GERED KUNSTWERK VERDIENT PLEK IN DE OPENBARE RUIMTE

Nijvere Meisjes zoeken ’woonruimte’

© 2009 - Brabants Centrum

OP DE FOTO: Drie van de vijf panelen met daarop de onderdelen van het kunstwerk Nijvere Meisjes zoals sinds kort te zien in de tuin van Jan Verhagen. (Foto: Gerard Schalkx).

DOOR HENK VAN WEERT

In aanloop naar Open Monumentendag in september belicht Brabants Centrum enkele opvallende en minder opvallende kleine monumenten. Vandaag deel 3: het plastiek Nijvere Meisjes van Hugo Brouwer, dat jarenlang in de hal van de vroegere huishoudschool hing. Toen het gebouw aan de Jan Kruijsenstraat in 1997 aan de slopershamer ten prooi viel, werd het veiliggesteld. Twaalf jaar lang lag het in onderdelen in depot. Maar nu niet meer…

Dat Nijvere Meisjes bewaard is gebleven is vooral te danken aan Boxtelaar Jan Verhagen. De oprichter en vroegere secretaris van de plaatselijke Kunststichting bekommerde zich al over het kunstwerk toen de school na de zomer van 1994 leeg kwam te staan. Op dat moment was Open Hof als school voor lager huishoud- en nijverheidonderwijs (lhno) al gefuseerd met de lagere technische school Mgr. Bannenberg tot scholengemeenschap Den Tijber. Medio jaren tachtig nam de lhno haar intrek genomen in het gebouw aan de Baanderherenweg dat nu bekend staat als Vmbo-College Boxtel.

Verhagen vroeg aan de Rijksdienst der Domeinen, de eigenaar van het schoolgebouw, schriftelijk toestemming om het keramiek te mogen verwijderen uit angst dat het anders onder de slopershamer terecht zou komen. ,,Domeinen weigerde aanvankelijk, maar op een zaterdag werd ik gebeld met de mededeling dat ik het kunstwerk toch mocht ontmantelen. Maar het moest wel snel. De donderdag erna zou de sloop immers al beginnen. Goede raad was duur. Het enorme gevaarte kun je immers niet zomaar in je eentje verplaatsen. Dus belde ik het toenmalige bouwbedrijf Van de Laar en dat was bereid om me een dag mee te helpen. John van Roosmalen heeft me geassisteerd om het plastiek veilig te stellen. Uiteindelijk hebben we er samen twee dagen over gedaan om de keramische beelden uit het pand te halen”, blikt Verhagen terug.

© 2009 - Brabants Centrum

OP DE FOTO: Het kunstwerk Nijvere Meisjes zoals dat ooit de hal van de vroegere huishoudschool sierde. (Archieffoto Brabants Centrum, oktober 1996).

Hij vertelt dat aanvankelijk de bedoeling was om het kunstwerk een nieuwe bestemming te geven in de te verbouwen lts. ,,Helaas is daar nooit iets van terecht gekomen. Wel is het op die school schoongemaakt en jarenlang bewaard. Met de toenmalige directeur van Den Tijber, Jos Geerts, had ik de afspraak dat de Kunststichting zich weer over de beeldengroep zou ontfermen als de school het kunstwerk niet zou herplaatsen. En toen Jos enkele jaren geleden afscheid nam, heb ik hem herinnerd aan die afspraak. Ik heb het plastiek opgehaald. Het lag opgeslagen in enkele kisten en inmiddels bleek dat sommige onderdelen werden vermist. Het keramiek was ook licht beschadigd doordat de stukken op elkaar gestapeld lagen. Ik heb alles op mijn aanhangwagen geladen en naar huis getransporteerd.”

OPENBARE RUIMTE
Met behulp van een goede vriend heeft Verhagen de beelden enkele weken geleden weer toonbaar gemaakt. ,,Door de grootte van de beelden is het niet mogelijk om het keramiek in zijn geheel in de oven te plaatsen. Vandaar dat de kunstenaar het in delen heeft vervaardigd. Die delen zijn nu weer samengebracht. De verschillende figuren hebben we in aparte raamwerken in beton ’gegoten’. Het zijn nu als het waren grote schilderijen”, toont de 77-jarige Boxtelaar de van gebakken klei gemaakte reliëfs. Ze hebben tijdelijk een plaats aan zijn erfafscheiding gekregen.

Daar moeten ze niet blijven, vind Verhagen. ,,Het plastiek verdient het om terug te keren in de openbare ruimte van Boxtel. En wat mij betreft hoeft dat niet als geheel zoals het ooit heeft bestaan in de huishoudschool. Zaak is wel dat het kunstwerk op een droge plek komt te hangen. In de school hingen ze in de hal, nu onder afdakjes in mijn tuin.”

Het kunstwerk Nijvere Meisjes werd in december 1965 onthuld, gelijktijdig met de opening van de huishoudschool. De kunstenaar is de uit Den Haag afkomstige Hugo Brouwer (1913-1986) die ook werkte in onder meer Eindhoven en Nuenen. Naast keramist was Brouwer schilder, tekenaar en glazenier.

De Sluitsteen – de tweejaarlijkse prijs voor een fraai monument of reeks daarvan in Boxtel – gaat dit jaar naar een klein monument. De plaatselijke monumentencommissie reikt de prijs uit op zaterdag 12 september tijdens Open Monumentendag. In de aanloop naar dit moment belicht Brabants Centrum een aantal onderwerpen die onder de noemer kleine monumenten vallen. De redactie heeft ze op eigen initiatief gekozen; behandeling in deze rubriek staat los van de beoordeling door de jury van de Boxtelse monumentenprijs.

© 2009 - Brabants Centrum

OP DE FOTO: Jan Verhagen (links) en John van Roosmalen van bouwbedrijf Van de Laar verwijderen het plastiek van Hugo Brouwer uit het leegstaande schoolgebouw dat enkele dagen later tegen de vlakte zou gaan. (Archieffoto Brabants Centrum, mei 1997).




6 augustus

Print deze pagina

Terug