TILBURGSE ARCHITECT INTRODUCEERDE AMSTERDAMSE SCHOOL

Frans Ruts: onbekende bekende in Boxtel

© 2009 - Brabants Centrum

OP DE FOTO: Miep Sikkema-Ruts bladert met Rob Moonen door het werkschriftje van haar vader, de Tilburgse architect Frans Ruts. (Foto's: Gerard Schalkx).

Hoewel de huizenmarkt door de economische recessie een flinke knauw heeft gekregen, blijft de interesse voor woningen die gebouwd zijn in de jaren dertig van de vorige eeuw onverminderd populair. Als je wat verder kijkt dan je neus lang is, kom je tot de ontdekking dat Boxtel veel fraaie panden uit die periode rijk is. En wat blijkt? Veel van die huizen zijn getekend door een en dezelfde architect: Frans Ruts uit Tilburg.

Twee jaar geleden besteedde Brabants Centrum enkele malen uitgebreid aandacht aan de restauratie van de markante villa Nimrod. Het decennialang door weelderig groen aan het zicht onttrokken herenhuis aan de Clarissenstraat had iets mysterieus. Niet in de laatste plaats omdat de drie vrijgezelle zussen Smits, die er ruim zeventig jaar woonden, jarenlang afgezonderd van de buitenwereld leefden.

© 2009 - Brabants Centrum

OP DE FOTO: De Tilburger Frans Ruts (1894-1976) werkte zich als autodidact op tot lid van de Bond van Nederlandse Architecten. (Foto: collectie familie Ruts).

Als nieuwe eigenaren gingen Harrie van der Velden en Rob Moonen aan de slag gegaan om het pand in oude luister te herstellen. En daarbij stootte het tweetal op de onvermoede schoonheid van de Amsterdamse School, de stijl waarin het pand in 1927 was gebouwd. Een zoektocht naar de achtergronden van de Tilburgse architect leverde destijds niets op, maar onlangs kwam de redactie via de Boxtelse kunstenares Katrien van Hettema in contact een dochter van de architect, de Tilburgse Miep Sikkema-Ruts. Die bleek nog altijd het werkschriftje te koesteren waarin haar vader al zijn opdrachten inventariseerde; bijna zeshonderd in de periode 1921-1965.

AUTODIDACT
Ruts kreeg ruim vijftig opdrachten van Boxtelaren. En het zijn niet de minste panden die de Tilburger, die zich als autodidact opwerkte tot lid van beroepsvereniging BNA, op papier zette. Daarmee is Ruts qua naam wellicht een grote onbekende in Boxtel, maar zeker niet qua architectonische nalatenschap.

Naast villa Nimrod ontwierp hij onder meer hotel Van Vlerken (nu ’t Hart van Boxtel), hotel Van Boxtel en de naastgelegen panden aan het Stationsplein alsmede het garagebedrijf van de firma De Mol aan de Stationsstraat en de tegenover gelegen vroegere schilderswinkel van Verheijden, later Morren.

© 2009 - Brabants Centrum

OP DE FOTO: Woonhuis van de familie Van Berkel aan de Stationsstraat, gebouwd in opdracht van Th. Verheijden (1929).

Maar ook de drie panden aan de Prins Bernhardstraat die vier jaar geleden een monumentale status kregen als beschermde gevelwand en waarvan Brabants Centrum in een van de panden (het vroegere KJV-huis) is gehuisvest. Aan de overkant, op de hoek met de straat Houtwerf is overigens ook de woning van de familie Van Grinsven door Ruts ontworpen.

In het schriftje van Ruts staan voorts het kapitale landhuis De Meezenhof aan de Esschebaan, de woning waar momenteel tandarts Dirk Mettes woont (op de hoek van de Bosscheweg en de Mgr. Wilmerstraat), de fraaie woning van Gerard van Berkel aan de Stationsstraat en de vroegere bakkerij met woonhuis van Frans de Leijer, net over de Breukelse Brug aan de Van Hornstraat. Ook het pand van kapsalon Switch (oudere Boxtelaren kennen het nog als Oliemeulen, de familie die het in 1947 liet bouwen) tekende Ruts.

Kortom, Frans Ruts heeft in een periode van precies 35 jaar nadrukkelijk zijn stempel op het centrum van Boxtel gezet en hij mag gekenschetst worden als de man die de bouwstijl van de Amsterdamse School in deze gemeente introduceerde. In zijn eigen geboorteplaats was Ruts ook erg productief en daar zijn eveneens veel van zijn ontwerpen bewaard gebleven. Er bestaat zelfs een heuse Frans Ruts-club, met leden die allemaal in een door hem ontworpen huis wonen.

In de papieren editie van Brabants Centrum wordt nader ingegaan op de bijna voltooide restauratie van villa Nimrod en de achtergronden van de in 1976 overleden architect Ruts.

© 2009 - Brabants Centrum

OP DE FOTO: Tandarts Dirk Mettes bewoont met zijn gezin de in 1934 in opdracht van de familie Van Oerle gebouwd villa aan de Bosscheweg.

© 2009 - Brabants Centrum

OP DE FOTO: Landhuis De Meezenhof aan de Esschebaan was het eerste pand dat Frans Ruts voor een Boxtelaar mocht tekenen. Wim Stinesen gaf in 1926 de opdracht.

© 2009 - Brabants Centrum

OP DE FOTO: Het redactielokaal van Brabants Centrum maakt deel uit van de sinds vier jaar beschermde gevelwand met panden van Frans Ruts (1932).

© 2009 - Brabants Centrum

OP DE FOTO: Het huidige café ’t Hart van Boxtel aan de Markt. De familie Van Vlerken liet het in 1927 tekenen en bouwen als hotel.

© 2009 - Brabants Centrum

OP DE FOTO: De garage van het vroegere touringcarbedrijf De Mol aan de Stationsstraat (1933).




13 augustus

Print deze pagina

Terug