DIRECTEUR PIET VAN OERS NEEMT AFSCHEID VAN ’LEVENSWERK’

’Nieuwsvoorziening Brabants Centrum is steeds breder geworden’

© 2005 - Brabants Centrum

OP DE FOTO: Elke dinsdagmiddag maakte Piet van Oers een rondje langs trouwe adverteerders in het centrum van Boxtel. Deze week deed hij dat voor het laatst.

DOOR MARC CLEUTJENS

Piet van Oers heeft er bijna 45 jaar opzitten als hij vrijdag 29 april voor het laatst de deur van Brabants Centrum achter zich dichttrekt. De directeur van het nieuwsblad voor Boxtel, Liempde, Lennisheuvel, Esch en Gemonde laat bij zijn afscheid een modern uitgerust kantoor achter waar acht vaste medewerkers en een klein legertje freelancers week in week uit werken aan de totstandkoming van een nieuwsblad dat inmiddels de 61ste jaargang is ingegaan. ,,Ik ga loslaten wat mijn levenswerk is geworden.”

Stoppen of minder gaan werken. Het was een duivels dilemma waarmee Van Oers de voorbije maanden nadrukkelijk heeft geworsteld. Enerzijds was er de liefde voor het krantenvak en de wil om door te gaan en nog iedere week een stempel te blijven drukken op weer een editie van Brabants Centrum. Anderzijds was er het besef dat het na 45 jaar mooi is geweest en dat minder werken eigenlijk niet kan in de journalistiek. ,,Het zou er beslist op neerkomen dat ik vijf werkdagen in drie dagen zou gaan proppen”, zegt Van Oers beslist. Het werd dus stoppen, per 1 mei 2005, twee dagen na zijn 62ste verjaardag.

De directeur stopt met een gerust hart, zegt hij, en neemt met een goed gevoel afscheid. ,,Ik weet hoe de krant ervoor staat en dat Brabants Centrum nog altijd garant staat voor een brede nieuwsvoorziening. Vooral de binding met de lezers is sterk, nog altijd, ook al mag het aantal abonnementen best wat groeien. Maar vergeleken met de kelderende oplagecijfers van andere bladen mogen we met zo’n stabiele lezerskring helemaal niet mopperen. Bovendien groeien Boxtel en de omliggende dorpen nauwelijks, dus is het de vraag of je een vlotte groei van het aantal abonnees zou mogen verwachten.”

DRUKKE JAREN
De binding met de lezer. Het is volgens Van Oers dé kracht van het nieuwsblad waar hij op 1 september 1960, op uitnodiging van toenmalig directeur Willem van Amelsvoort, in dienst trad. In de Molenstraat 19 en later de Kerkstraat 7 werd met beperkte middelen en - in die tijd - een minimale bezetting gewerkt aan een krant die een brede nieuwsvoorziening altijd hoog in het vaandel heeft gehouden. ,,Ik heb meer dan 25 jaar samen met Theo van den Aker aan de krant gewerkt. Drukke jaren waarin geen ruimte was voor vakanties, maar ook jaren waarin de nieuwsvoorziening steeds breder werd en altijd ruimte bleef voor het kleine nieuws.”

De veelzijdigheid van Brabants Centrum is het geheim van een goed nieuwsblad, meent Van Oers. ,,Als een redactie zou verslappen in de nieuwsvoorziening hebben de abonnees dat zo in de gaten en gaan ze op de loop. Doordat het nieuwsaanbod zo breed is, worden de lezers op alle fronten bediend en vindt iedereen ergens een vertrouwd plekje in de krant.” In de beginjaren werkte de directeur mee aan een krant die gemiddeld 16, 20 en soms 24 pagina’s telde. Nu ligt het gemiddelde boven de 32 pagina’s, met enkele uitschieters naar 36, 40 en soms 44 pagina’s.

,,Theo en ik wilden een steeds bredere redactionele formule, maar kwamen tot de ontdekking dat het nieuws niet meer bij te benen was”, blikt Van Oers terug. De groei noopte tot uitbreiding van het personeelsbestand, aanvankelijk met enkele freelancers, later met vaste krachten als Monique van de Ven en Ineke Platel. Ook de administratie kreeg vorm. ,,De bredere taakopvatting betekende simpelweg dat we meer mensen nodig hadden. Zo ontstond er ruimte voor meer rubrieken en het menselijke gezicht achter het nieuws. Want dat is wat lezersonderzoeken duidelijk maken, ook bij Brabants Centrum: mensen lezen graag over mensen.”

ROMPSLOMP
Als Van Oers de jaren bij Brabants Centrum de revue laat passeren bekent hij wel eens gedacht te hebben aan een andere baan. Vooral in de beginjaren kreeg hij nogal eens te horen dat hij de overstap zou moeten maken naar een grotere krant. ,,Maar als je hier tien of vijftien jaar werkt, heb je zoveel feeling met Brabants Centrum dat het moeilijk wordt om dat achter te laten.” De directeur voelde zich als een vis in het water bij de lokale krant, volgde een cursus journalistiek, leerde boekhouden en draaide op alle fronten mee. ,,Ik ben als broekie begonnen, debuteerde met een verslag van de Ronde van Boxtel dat blijkbaar indruk maakte op Van Amelsvoort”, blikt hij terug. Het schrijven en fotograferen heeft hij altijd gecombineerd. ,,Ik koos mijn eigen prent bij mijn eigen verhaal.”

