BRAM SCHILHAM SCHRIJFT BOEK OVER ZOEKTOCHT IN THAILAND

’Herinnering aan Willem-Jan zal
altijd blijven’

© 2009 - Brabants Centrum

OP DE FOTO: Premier Balkenende ontving vrijdag 20 november het eerste exemplaar van ’Vermist op Kho Phi Phi’, het boek van journalist Bram Schilham over zijn zoektocht naar Willem-Jan van der Heijden. (Foto: Henk Augustijn, Art-on-Video).

DOOR MARC CLEUTJENS

’Het zou kunnen lijken alsof ik uit ben op een heldenrol en dat is wel het laatste wat ik wil. Ik ben geen held, ik ben iemand die moet vrezen dat zijn vriend er niet meer is en die het niet aankan om thuis op de bank op dat bericht te moeten wachten.’ (Bram Schilham).

Op Tweede Kerstdag is het precies vijf jaar geleden dat een tsunami vele duizenden slachtoffers eiste in Zuidoost-Azië. Een van hen was Willem-Jan van der Heijden, geboren en getogen in Boxtel en op het moment dat de ramp zich voltrok 36 jaar. Zijn vriend Bram Schilham, bekend als journalist bij de NOS, ging direct na de tsunami op zoek in Thailand en schreef een aangrijpend boek over de zoektocht naar Willem-Jan. ,,Niets doen was geen optie.”

De ouders van Willem-Jan ontvingen zondag 22 november tijdens een schrijversfeest van uitgeverij Conserve het eerste exemplaar van ’Vermist op Koh Phi Phi. Zoektocht naar Willem-Jan, een tsunami-slachtoffer’. Twee dagen eerder overhandigde Schilham al een exemplaar aan minister-president Jan Peter Balkenende, die zich volgens de auteur indringend heeft beziggehouden met de gevolgen van de tsunami.

,,Niet alleen was premier Balkenende heel betrokken bij de slachtoffers en hun familieleden. Ook heeft hij de tsunami in de jaren na de ramp altijd genoemd als een gebeurtenis die veel positieve krachten in de Nederlandse samenleving heeft losgemaakt. De saamhorigheid en vrijgevigheid waren zelden zo groot”, vertelt Schilham, die enkele maanden geleden stopte als politiek verslaggever bij de NOS. Hij is nu correspondent klimaatverandering en energiepolitiek en maakt zich op voor zijn eerste grote klus: de klimaattop in Kopenhagen.

,,Vanwege mijn werk in Den Haag ken ik de minister-president natuurlijk goed. En het heeft me getroffen dat hij altijd belangstellend was naar het lot van Willem-Jan en vaak informeerde hoe het de familie en ons verging.”

KOFFERS PAKKEN
In zijn boek ’Vermist op Koh Phi Phi’ doet Schilham uitgebreid verslag van de zoektocht die hij enkele dagen na 26 december 2004 ondernam. Hij schetst hoe de berichten over de tsunami ook Nederland bereiken en langzaam maar zeker enige ongerustheid ontstaat over het lot van Willem-Jan, die op dat moment een reis maakt door Azië en mogelijk in Thailand verblijft. ’Boodschappen na de beep’, dat is de enige boodschap die Schilham krijgt als hij de mobiele telefoon van zijn vriend belt. Als 24 uur na de ramp nog geen teken van leven is vernomen, groeit de ongerustheid.

Een dag later behoort Willem-Jan ook officieel tot de vermisten en besluit Schilham zijn koffers te pakken en naar Thailand te gaan. ,,Natuurlijk in overleg met de familie”, benadrukt de auteur, die dankzij goede connecties met de KLM vlot een vlucht kon regelen. ,,Ik wist dat het een reis met een somber perspectief zou worden. Maar onze vriendschap was zo bijzonder dat niets doen geen optie was. Ik wilde naar Thailand, in de hoop om daar na elf uur vliegen aan te komen en te horen dat ik overbodig zou zijn.”

