VERWIJDEREN KERSTSTER VAN SINT-PETRUSTOREN

Hoog boven Boxtel is de stilte oorverdovend

© 2006 - Brabants Centrum

OP DE FOTO: Het vergt de nodige durf en kracht om de metershoge houten kerstster op zestig meter hoogte over de balustrade van het kerktorenbalkon te tillen. Op de voorgrond koster Martijn Vlaminckx, achter hem parochievrijwilliger Bart van den Brand.

Na de doop van Maria op 10 januari doven de ruim vijftig gloeilampen van de kerstster die hoog boven Boxtel hangt. Maar de ster moet dan nog wel van de Sint-Petrustoren gehaald worden. Een huiveringwekkende klus voor koster Martijn Vlaminckx en vrijwilliger Bart van den Brand, die jaar in jaar uit in de 75 meter hoge toren klimmen om de immense houten constructie uit elkaar te halen en op te bergen. Een reportage die met knikkende knieën tot stand is gekomen...

Boxtel lijkt nog in diepe rust als Vlaminckx en Van den Brand via het met lood beklede luik op het balkonnetje boven in de Sint-Petrustoren naar buiten klauteren. De postbode doet zijn ronde op Duinendaal, brandweerauto’s rukken uit naar een brand die, zo blijkt later, slechts loos alarm is. Treinen glijden naar Boxtel, in de verte torenen de flats van Tilburg en Eindhoven aan de horizon. En ’s-Hertogenbosch toont zijn Sint-Jan. ,,Het is een machtige plek, altijd weer”, zegt de koster als hij over de balustrade in de verte tuurt. ,,Zie je hoe groen de omgeving van Boxtel is? Overal bossen.”

Het is geen dagelijkse kost voor Vlaminckx om de Sint-Petrustoren te beklimmen. De vlaggen die wapperen op Drievuldigheidszondag, Koninginnedag en Bevrijdingsdag worden uitgehangen door een clubje vrijwilligers dat rondom de toren woont. ,,Een klus die onder leiding van Jan Jaspers wordt gedaan”, vertelt de koster. ,,Iedereen die dichtbij de toren woont wordt wel eens benaderd om mee te helpen. Een pittige klus die de nodige spierkracht vergt om die zware masten naar boven te sjouwen en te bevestigen.”

Spierkracht is nauwelijks vereist om de kerstster op te hangen of te verwijderen. De meterslange houten constructie, die ooit werd ontworpen door wijlen Cor van Giersbergen, siert de Sint-Petrustoren al vanaf halverwege jaren tachtig. ,,Het leek me leuk om de kerstdagen wat extra sfeer te geven en de kerstster over Boxtel te laten schijnen”, stelt Vlaminckx. Nadat het kerkbestuur haar goedkeuring had gegeven en de ster was vervaardigd, moest de koster de ster jaarlijks ophangen en verwijderen. ,,Het is geen gevaarlijk karwei, maar je moet wel goed opletten wat je doet”, knikt hij.

GALMGATEN
De beklimming van de Sint-Petrustoren is geen ontspannende ochtendwandeling. De stenen wenteltrap naar de eerste torenzolders is een eitje, maar bij het carillon en de klokken blijken ineens stalen zenuwen vereist. De degelijke trap verandert in een op het eerste gezicht wankel laddertje met verweerde sporten, dat voert naar een oneindige hoogte. Naar beneden kijken wordt afgeraden door Vlaminckx en Van den Brand. Een uitstekend idee, gelet op de diepte en de blik naar buiten via de galmgaten.

De ladder blijkt steviger dan gedacht en kan het gewicht van de koster, de vrijwilliger en de verslaggever prima dragen. Maar eenmaal boven dient een tweede ladder zich aan, verderop staat nummer drie al klaar. Een paar keer slikken is wel even nodig. De wind suist intussen rond de toren, meeuwen krijsen, het hout kraakt. Via het laatste trapje gaat het naar buiten. En daar overheerst de rust, de stilte boven Boxtel is oorverdovend... Zelfs de klokken en het carillon die een paar etages lager beieren zijn bijna niet hoorbaar op deze hoogte. Boxtel spreidt zich als het diorama van De Efteling voor ons uit.

