DRIE GENERATIES OVER 75 JAAR SINT-THERESIASCHOOL

'We zeggen weer juf en meester'

© 2005 - Brabants Centrum

OP DE FOTO: In de 75 jaar dat de Lennisheuvelse Sint-Theresiaschool bestaat, hebben diverse familiegeneraties er les gekregen. Zoals de familie Pijnenburg. Van links naar rechts Henk, zijn moeder Betsie en dochter Row.

De Sint-Theresiaschool in Lennisheuvel viert van maandag 23 tot en met zaterdag 28 mei het 75-jarig bestaan. Brabants Centrum kroop met drie generaties van een familie in de schoolbanken om de verschillen tussen het onderwijs van toen en nu te horen en herinneringen aan de basisschool in het Boxtelse kerkdorp vast te leggen. Betsie Pijnenburg- van der Heijden (75) kreeg er tijdens de oorlogsjaren les, haar zoon Henk (42) in het begin van de jaren zeventig en kleindochter Row (11) zit momenteel in groep 7.

Schrijven deden de kinderen in de klas van Betsie met een kroontjespen en Oost-Indische inkt die de juf of meester vanuit een grote kan in de glazen potjes onder het schuifje in de schoolbank schonk. Henk heeft dat ('in ieder geval in een van de eerste klassen') ook nog gedaan, maar maakte mee dat de balpen werd gentroduceerd. Row heeft wel ooit met een kroontjespen gewerkt. ,,Maar dan tijdens handvaardigheid. Nee, schrijven doen we er gelukkig niet mee", grinnikt ze.

DROOGZWEMMEN
Waar de leerlingen tegenwoordig regelmatig een vrije dag krijgen (bijvoorbeeld omdat leerkrachten op studieverlof zijn), was dat in het verleden niet voorstelbaar. ,,Meester Maas ging tijdens de les thuis in de woning tegenover de school koffie drinken. Van zijn afwezigheid maakten wij wel eens misbruik, maar zomaar een vrije dag, dat was er niet bij", vertelt Henk.

Hij heeft het vertrek van Antoon Maas als hoofd der school meegemaakt. Zijn moeder kreeg ook al les van hem. Ze herinnert zich dat n keer de lessen werden afgeblazen. ,,Dat was op vrijdag 10 mei 1940. Eerste luidden de kerkklokken, daarna kwam de pastoor de school binnen. Uiteindelijk kwam meester Maas in alle klassen vertellen dat de oorlog was uitgebroken en dat we naar huis mochten. De maandag erop gingen we echter weer gewoon naar school."

Gymlessen waren ook lange tijd onbekend op de Theresiaschool. ,,We speelden trefbal op het schoolplein, dat wel. Maar chte gymnastiekoefeningen kregen we pas toen sporthal Den Haagakker in Boxtel werd geopend. Daar werden we met de bus naartoe gebracht. Dat gebeurt overigens nog steeds, nietwaar Row?" De dochter van Henk knikt. Oma Betsie kan zich niet herinneren dat ze ooit gymles kreeg. ,,Wel zwemles." Henk en Row kijken verbaasd op: ,,Zwemles?" ,,Ja, ja. Droogzwemmen. Op het schoolplein werden lange banken neergezet waarop we op onze buik de zwembewegingen leerden. Nee, in het water zijn we nooit geweest."

HOUTEN SCHUTTING
Kregen jongens en meisjes in vroeger jaren gescheiden les, in Lennisheuvel waren daarvoor te weinig kinderen. ,,Wel waren er aparte ingangen. Ook zaten we in aparte rijen en werd de speelplaats door een houten schutting verdeeld in twee helften: de ene kant voor de jongens, de andere kant voor de meisjes. De jongens vonden het een sport om over de schutting te gluren, wij meisjes deden dat niet", vertelt Betsie.

Waar Henk als kleuter zijn eerste schoolervaringen opdeed in het aparte gebouwtje dat nu al weer jaren leegstaat op het achterterrein van de Theresiaschool, ging zijn moeder pas in de eerste klas (nu groep 3) naar school. ,,De Duitse bezetter voegde aan de zeven klassen een achtste leerjaar toe. Daar leerden we huishoudelijke taken. Zoals koper poetsen; op de kandelaars uit de kerk... Ook hebben we daar een beetje van de Duitse taal geleerd."

Moeder en zoon herinneren zich dat over het Lennisheuvelse onderwijs elders nogal geringschattend werd gedacht. ,,Dat maak ik op uit het feit dat leerlingen die gingen verhuizen steevast een klas lager werden ingedeeld op hun nieuwe school", stelt Betsie. Henk vult aan: ,,En pas in onze tijd gingen de eerste leerlingen hogerop; voorheen was het standaard de huishoudschool en de lts waar de Lennisheuvelse een vervolgopleiding kregen. Ik ging samen met mijn tweelingbroer Mari naar de havo. Ik wist niet eens waar die school stond; we waren nog nooit op eigen houtje naar Boxtel gefietst. O ja, als ze de lagere school verlieten kregen de kinderen hier in het dorp ook allemaal een nieuwe fiets. Dat was zo'n beetje traditie."

OP KLOMPEN
Vanaf haar ouderlijke woning in het buitengebied (Knuistenkoepel) ging Betsie dagelijks te voet en op klompen naar school. ,,En vooraf eerst naar de kerk. Na de mis dronken we thee bij een kennis in het dorp en aten we onze boterhammen op; want je mocht niet met volle buik ter communie."

Vanaf de ouderlijke boerderij aan de Mijlstraat kwam Henk met de fiets naar school. Hij woont er nog steeds. De boerderij is omgebouwd tot drie woningen en een zus met haar gezin en moeder Betsie wonen er met veel plezier. ,,Tegenwoordig worden de meeste kinderen door hun ouders met de auto afgezet. Alleen de kinderen die in de wijk Het Gescheurd Hemd wonen meten te voet naar school komen. Anders wordt het een verkeerschaos hier voor de school", weet Row.

Werden in de tijd van Betsie en Henk de leerkrachten met meester en juffrouw aangesproken, noemde Row en haar medeleerlingen haar onderwijzers en onderwijzeressen lange tijd bij de voornaam. ,,Nu is echter afgesproken dat we ook weer meester of juf zeggen als we iets willen vragen. Is het weer een beetje net als vroeger, h pap."

De Sint-Theresiaschool viert het 75-jarig bestaan in de week van 23 mei met tal van feestelijkheden. ,,Er is onder meer een schoolreisje, een spelletjesdag en we gaan tekeningen maken", blikt Row vooruit. Betsie en haar zoon gaan naar de renie die wordt gehouden op vrijdag 27 en zaterdag 28 mei. Daar wordt ook het jubileumboek gepresenteerd dat Toon van Grinsven over 75-jaar onderwijs in Lennisheuvel samenstelde.




12 mei 2005

Print deze pagina

Terug