WIELERWEDSTRIJD TROK OOIT ELFDUIZEND TOESCHOUWERS

Ronde van Boxtel van start in 1939

© 2009 - Brabants Centrum

OP DE FOTO: Het peloton staat tijdens de eerste Ronde van Boxtel in 1939 op het punt om vanaf de Parallelweg de Stationsstraat in te draaien.

DOOR MARC CLEUTJENS

Na een korte revival beleefde Boxtel dit jaar weer een sportzomer zonder wielerronde. De succesvolle mix van de Holland Ladies Tour met een plaatselijke wielerwedstrijd – vorig jaar goed voor een heus topsportevenement in hartje Boxtel - zat er dit jaar niet in. En dat is jammer, zeker omdat het anno 2009 precies zeventig jaar geleden is dat de Ronde van Boxtel voor het eerst werd gehouden.

De eerste Ronde van Boxtel vond plaats op zondag 16 juli 1939 en trok geen grote toeschouwersaantallen. Op het moment dat het peloton zich opmaakte om vanaf de Parallelweg de Stationsstraat in te draaien, stonden er voor het toenmalige Hotel van Boxtel slechts drie heren in keurig zondags kostuum. Gelet op de stoeltjes die buiten staan, werd op meer publiek gerekend. Verderop lijkt het wat drukker, bij garagebedrijf Van Boxtel en stationskoffiehuis Crefcoeur hangt de vlag uit.

De eerste Ronde van Boxtel werd gewonnen door Cor de Best (1918-2006) uit Haarlem. De Best zou uitgroeien tot een groot renner en werd in 1942 wegkampioen bij de zogenaamde ‘onafhankelijken’, een categorie die viel tussen profs en amateurs. In datzelfde jaar werd hij gekroond tot ‘koning van de Nederlandse wegkoersen’. Begin jaren vijftig werd hij steevast derde tijdens het Nederlands kampioenschap, telkens achter Jan Pronk en Kees Bakker. De Best, die in 1953 zelf kampioen werd, heeft na zijn wielerloopbaan in Haarlem een sigarenzaak met de naam De Stayer gehad, omstreeks 1975 verhuisde hij naar Eindhoven waar hij ook overleed.

De renners op de foto zijn allemaal zogenaamde onafhankelijken. De naam verwijst naar het feit dat ze vaak zonder sponsor (moesten) rijden. De organisatie van de eerste wielerronde was in handen van August van der Meer, een van de grondleggers van Boxtel Vooruit die ook bemoeienis had met de bouw van de wielerbaan in wandelpark Molenwijk. Hij kreeg hulp van wielerclub Rapide, die thuis was in café De Sportwereld van Jo en Nel van Run. Het café is thans al vele jaren in bedrijf als Grieks restaurant Corfu.

De renners passeerden in 1939 café De Sportwereld. Onder hen was ook de plaatselijke favoriet Henk van Overdijk geweest, die in deze periode veel wielerkoersen reed. Van Overdijk was een actief lid van Rapide en in latere jaren maakte hij deel uit van het comité dat de lokale wielerronde jaarlijks organiseerde. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd de Ronde van Boxtel niet verreden; uit een schrijven van August van der Meer blijkt dat de wielerkoers voor het eerst in 1952 weer op de evenementenkalender prijkte. En vanaf die periode kende de Ronde van Boxtel grote bloei, met soms meer dan 11.000 betalende bezoekers. Plaatselijk coryfee Henk van Vught droeg later bij aan de populariteit van de lokale wielersport.

BOMBARDEMENT
Wie de foto goed bestudeert, ontdekt links op het trottoir nabij de ingang van de voetgangerstunnel naar het station een militair. Ook aan de overkant staat verderop een soldaat. In juli 1939 verkeerde Europa al in spanning en was een groot aantal militairen gemobiliseerd. Twee maanden later zou Duitsland buurland Polen binnenvallen en was dat het begin van de Tweede Wereldoorlog. In Nederland begon de oorlog op 10 mei 1940. In de nacht van 22 op 23 mei voerde de Royal Air Force een luchtaanval uit op een aantal Duitse tankauto’s die benzine kwamen inslaan vanuit een bevoorradingstrein op het Boxtelse emplacement.

De verwoesting was enorm. Café Crefcoeur – met veranda – raakte verwoest, net als alle panden die ernaast stonden, waaronder garagebedrijf Van Boxtel – op de foto herkenbaar aan de Esso-lichtreclame, en Hotel van Boxtel. Een foto uit het boek Boxtel: Kijk nou ’ns! laat zien hoe groot de verwoesting in mei 1940 was. Twaalf Duitse militairen kwamen bij het Britse bombardement om het leven; onder de plaatselijke bevolking vielen wonderwel geen slachtoffers. De garage en het hotel werden in 1941 herbouwd naar een ontwerp van de Tilburgse architect Frans Ruts, waarover Brabants Centrum onlangs uitvoerig publiceerde. De panden werden een stuk naar achter opgetrokken, zodat het Stationsplein ontstond. De Parallelweg werd sindsdien aangeduid met de toevoegingen noord en zuid.

Dit is deel 2 van de serie Fotobank, die wekelijks verschijnt in Brabants Centrum. Bovenstaande foto is ook te raadplegen in de collectie van de Brabantse Film- en Fotobank via www.filmenfotobank-nb.nl. Alle foto’s in de rubriek zijn afkomstig uit collecties van de gemeente Boxtel en de Heemkundekring Boxtel. Vragen en opmerkingen? Mail naar foto@heemkundeboxtel.nl.




10 september

Print deze pagina

Terug