DRUKKE EERSTE VETERANENDAG IN BOXTEL

’Missies zijn nooit zonder gevaren’

© 2009 - Brabants Centrum

OP DE FOTO: Wim van de Schoot (Politieopleiding Albanië 2000) en Paul Handgraaf (Medische staf Libanon 1979/1980) luisteren naar veteraan Jo Scholten die begin jaren vijftig diende in Korea. (Foto: Gerard Schalkx).

DOOR STEFAN LATIJNHOUWERS

,,Ik hoor vaak dat de eerste veteranendag niet zoveel mensen trekt, maar met 110 veteranen kunnen we vaststellen dat het hier in Boxtel wel degelijk leeft.” Burgemeester Frank van Beers glunderde vrijdag 25 september in Podium Boxtel van oor tot oor. De eerste veteranendag in zijn gemeente was meteen goed voor een grote opkomst van met name oudgedienden die in Nederlands-Indië gevochten hebben, maar ook van jongere veteranen die in de jaren tachtig naar Libanon uitgezonden werden en een decennium later naar het voormalige Joegoslavië.

Na een welkom met koffie en gebak hielden burgemeester Van Beers en initiatiefnemer Toon Schalkx (82), die zelf in voormalig Nederlands-Indië diende, een toespraak en werd een indrukwekkende minuut stilte gehouden voor de soldaten die zijn omgekomen tijdens oorlogsmissies en uitzendingen. De schuttersgilden van Boxtel en Liempde brachten buiten op het plein bij Podium Boxtel met een afvaardiging een vendelgroet en na een lunch, die bestond uit een Indische maaltijd, werd de dag afgesloten met muziek van leden van de Gildenbondsharmonie.

De organisatie besloot gaandeweg de geplande vertoning van een film over de Boxtelaar Hendrik Verhees te schrappen. ,,De toespraken duurden wat langer dan we gedacht hadden, maar dat geeft niets, want het is de dag van de veteranen en het is hun feestje. Het is beter dat ze de tijd krijgen om met elkaar van gedachten te wisselen”, aldus burgemeester Van Beers. Van Beers gaf de aanwezigen in de zaal een compliment. ,,Als je het over veteranen hebt, denk je aan oude mannen; kijk maar naar de soldaten die deelgenomen hebben aan de operatie Market Garden. Als ik hier om me heen kijk, zie ik wel grijs zitten, maar moet ik zeggen dat jullie er allemaal heel goed en vitaal uitzien.”

AFGHANISTAN
Van Beers stond in zijn toespraak stil bij de reden van de uitzending van soldaten ’in den vreemde’ naar oorden als Nederlands-Indië, Libanon, het voormalig Joegoslavië en de huidige missies naar Afghanistan. ,,De soldaten hebben de taak om de democratie te verdedigen, het onrecht te bestrijden en te strijden voor de vrijheid van andere mensen. Die missies zijn, hoe goed soldaten ook opgeleid zijn, helaas nooit zonder gevaren.”

Van Beers bracht in herinnering dat het voor veel oorlogsveteranen moeilijk was en is om over hun ervaringen te praten. ,,Dat gebeurt vooral met de partners die heel belangrijk zijn voor de veteranen en daarom vandaag ook uitgenodigd zijn. Maar het is natuurlijk fijn om met mensen te kunnen praten die hetzelfde meegemaakt hebben, vandaar dat het een goed initiatief is geweest om ook in Boxtel een veteranendag te houden.”

TRADITIE
Het houden van een veteranendag is in veel gemeenten al een traditie, waaronder in Haaren, maar in Boxtel kwam het er tot dit jaar nooit van. Op initiatief van Schalkx, die medewerking kreeg van de veteranen Ties Mathijssen, Ko Michielsen en Jo Pennings die eind jaren veertig ook in Nederlands-Indië dienden, is daar verandering in gekomen. Het viertal kreeg vrijdag een spontane ovatie toen zij de ruim honderd oorlogsveteranen en hun partners in de zaal hadden toegesproken. ,,Ik vind het houden van deze speech misschien wel zwaarder dat wat ik in Nederlands-Indië heb moeten doen”, zei Schalkx gekscherend aan het begin van zijn toespraak.

,,Ik heb nog nooit in het openbaar gesproken, maar ik ben blij dat de opkomst zo groot is en dat de veteranendag zo leeft in Boxtel. Gelukkig zijn er ook jongere veteranen, want zij zijn het toch die straks het roer van ons moeten overnemen en ervoor dienen te zorgen dat de veteranendag in Boxtel blijft bestaan. Wij zijn een beetje oud, we zijn bezig aan onze laatste bladzijde.”

Schalkx benadrukte, omringd op de bühne van Podium Boxtel door zijn drie vrienden Michielsen, Mathijssen en Pennings, dat zijn generatie het niet makkelijk heeft gehad. ,,We hebben veel voor de kiezen gekregen. Met name onze ouders hebben veel zorgen gehad, waaronder tijdens de crisis in de jaren dertig. Dat was overigens wel een andere crisis dan waar we vandaag de dag mee te maken hebben, want er heerste toen veel armoede en er was weinig te bikken.”

TWEEDE WERELDOORLOG
Het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog bracht zo mogelijk nog grotere zorgen, zo vertelde Schalkx. ,,Na de oorlog moesten veel Nederlanders naar Nederlands-Indië om daar te vechten, waaronder wij. Ik was nog nooit in Eindhoven geweest en eigenlijk niet verder gekomen dan Vught en toen moest ik opeens op een grote boot naar de andere kant van de wereld, een reis van vier weken. Alles was anders: de mensen, de cultuur en de taal”, zei Schalkx.

,,Op 8 november 1946 ging ik in dienst, een paar maanden later stond ik al op de boot. Ik was in feite gewoon een aangeklede burger; ik wist niks van het soldatenbestaan en had nog nooit een geweer vastgehouden. Het vak hebben we uiteindelijk daar in de praktijk geleerd, we hebben altijd in het veld gezeten en veel meegemaakt. Na drie jaar kwam ik terug, maar opvang was er nauwelijks. Mensen begrepen gewoon niet wat wij daar meegemaakt hebben.”

Schalkx sloot zijn bijdrage af met een ontroerend gedicht over zijn verblijf in Nederlands-Indië, waarin hij met name stilstaat bij de soldaten die destijds omkwamen en nooit meer terugkeerden naar hun vaderland. ,,Niemand zal die tijd kunnen vergeten. De kameraadschap die was groot, maar overal loerde de dood. Menigeen hebben we achtergelaten. En nu liggen ze daar stil en verlaten, in het Indische rulle zand, ver van hun geboorteland. Rust hier zacht m’n beste vriend, jullie hadden een beter lot verdiend.”

© 2009 - Brabants Centrum

OP DE FOTO: De schuttersgilden van Boxtel en Liempde brachten vrijdag 25 september tijdens de veteranendag bij Podium Boxtel een vendelgroet. (Foto: Gerard Schalkx).




1 oktober 2009

Print deze pagina

Terug