'MONUMENT IN GEWAPEND BETON'

Uitgeverij ∆neas lanceert boek over Radio Kootwijk

© 2008 - Brabants Centrum

OP DE FOTO: Vooraanzicht van het gebouw van Radio Kootwijk, het zenderpark dat Nederland decennialang gebruikt voor radiocontact met de overzeese gebieden. De fontein deed vroeger dienst als koelvijver. (Foto's: Marc Cleutjens).

DOOR MARC CLEUTJENS

De Boxtelse uitgeverij ∆neas heeft onlangs het boek 'Radio Kootwijk, monument in gewapend beton' gepresenteerd. Dit gebeurde ter ere van het zestigjarig jubileum van Cement, een vakblad voor ontwerp en constructie. Het boek beschrijft het ontstaan van het zendstation, gebouwd op een verlaten plek op de Veluwe onder de rook van Apeldoorn.

Het boek, dat is geschreven door Pieter Spits, gaat in op de keuzes in het ontwerp en de uitvoering in het begin van de jaren twintig van de vorige eeuw. Veel foto's zijn gemaakt door de Boxtelse fotograaf Peter de Koning, die als freelancer wekelijks actief is voor Brabants Centrum.

Vanuit het voormalige zendstation Radio Kootwijk werd in de vorige eeuw contact onderhouden met Nederlands-IndiŽ. Het inmiddels bijna negentig jaar oude bouwwerk, ontworpen volgens de bouwstijl art deco, vormt een herkenbaar silhouet temidden van de Veluwse natuur. 'Radio Kootwijk, monument in gewapend beton' beschrijft waarom het gebouw juist werd opgetrokken uit beton. Ook wordt de impact die de bouw van het zendstation had op de omtrek beschreven; niet alleen architectonisch, maar ook sociologisch was het gebouw bepalend in de omgeving. De mensen die er bouwden, woonden en werkten vormden een bijzondere gemeenschap.

Het boek eindigt met een beschouwing van de huidige situatie en toekomstscenario's. Na het wegvallen van de zendfunctie verkocht KPN Telecom de gebouwen en de omliggende vierhonderd hectaren natuur aan het Rijk. Verschillende overheden zoeken nu samen naar een nieuwe bestemming voor dit unieke en kwetsbare complex. Met veel fraai fotomateriaal en een schat aan gegevens over dit bijzondere rijksmonument is het een veelzijdig boek geworden.

GESCHIEDENIS
Radio Kootwijk was tot 31 december 1998 een radiostation waarmee Nederland sinds de opening in 1923 radiotelegrafisch en radiotelefonisch contact onderhield met de overzeese gebieden. Nadat deze functie in de jaren zeventig op de achtergrond raakte omdat andere technieken zoals satellieten en onderzeese kabels het radiostation overvleugelden, richtte Radio Kootwijk zich op scheepvaart- en luchtvaartcommunicatie, totdat het doek viel en KPN het complex enkele jaren later verkocht aan de Nederlandse staat.

De plannen voor het zendstation op de Veluwe dateren uit de jaren 1917-1918. Het ontwerp van het in 1923 geopende complex is van architect Julius M. Luthmann, die koos voor de 'Nieuwe Architectuur' en zich liet inspireren door de nieuwe bouwkunst in ScandinaviŽ. Het bouwwerk vertoont grote overeenkomsten met het station van de Finse hoofdstad Helsinki. Opvallend is de symmetrie in het ontwerp. Voor het gebouw ligt een koelvijver, die nu is voorzien van enkele fonteinen.

Ter gelegenheid van Open Monumentendag kon het machtige gebouw van Radio Kootwijk vorig najaar bezichtigd worden. En duizenden bezoekers begaven zich toen naar 'De Sphinkx' of 'De kathedraal van de Veluwe' zoals het ontwerp van Luthmann wordt genoemd. In de vroegere machinehal was een historische expositie ingericht, buiten waren archeologen aan het werk. En de echte liefhebbers hadden er best een uurtje wachten voor over om de betonnen kolos te beklimmen en uit te kijken over het Kootwijkerzand...

'Radio Kootwijk, monument in gewapend beton' wordt uitgegeven door Uitgeverij ∆neas en is voor 19,95 euro te bestellen via www.aeneas.nl of via Uitgeverij ∆neas, Postbus 101, 5280 AC BOXTEL, telefoon (0411) 65 00 85. Op www.brabantscentrum.nl staat een uitgebreide fotoreportage van Radio Kootwijk.

© 2008 - Brabants Centrum

OP DE FOTO: Archiefopname van de vroegere machinehal in Radio Kootwijk.




5 februari

Print deze pagina

Terug