GRAVEN HERINNEREN AAN V2-BOMBARDEMENT

‘Oorlogsgraven moeten behouden blijven’

© 2009 - Brabants Centrum

OP DE FOTO: Beeld van de oorlogsgraven op het kerkhof van de Heilig Hartkerk. De slachtoffers van de V2 werden op 21 december 1944, drie dagen na de ramp, gezamenlijk begraven. (Foto: Albert Stolwijk).

DOOR MARC CLEUTJENS

De Boxtelse monumentencommissie besteedt tijdens Open Monumentendag 2009 uitgebreid aandacht aan kleine monumenten. In een artikelenserie belicht Brabants Centrum de komende weken een reeks opvallende en minder opvallende kleine monumenten. Vandaag deel 1: de oorlogsgraven op het kerkhof van de Heilig Hartkerk die herinneren aan het V2-bombardement aan de Mijlstraat op 18 december 1944.

Het zijn stille getuigen van het oorlogsgeweld dat Boxtel trof op maandag 18 december 1944. Helemaal achteraan op het kerkhof van de Heilig Hartkerk aan de Baroniestraat staan ze, de grafkruisen met daarop de namen van de negen doden die vielen toen geheel onverwacht een V2 uit de lucht viel en een rijtje woningen aan de Mijlstraat verwoestte. Onder de doden het gezin Van der Schoot; niet alleen vader Marinus en moeder Anneke kwamen om, ook hun kinderen Johanna, Maria en Martina. Zoontje Jan raakte zwaargewond en overleed later.

Er waren ook overlevenden. Willie van de Langenberg bijvoorbeeld, thans raadsnestor in de Boxtelse gemeenteraad en nog altijd - met andere nabestaanden – nauw betrokken bij alles wat met de oorlogsgraven te maken heeft. ,,Mijn oma (Francyna van der Loo-Kluytmans – red.) verloor het leven bij de inslag van de V2”, vertelt Van de Langenberg. ,,Ook enkele van mijn zussen raakten gewond door rondvliegende scherven, mijn moeder was er heel slecht aan toe en voor haar leven is geruime tijd gevreesd.” Hij was amper achttien maanden oud toen het Duitse ‘Vergeltungswaffen’ pardoes uit de lucht viel. Hij ontsnapte aan de dood doordat het bed van zijn ouders bij de ontploffing over zijn wiegje kwam te staan en zo vallend puin tegenhield.

WEKELIJKS
,,Het V2-bombardement kwam toen mijn moeder nog leefde wekelijks ter sprake”, vertelt Van de Langenberg. Maar ook als de Boxtelaar andere nabestaanden ontmoet gaat het er altijd even over. ,,En natuurlijk herdenken we die dag jaarlijks op 4 mei wanneer in Nederland de nationale dodenherdenking wordt gehouden. Na de herdenking bij de graven van de geallieerden wordt ook altijd een krans gelegd bij de graven van de slachtoffers in de Mijlstraat.” En dat moet altijd zo blijven, vindt Van de Langenberg, die zich de voorbije jaren sterk maakte voor het behouden van de kruisen en de graven.

Die inzet was nodig omdat reeds in 1999 discussie ontstond over de grafrechten die de nabestaanden ruim vijftig jaar na dato zouden moeten gaan betalen. Toenmalig pastoor Jo de Jong van de Heilig Hartparochie liet de nabestaanden weten dat het parochiebestuur van mening was dat voor deze graven dezelfde rechten en plichten zouden moeten gelden. Dat betekende dat voortaan grafrechten betaald zouden moeten worden voor een bedrag van 900 gulden voor een periode van tien jaar.

Van de Langenberg beschikt over een uitgebreid dossier met daarin briefwisselingen met de Heilig Hartparochie en de gemeente Boxtel. ,,Deken Ignatius Broekman heeft in 1944 aangegeven dat de nabestaanden nooit grafrechten zouden hoeven te betalen. Dat deed hij uit piëteit met de slachtoffers en hun familieleden.” De nabestaanden kregen in 1999 steun van toenmalig burgemeester Jan van Homelen, die zich persoonlijk met de kwestie bemoeide en aangaf ‘volstrekt geen begrip’ te hebben voor het standpunt van de Heilig Hartparochie.

Van Homelen stelde onomwonden dat Boxtel de burgerslachtoffers ‘absoluut en onbeperkt in tijd’ moet blijven herdenken. Ook wees de burgemeester op de belofte van deken Broekman, die ‘de absolute toezegging’ deed dat blijvend respect voor de grafruimte op de begraafplaats zonder tegenprestatie verzekerd was.

PIËTEIT
In 2008 kwam de kwestie opnieuw ter sprake toen de nabestaanden brieven kregen waarin stond dat men al enige jaren geen grafrechten zou betalen. In de brieven van de gemeente Boxtel stond nota bene dat het afstand doen van de rechten zou leiden tot het ruimen van de graven. ,,Een vreemde situatie omdat er nooit grafrechten zijn betaald vanwege de toezegging van deken Broekman”, vertelt Van de Langenberg, die weer in gesprek ging met het gemeentebestuur.

In maart van dit jaar werd duidelijk dat de Verrijzenisparochie de toezegging van deken Broekman wil respecteren en de graven ‘zonder enige tegenprestatie van de nabestaanden’ wil behouden. Volgens de parochie heeft de gemeente Boxtel zich toen bereid verklaard een financiële bijdrage te verstrekken ten behoeve van het algemeen onderhoud van de begraafplaats. De gemeente doet dat volgens de Verrijzenisparochie ‘uit piëteit voor de slachtoffers en zorg voor cultureel erfgoed’. Dat bevestigt een woordvoerster, die aangeeft dat de toezegging van deken Broekman gerespecteerd wordt.

© 2009 - Brabants Centrum

OP DE FOTO: De gedenksteen bij de Boxtelse oorlogsgraven: ‘Zij allen vielen op 18.12.1944 als slachtoffers van het oorlogsgeweld. Een in leven, een in sterven, een in hemels vree beërven’. (Foto: Albert Stolwijk).




16 juli

Print deze pagina

Terug