Werk aan de winkel. De kerstster moet gedemonteerd worden. ,,Dat doen we altijd in januari”, legt koster Vlaminckx uit. ,,De lampjes branden voor het laatst op 10 januari, de doop van Maria. Daarna blijven ze gedoofd en zoeken we naar een geschikt moment om de ster naar beneden te halen. Dat is een meestal een zaterdagochtend.” Vlaminckx vertelt dat hij met vrijwilliger Van den Brand altijd een moment kiest waarop de klokken zeker niet zullen slaan. ,,Je schrikt je een hoedje als je net op de torenzolder bent en het tien of elf uur slaat. Je zou pardoes van de trap kunnen vallen.”

© 2006 - Brabants Centrum

OP DE FOTO: Uitkijkend over Boxtel schroeven Martijn Vlaminckx (rechts) en Bart van den Brand de kerstster uit elkaar. Alle lampjes worden zorgvuldig losgedraaid en bewaard voor het volgende kerstfeest.

IJZERZAAGJE
De ster, die sinds de jaren tachtig elk jaar boven de hoofdingang van de kerk wordt opgehangen, wordt losgemaakt. De touwen worden opgerold en met de nodige behendigheid schuiven Vlaminckx en Van den Brand het gevaarte naar een plek waar het over de balustrade van het torenbalkon getild kan worden. De vloer is net groot genoeg om de ster plat te leggen en verder te ontmantelen. Vleugelmoeren zitten vastgeroest en worden met een ijzerzaagje doorgezaagd. Alle lampen gaan uit de fittingen en verdwijnen voor een jaar in eierdoosjes. Alle elektra wordt mee naar beneden genomen en aan een inspectie onderworpen. De schroefjes verdwijnen in een plastic tasje van de Kerkbalans, dat Vlaminckx mee naar boven heeft genomen.

,,De constructie is helemaal op maat gemaakt door Cor van Giersbergen”, vertelt de koster. Terwijl hij met Van den Brand behendig alle moertjes en schroefjes losmaakt en de ster uiteenvalt, blijkt dat alle latten en planken precies in elkaar passen, als een bouwpakket van Ikea of Gamma. ,,We leggen het houtwerk een verdieping lager, totdat het halverwege december weer naar boven gaat”, vertelt Van den Brand. ,,Het in elkaar zetten is wat tijdrovender”, grinnikt de vrijwilliger. ,,Logisch, iets slopen kost nu eenmaal minder tijd...”

Nadat de klokken in de toren elf keer hebben geslagen, begint de afdaling. Treetje voor treetje klauteren de koster en de vrijwilliger naar beneden. Het luik gaat weer dicht en zal pas opengaan op 30 april, als koningin Beatrix haar verjaardag viert en bij zonsopgang de vlaggen worden uitgestoken. De route voert via de gewelven van de kerkzolder waar een tweede kerstster verwijderd moet worden. ,,Met een lier laat ik een touw zakken waaraan de ster hangt”, vertelt Van den Brand. Koster Vlaminckx is, onzichtbaar, op het altaar in de kerk om de dalende ster op te vangen. Een piepklein gaatje in de zoldering van de kerk is genoeg om het koord door te leiden. Als de ster is verwijderd, wordt het touw opgetakeld en opgebonden. Kerstmis is nu echt voorbij...

© 2006 - Brabants Centrum

OP DE FOTO: Martijn Vlaminckx (rechts) en Bart van den Brand hebben de kerstster van de Sint-Petrustoren gehaald. De metershoge constructie wordt hoog boven Boxtel gedemonteerd en opgeslagen




26 januari 2006

Print deze pagina

Terug