BRABANTSE PRIMEUR VOOR FAMILIE VAN BOECKEL

Ambitieus reddingsplan voor
lanen op landgoed Velder

© 2009 - Brabants Centrum

OP DE FOTO: De prachtige lanenstructuur van landgoed Velder moet behouden blijven. De provincie Noord-Brabant stelt geld beschikbaar voor een herstelplan. (Foto: Gerard Schalkx).

DOOR MARC CLEUTJENS

Het gaat slecht met de lanen en dreven op Brabantse landgoederen. Meer dan 200 kilometer lanen zijn in zo’n abominabele staat van onderhoud dat gevreesd moet worden voor het voortbestaan. Ook op landgoed Velder in Liempde wordt de noodklok geluid en dienen veel lanen volgens eigenaar Frans van Boeckel op korte termijn hersteld te worden. Samen met de provincie Noord-Brabant, Brabants Landschap en Brabants Particulier Grondbezit is een reddingsplan opgesteld dat ook een impuls moet betekenen voor de lanen en dreven op Velder.

Herberg De Schutskuil aan de Oude Grintweg in Oirschot was vrijdag een uitgekiende locatie om het Brabantse reddingsplan in de schijnwerpers te zetten en het startsein te geven voor de aanpak van de lanen op Velder. Burgemeester Frank van Beers van Boxtel kreeg hier, onder de rook van de buitenplaatsen Velder en Heerenbeek, de eervolle taak om het herstel van een groot deel van de 16 kilometer lange lanen en dreven aan te kondigen. Hij sprak van een historische gebeurtenis en stelde trots te zijn dat juist landgoed Velder de Brabantse primeur krijgt.

Ook eigenaar Van Boeckel stak niet onder stoelen of banken dat hij - met de andere familieleden die Velder beheren – ronduit verguld is met het reddingsplan dat met geld van de provincie en steun van Brabants Landschap en Brabants Particulier Grondbezit is opgezet. ,,De situatie is alarmerend: veel bomen gaan dood en moeten dringen vervangen worden. Maar een restauratieplan kost extreem veel geld dat door veel landgoedeigenaren niet betaald worden omdat ze te weinig inkomsten genereren.”

FORS BEDRAG
De provincie zegde in 2008 bij monde van toenmalig gedeputeerde Onno Hoes toe jaarlijks een bedrag van 600.000 euro te reserveren voor herstel en behoud van lanen op landgoederen. Per landgoed is zo’n 50.000 euro beschikbaar, daarnaast dienen de eigenaren zelf 20 procent van de kosten te betalen. Van Boeckel: ,,Een fors bedrag maar we hebben het er graag voor over omdat we het landgoed met zijn karakteristieke sterrenbos en de negen dreven willen behouden. Sinds onze familie Velder bezit (1851 – red.), hebben we het landgoed altijd met respect behandeld en dat willen we blijven doen.”

De opgave is niet gering. Een uitgebreide inventarisatie op het 180 hectaren omvattende landgoed Velder laat zien, dat een groot deel van de lanen hersteld moet worden. ,,Geen klus die in een paar jaar geklaard kan worden”, benadrukt de eigenaar. ,,Op dit moment gaan we uit van een periode van tien jaar, maar ik denk dat we misschien wel vijftien jaar nodig zullen hebben om alle plekken onder handen te nemen.”

Dit komt onder meer doordat alleen buiten het broedseizoen in het bos gewerkt kan worden. ,,We gaan al spoedig van start, maar moeten uiterlijk 1 april weer stoppen met kappen en snoeien. In oktober kan het werk weer opgepakt worden”, zegt Van Boeckel. Op korte termijn gaan de werkzaamheden van start, onder meer in het hart van het sterrenbos waar negen dreven bij elkaar komen. Met een hoogwerker zullen veel oude bomen ingrijpend gesnoeid worden, andere bomen worden geveld en vervangen door jonge exemplaren, veelal beuken en eiken.

KLACHT
Volgens René de Bont van Brabants Particulier Grondbezit hebben veel landgoedeigenaren de voorbije decennia verzuimd hun buitenplaats te verjongen. Die klacht klonk ook richting de eigenaren van Velder, die volgens eigenaar Van Boeckel meermaals op de vingers zijn getikt door critici die vonden dat het bos verouderde.

,,Dat gaat nu veranderen. Dankzij de nieuwe regeling kunnen we een verjongingscyclus in het beheerplan inbouwen, zodat telkens weer een ander deel van het landgoed aan de beurt komt. De slechtste stukken zullen helemaal gerooid worden en krijgen jonge aanplant. Afrastering is dan wel nodig omdat reeën de jonge eiken en haagbeuken opeten.”

De Bont heeft een verklaring voor de teloorgang van de vele lanen en dreven op Brabantse landgoederen. De kosten van het bosbeheer zijn de voorbije decennia fors gestegen, maar veel traditionele inkomsten zijn nooit gegroeid of zelfs verdwenen. ,,De opbrengsten uit de landbouw, van oudsher een belangrijke pijler voor de grondbezitters, zijn geminimaliseerd. De economische waarde van het hout blijft steevast dalen en het prijspeil ligt eigenlijk niet veel hoger dan kort na de Tweede Wereldoorlog.”

GRONDIG
De verwachting is dat de lanen en dreven op Velder er weer helemaal bovenop komen. De voorbereidingen van het project zijn in elk geval grondig geweest. Al in 2000 werd een beleidsvisie opgesteld, in 2005 verscheen het veelbesproken landgoedversterkingsplan. Weer vijf jaar later kan eindelijk gestart worden. ,,We gaan dood hout snoeien, achterstallig onderhoud verrichten, verdwenen lanen terugbrengen en kappen wat ziek, oud of dood is. Daarnaast wordt de bodem verbeterd en worden sloten aangepast om de waterhuishouding weer in orde te brengen”, vertelt eigenaar Van Boeckel.

De ambitieuze aanpak van de groene kathedralen, zoals de provincie de (particuliere) landgoederen omschrijft, stemt burgemeester Van Beers van Boxtel tevreden. ,,Vooral doordat met streekeigen zaaigoed wordt gewerkt en bomen geplant worden die passen bij de streek, zal landgoed Velder strak nog beter in zijn ecologische vel zitten”, aldus Van Beers.

Hij riep in herinnering dat de vorige week op Velder begraven Antonie van Boeckel van Rumpt-van Heijst, de moeder van eigenaar Frans, zich altijd heeft bekommerd om het voortbestaan van het landgoed. ,,Nu zij haar laatste rustplaats op Velder heeft gevonden, wordt dat gevoel om het landgoed te behouden nog sterker.” Van Boeckel kan dat alleen maar beamen: ,,We willen iets goeds nalaten voor volgende generaties.”

Het herstel van de lanen op Velder gaat op korte termijn van start. Bij de entree van het landgoed wordt een informatiebord geplaatst. Lanen waar onder meer met een hoogwerker wordt gewerkt, worden om veiligheidsredenen afgesloten voor het publiek.




21 januari 2010

Print deze pagina

Terug