OUD-BOXTELSE JOURNALISTEN NAAR MALI

’Onbezorgd rondreizen in Sahara
is er niet meer bij’

© 2009 - Brabants Centrum

OP DE FOTO: Gerbert van der Aa (rechts) en Luc van Kemenade poseren op de Singel in Amsterdam, kort voor hun vertrek naar Mali. (Foto: Marc Cleutjens).

DOOR MARC CLEUTJENS

,,Ga je Khaddafi nog interviewen voor je boek?” Gerbert van de Aa knikt ontkennend als Luc van Kemenade café Kobalt aan de Singel in Amsterdam binnenstapt en meteen informeert naar zijn in maart te verschijnen boek ’Khaddafi’s woestijn: Op reis door het ongrijpbare Libië’. Het boek ligt al zowat bij de drukker. De grote leider van Libië is bovendien zeer moeilijk te benaderen. Zaterdag stappen de twee oud-Boxtelaren in een vijftien jaar oude Mercedes om op reportage te gaan naar Mali. ,,Een ontvoering wil ik nog wel riskeren...”

Het zijn niet de meest gangbare landen die Van der Aa (42) en Van Kemenade (26) de komende maanden gaan bezoeken. Als ze het Europese vasteland achter zich hebben gelaten en via de Golf van Gibraltar aanleggen in Marokko, begint een trip die ze uiteindelijk naar Bamako zal brengen, de hoofdstad van Mali. Onderweg gaan de twee freelance journalisten op zoek naar verhalen die ze aan hun opdrachtgevers zullen aanbieden.

,,Een aantal onderwerpen ligt al vast, andere verhalen zullen zich tijdens de reis vast en zeker aandienen”, vertelt Van der Aa, die een ervaringsdeskundige is en al meer dan vijftien jaar publiceert over Noord- en West-Afrika. Naast veel artikelen, onder meer in Elsevier, NRC Handelsblad en Het Financieele Dagblad, schreef hij boeken over zijn specialisme. In 2005 verscheen Nigeriaanse toestanden, twee jaar later schreef hij Dwars door Soedan.

Reisgenoot Van Kemenade verbleef al eens geruime tijd in Ethiopië en schreef daarover in Brabants Centrum columns onder de titel ’Bananenbier & Honingwijn’. Zijn bijdragen verschenen ook in Elsevier. Vanuit Mali hoopt hij verhalen aan te kunnen bieden aan Onze Wereld, Internationale Samenwerking en mogelijk de Wereldomroep waarvoor hij expats gaat bezoeken. ,,In mei wil ik terug naar Ethiopië omdat daar dan verkiezingen worden gehouden en ik die ter plaatse wil verslaan.”

MOOIE VERHALEN
Ze hebben elkaar via-via leren kennen. Hun namen en hun verhalen over Afrika gaan natuurlijk rond op internet. Van der Aa trof Van Kemenade’s beknopte biografie op de website van Elsevier. ,,Ik zag dat hij ook schreef voor Brabants Centrum en zo ben ik hem wat nadrukkelijker gaan volgen.”

Ze troffen elkaar daarna op een borrel, gingen een keer samen eten en zo werden plannen gesmeed om samen door de Sahara te trekken. ,,Ik was van plan om door Algerije te reizen, maar kreeg geen visum”, vertelt Van der Aa. ,,Nu heb ik de route wat omgelegd en gaat Luc mee. De reis die we gaan maken heb ik anderhalf jaar geleden al eens alleen gemaakt. Soms is het ook leuk om samen te reizen.”

Van Kemenade beschouwt de trip naar Mali vooral als een leermoment. ,,Sinds ik in Ethiopië ben geweest, laat Afrika me niet meer los en wil ik mooie verhalen schrijven.” Een aantal onderwerpen staat al vast, zoals een reportage over de Malinese muzikant Toumani Diabate, die in Bamako een muziekschool runt. Ook zal de oud-Boxtelaar in Ségou een verhaal schrijven over het Malinese cultuurevenement Festival on the Niger, waar Nederland dit jaar optreedt als gastland en het thema water centraal staat.

,,We gaan beslist niet in elkaars vaarwater zitten”, grinnikt Van der Aa, die een verhaal in de pen heeft over een Touareg-muziekgroep die aan het festival in Ségou meedoet. ,,Ze spelen een soort desert blues die ook in Europa populair aan het worden is. Het liefst reis ik ook naar de plek waar deze Touaregs vandaan komen, maar dat is tweeduizend kilometer verderop de woestijn in. Of dat gaat lukken zullen we wel zien...”

