AGRARIËRS TEGEN ROBUUSTE ECOLOGISCHE ZONE

ZLTO trekt stekker uit succesvol Smalwaterproject

© 2005 - Brabants Centrum

OP DE FOTO: De kavelruil in het gebied Smalwater-Noord is van de baan. De ZLTO Boxtel-Liempde vindt de aanleg van een robuuste ecologische verbindingszone langs de Kleine Aa onbespreekbaar. De foto is gemaakt nabij de Helweg.

De afdeling Boxtel-Liempde van boerenorganisatie ZLTO heeft deze week een punt gezet achter het Smalwaterproject. Het project, dat in 1997 werd gelanceerd en de ruil van kavels in het Boxtelse buitengebied beoogde, heeft volgens de ZLTO geen draagvlak meer onder agrarische ondernemers. ,,De realisering van een robuuste ecologische verbindingszone is een bedreiging voor de ontwikkeling van agrarische bedrijven in het gebied Smalwater-Noord”, aldus ZLTO-secretaris Marcel van Hal.

Onbespreekbaar. Zo omschrijft Van Hal namens de plaatselijke ZLTO-afdeling de aanvullende eisen die de andere partners in het Smalwaterproject hebben gesteld. Die andere partners zijn onder anderen de gemeente Boxtel, Waterschap De Dommel, de provincie Noord-Brabant en de Werkgroep Natuur- en Landschapsbeheer, die de kavelruil in het Boxtelse buitengebied willen benutten voor de aanleg van een zogenaamde robuuste ecologische verbindingszone.

In plaats van een natuurzone van pakweg vijftien meter langs beekjes als het Smalwater en De Kleine Aa zou zo’n robuuste zone aan weerszijden van het water honderd meter breed kunnen worden. Of zelfs breder, zo vreest Van Hal. ,,In 2004 hebben we als ZLTO een projectvoorstel ingediend bij de regionale reconstructiecommissie. Dat voorstel had dezelfde uitgangspunten als het eerste Smalwaterproject en werd door alle partijen goedgekeurd. Bij het uitwerken van het plan wilden de andere partijen ineens een extra doelstelling opnemen”, aldus Van Hal.

De secretaris van de ZLTO vreest dat die extra doelstelling ten koste gaat van het landbouwareaal in het Smalwatergebied. ,,De hoeveelheid landbouwgrond in het gebied is beperkt en er bevinden zich veel jonge agrarische ondernemers die hun bedrijf willen ontwikkelen”, stelt Van Hal. Het gebied bestaat onder meer uit landbouwgrond langs straten als Luissel, Uilenbroek, Nergena en Tongeren.

De agrariërs zijn vooral bang dat ze grote delen van zogenaamde ’huiskavels’ moeten opgeven. ,,Dat zijn de kavels die dicht bij het erf liggen en direct toegankelijk zijn vanaf de boerderij. Vooral in Smalwater-Noord liggen veel van die kavels. Onze leden zitten vaak al in een lastige economische situatie die het niet toelaat zoveel grond te ruilen. Bovendien zou het best wel eens kunnen zijn dat ze die grond dringend nodig hebben als het nieuwe mestbeleid er is.”

Van Hal betreurt dat de ZLTO de stekker uit het zelf opgestarte Smalwaterproject heeft moeten trekken. Maar de organisatie had geen andere keus, zo benadrukt de secretaris. ,,Het is jammer dat ons project op deze manier moet stranden, maar als de andere partijen niet bereid zijn de afspraken na te komen rest ons geen andere keuze. Eerst moet uitgevoerd worden wat we overeengekomen zijn. Het is niet gepast om halverwege het traject met aanvullende doelstellingen te komen.” Het gebied Smalwater-Noord is in zijn ogen ’minder geschikt’ voor de aanleg van een robuuste ecologische verbindingszone.

NIET BINDEND
Wethouder Ger van den Oetelaar, die ook als lid van de reconstructiecommissie bij deze kwestie betrokken is, betreurt de stap van de ZLTO. Hij geeft aan dat de stap die de plaatselijke ZLTO-afdeling heeft gezet afwijkt van de provinciale lijn die de boerenorganisatie volgt. ,,De provinciale ZLTO heeft de extra doelstelling over de robuuste ecologische verbindingszones wel ondertekend. Hoewel dat niet bindend is, is het opmerkelijk dat de plaatselijke ZLTO de zaak anders bekijkt”, vindt Van den Oetelaar.

ZLTO-secretaris Van Hal nuanceert deze opmerking van de wethouder. ,,De ZLTO in Tilburg heeft aangegeven dat zo’n zone gerealiseerd kan worden als er draagvlak is en als het toelaatbaar is. In dit gebied is geen enkel draagvlak. Bovendien is zo’n zone hier niet toelaatbaar.”

Van den Oetelaar benadrukt dat de uitgangspunten van het project ook zonder de ZLTO gerealiseerd kunnen worden. Wat de wethouder betreft, gaat de kavelruil in het Smalwatergebied gewoon door. ,,Met of zonder de ZLTO gaan we proberen de doelstellingen van de reconstructie te bewerkstelligen. We gaan boeren individueel benaderen en vragen of ze mee willen doen. Dat is en blijft uiteindelijk een individueel besluit en meewerken gebeurt op basis van vrijwilligheid. Dat was in het verleden zo en dat zal niet veranderen.” De wethouder beklemtoont dat geen van de agrariërs gedwongen wordt mee te werken aan het kavelruilproject. ,,Maar meedoen biedt beslist voordelen, ook voor de boeren”, stelt Van den Oetelaar.

HISTORIE
Het Smalwaterproject startte in 1997 in de omgeving van de Roond en de Kempseweg. Twee jaar na de start waren 130 hectaren geruild en ontstond een aaneengesloten natuurgebied van 45 hectaren. De agrariërs die meededen kregen volgens de ZLTO allen een betere verkavelingsstructuur. ,,Dat wil zeggen dat de huiskavel is vergroot, het aantal kavels is verminderd of dat de veldkavels dichter bij het bedrijf zijn komen te liggen”, stelt secretaris Van Hal.

Het Smalwaterproject heeft volgens de ZLTO bijgedragen aan de groei van de recreatie in het buitengebied. ,,Draagvlak bij de mensen in het gebied was een van de succesfactoren”, blikt Van Hal terug. Daarvan is thans geen sprake meer. Hij vervolgt: ,,In het gebied Smalwater-Noord is meer dan 90 procent van de boeren lid van de ZLTO en die denken er allemaal hetzelfde over. Door het ontbreken van draagvlak is de belangrijkste factor voor het slagen van het project niet aanwezig.”




6 april 2006

Print deze pagina

Terug