. Door nu al festiviteiten te houden, spelen we in op de actualiteit.”

Verlangen is al sinds het prille begin betrokken bij de Sparrenrijkgroep en was samen met Poort coördinator. ,,Het is mooi werk om te doen. Ik ben echt van het bos gaan houden. Eigenlijk is Sparrenrijk wel een beetje van ons.”

© 2010- Brabants Centrum

OP DE FOTO: Een onbetwist hoogtepunt voor de Sparrenrijk-werkgroep was het optreden van Oscar, een trekpaard dat in februari 1998 werd ingezet om bomen uit het winterse bos te verwijderen. (Archieffoto Brabants Centrum).




18 februari 2010

Print deze pagina

Terug