OP HET RANDJE
Reizen door Marokko, Mauritanië en Mali klinkt avontuurlijk, maar is niet zonder gevaren, zo erkennen beide journalisten. Regelmatig worden westerse reizigers in het onrustige Mauritanië ontvoerd. Een Brit werd zelfs onthoofd toen bleek dat zijn regering geen losgeld wilde betalen aan de kidnappers die zeiden te behoren tot een groep Al Qaida-strijders die met name actief is in de Maghreb-landen. De rally Le Dakar week vanwege de onlusten in het land vorig jaar voor het eerst uit naar Zuid-Amerika omdat de tocht door de Sahara voor de autocoureurs en motorrijders veel te riskant was.

,,Onze reis is inderdaad een beetje op het randje”, lacht Van der Aa zuinig. ,,Je weet van tevoren natuurlijk nooit wat je onderweg tegenkomt, maar we nemen geen grote risico’s en gaan goed voorbereid op pad. We komen in elk geval langs de plek waar drie Spanjaarden zijn ontvoerd. Hun foto’s staan op de website van Al Qaida. En zo’n festival in Mali zou zo maar een ideale plek voor een aanslag kunnen zijn.”

Desondanks stapt hij met Van Kemenade in de Mercedes om naar Bamako te rijden. ,,Het gekke is dat als je in Afrika bent iedereen leuk is. Er worden nauwelijks negatieve reisadviezen gegeven. Maar bedenk dat ze ook daar internet hebben en de verhalen over Geert Wilders en zijn standpunten ten aanzien van de islam kennen.”

Volgens Van der Aa is reizen door Afrika het laatste decennium mede daardoor risicovoller geworden. ,,Vroeger kon je overal onbezorgd rondreizen, nu zijn er meer gebieden waar je gevaar loopt. Maar we zouden deze reis natuurlijk nooit maken als we echt gevaar zouden lopen om vermoord te worden.” Lachend: ,,Een ontvoering durf ik nog wel te riskeren...”

De oud-Boxtelaar wil als freelance journalist laten zien dat Afrika en zijn bewoners meer is dan een groot vluchtelingenkamp, zoals het door westerse media nog te vaak wordt afgeschilderd. ,,Kennelijk is het nog steeds niet mogelijk om iets anders dan ellende over Afrika te laten zien. Ik lees bijna nooit een positief verhaal, terwijl in een land als Nigeria heel veel successen worden geboekt, door de Nigerianen zelf. Dat is leuk om over te schrijven.”

Van Kemenade knikt. Hij bemerkte in Ethiopië dat hij daar als journalist nog echt ambachtelijk te werk kon gaan. ,,Oude stijl-journalistiek. Niet aan de hand van een woordvoerder meelopen of over platgetreden paden gaan, maar gewoon ergens binnen stappen, mensen ontmoeten en hun verhalen optekenen. Alleen al het zoeken naar een adres in een stad als Addis Abeba is een avontuur op zich. Je komt onderweg zoveel mensen tegen dat het verhaal zichzelf schrijft.”

SNOWBOARDEN
Libië komt weer ter sprake. Van der Aa bracht er de kerstvakantie door met zijn vrouw en twee jonge kinderen. Hij schreef er het reisverhaal ’Voor eventjes een nomade’ over, dat afgelopen zaterdag verscheen in de bijlage FD Persoonlijk van Het Financieele Dagblad. Het werd een reis met twee jonge kinderen door de Sahara, waarin plaats was voor snowboarden in de woestijn en kamperen in ’de mooiste zandbak ter wereld’. Van der Aa constateert dat de Libiërs geweldig zijn. ,,Libië is misschien wel het enige land in de Sahara waar je je onderweg geen zorgen hoeft te maken.”

De naam van Khaddafi valt opnieuw. Van der Aa sluit niet uit dat hij dankzij zijn vele contacten toch nog een kansje maakt om ooit een interview te maken met de grote leider van Libië. ,,Voor mijn boek komt het vast te laat, ik ga mijn contacten niet onder druk zetten. Maar als het lukt, is er beslist een reden om een herdruk uit te geven.”

Gerbert van de Aa’s boek ’Khaddafi’s woestijn: Op reis door het ongrijpbare Libië’ verschijnt in maart bij uitgeverij Nieuw Amsterdam. Zijn eerder verschenen boeken zijn nog altijd verkrijgbaar in de boekhandel. Luc van Kemenade zal komend voorjaar in Brabants Centrum regelmatig verslag van zijn avonturen op weg naar Mali.

© 2009 - Brabants Centrum

OP DE FOTO: De oud-Boxtelaren Gerbert van der Aa (rechts) en Luc van Kemenade gaan op reportage naar Mali. (Foto: Marc Cleutjens).




21 januari 2010

Print deze pagina

Terug