MONDKAPJE
De zoektocht naar Willem-Jan werd ook een zoektocht naar David, een vriend die de Boxtelaar in Thailand zou treffen en waarmee hij waarschijnlijk verbleef op het moment dat de tsunami de kust van Thailand trof. Met oog voor details beschrijft Schilham zijn aankomst in Bangkok en het nemen van voorzorgsmaatregelen alvorens hij naar het getroffen gebied gaat. Hij koopt een mondkapje en een naar eucalyptus ruikende vloeistof die daarop gedruppeld kan worden. ’Use this, you don’t smell dead’, is de lugubere boodschap die de verkoper hem meegeeft.

Het lichaam van David wordt gevonden en uit zijn portemonnee wordt duidelijk dat hij samen met Willem-Jan op Koh Phi Phi was toen het noodlot toesloeg. Samen zouden ze daags na Tweede Kerstdag de boot nemen, zo blijkt uit een ticket. ,,Op 5 januari heb ik de zware beslissing moeten nemen om terug te keren naar Nederland”, blikt Schilham terug.

,,De hoop om Willem-Jan levend terug te vinden was vervlogen.” In zijn boek schrijft de auteur over het uitzicht over zee vanuit het vliegtuig. ,,Als het dan toch zo moest zijn dat Willem-Jan op 36-jarige leeftijd aan het einde van zijn leven zou komen, dan is dat wel gebeurd op een van de mooiste plekken op aarde.”

Bijna twee maanden na de zoektocht – in de Sint-Petruskerk is dan al een indrukwekkende afscheidsdienst gehouden – bereikt de familie en ook Schilham het bericht dat Willem-Jan niet langer vermist is. Hij kreeg een laatste rustplaats op het kerkhof naast de Sint-Petruskerk; zijn grafmonument herinnert in beeld en taal aan het lot dat hem is overkomen.

EERBETOON
Pas twee jaar na zijn zoektocht werd het idee geboren om een boek te schrijven, zo vertelt Schilham. De auteur wilde in ieder geval het verhaal opschrijven, als herinnering aan de dagen in Thailand. ,,Het verlies van Willem-Jan en de zoektocht hebben grote invloed op mijn leven gehad en toen ik overleg had met mijn uitgever over een ander boek, dat ik liever niet wilde schrijven, kwam dit idee bovendrijven.” Schilham nam contact op met de familie, die ook akkoord ging. ,,Het moet een aandenken zijn aan Willem-Jan, een eerbetoon aan mijn vriend.”

Schilham werkte bijna twee jaar aan het boek. Telkens weer speelde hij de film van de gebeurtenissen in december 2004 af. ,,Dit is geen verhaal dat je even in een paar vrije uurtjes opschrijft”, vertelt hij. ,,Pas als je een paar weken vrij bent en je kunt terugtrekken, kom je eraan toe. En dan nog leg je het soms even opzij.”

Schilham beschouwt zijn boek als de afsluiting van een periode waarin hij op zoek was naar antwoorden op vragen. En hij realiseert zich dat sommige antwoorden nooit gegeven zullen worden en niet duidelijk zal worden wat er precies met Willem-Jan is gebeurd en hoe hij het leven heeft gelaten. ,,Nu is er tijd voor berusting, aanvaarding”, zegt Schilham. ,,Maar de herinnering aan Willem-Jan zal altijd blijven.”

’Vermist op Koh Phi Phi. Zoektocht naar Willem-Jan, een tsunami-slachtoffer’ van Bram Schilham is een uitgave van uitgeverij Conserve in Schoorl. Het boek is verkrijgbaar in de boekhandel.

© 2009 - Brabants Centrum

OP DE FOTO: ’De zee met haar grillige momenten’. De laatste rustplaats van Willem-Jan van der Heijden op het kerkhof van de Sint-Petruskerk in Boxtel. (Foto: Albert Stolwijk).




26 november 2009

Print deze pagina

Terug