Dat Brabants Centrum altijd een abonnementenkrant is gebleven is opvallend, zeker omdat de meeste nieuwsbladen in Noord-Brabant gekozen hebben voor een huis-aan-huis verspreiding. Dat deden ze vaak, zo denkt Van Oers, omdat ze af wilden van de rompslomp van een abonnementenadministratie. ,,Maar met het omschakelen naar een huis-aan-huis status verlies je de binding met de lezer. En dat is juist, met de veelzijdigheid van het nieuws, de kracht van een betaald nieuwsblad.”

De opkomst van de huis-aan-huisbladen zorgde er ook in de regio Boxtel voor, dat commerciële boodschappen van adverteerders klakkeloos werden overgenomen op redactiepagina’s. Van Oers: ,,Begrijp me goed, het zakelijke nieuws mag best doorklinken in de krant zolang niet ieder product wordt aangeprezen, dan is het einde zoek. De redactie moet ervoor waken dat op verkapte wijze reclame wordt gemaakt en moet nieuws en commercie gescheiden houden.” Hij vervolgt: ,,Het is vervelend dat sommige huis-aan-huisbladen hieraan voorbijgaan en alles meenemen. In Brabants Centrum is voldoende ruimte voor het zakelijke nieuws en tonen we een gezonde belangstelling voor de nieuwswaarde achter een zakelijk bericht. Maar het kan niet zo zijn dat onze redacteuren moeten uitrukken als er een toonbank is verplaatst.”

EIGEN GEZICHT
Van Oers is van mening dat Brabants Centrum altijd het eigen gezicht heeft behouden, ook al kwamen er concurrenten op de markt. Als directeur die zich nadrukkelijk bemoeide met de acquisitie van adverteerders moet hem van het hart dat sommige bladen de adverteerdersmarkt hebben verpest. ,,Het gemak waarmee grote uitgevers onder prijzen doorduiken is wel eens zorgelijk. Maar wat me zoveel deugd doet is, dat veel van die adverteerders die vertrokken zijn ook weer terugkeren en de kracht van een goed lokaal nieuwsblad inzien. Bedenk dat lokale ondernemers vaak feilloos in de gaten hebben welke advertenties het beste gelezen worden. Ze hebben echter de pech dat grote reclamebureaus in Amsterdam of Den Haag vaak alleen maar naar oplagecijfers kijken en voorbijgaan aan de attentiewaarde van een goed nieuwsblad.”

De directeur van Brabants Centrum kijkt terug op boeiende jaren waarin niet alleen de concurrentie op advertentiegebied een rol speelde. In de nieuwsvoorziening had hij altijd te maken met Brabants Dagblad. ,,Concurrentie houdt je levendig en fris en dat zal ook voor de collega’s van Brabants Dagblad gelden”, stelt Van Oers. ,,In de provincie heeft het dagblad de hegemonie, in Boxtel de concurrentie van een goed nieuwsblad. Prima toch, het dagblad komt zes keer per week, wij eenmaal op donderdag.”

Waardering heeft Van Oers voor de gemeente Boxtel, die de gemeentelijke informatiepagina’s altijd in Brabants Centrum heeft willen plaatsen. Het meest recente voorbeeld van de goede samenwerking is in zijn ogen de samenstelling van het Burgerjaarverslag 2004 van burgemeester Jan van Homelen, dat vandaag huis-aan-huis met Brabants Centrum wordt verspreid. ,,Elders in het land zijn gemeenten nogal eens bevattelijk voor aanbiedingen van buitenaf en vallen ze voor uitgevers die de gemeentepagina’s ver beneden kostprijs willen aanbieden, maar verzuimen raadsvergaderingen bij te wonen.”

Van Oers onderstreept daarmee de woorden van Ton Roskam, voorzitter van de koepelorganisatie Nederlandse Nieuwsblad Pers, die vorige week in zijn jaarrede aangaf dat ’grote spelers in staat zijn lokale overheden onder zeer aantrekkelijke voorwaarden informatiepagina’s aan te bieden’ en ’betaalde informatiepagina’s bij de plaatselijke uitgever weghalen en aan de andere krant gunnen die helemaal geen werk maakt van de lokale politiek’. Van Oers: ,,De gemeente Boxtel heeft altijd voldoende representatie gevonden in Brabants Centrum en de krant heeft daar altijd graag aan bijgedragen.”

ZETHAAK
Een van de zaken die de directeur van Brabants Centrum het meest gaat missen is de opmaak van de krant. Tot 1974 gebeurde dat bij drukkerij Tielen in Boxtel, sindsdien bij Janssen Pers in Gennep. ,,Toen we nog bij Tielen drukten, moesten we ervoor zorgen dat de machinezetter al vanaf dinsdag teksten kreeg. Met getypte velletjes liepen we dan naar Tielen om weer enkele artikelen af te geven. De eerste pagina’s werden al op dinsdagavond dicht gelegd.” Het was het loden tijdperk waarin nog lang werd gewerkt met de zethaak en letters uit de letterkast. ,,De koppen van onze laatste krant die Tielen drukte kwamen nog uit de letterbak.”

Hoe anders gaat dat anno 2005 bij Janssen Pers, waar het dankzij offsetrotatiedruk mogelijk is de oplage van Brabants Centrum – wekelijks 8.100 kranten – binnen een uur te drukken. ,,Het werken bij Tielen had veel charme, maar de modernisering is de krant ten goede gekomen en stelt ons in staat ook op donderdagochtend actuele berichten mee te nemen in de krant die ’s avonds wordt bezorgd.”

Brabants Centrum kwam in 1974 bij Janssen Pers terecht omdat het zo ongeveer het enige bedrijf was dat het formaat van de krant kon drukken. En juist dat formaat zal de komende jaren onderwerp van gesprek worden. Van Oers: ,,Janssen Pers heeft aangegeven dat de pers waarop Brabants Centrum wordt gedrukt op termijn zal verdwijnen. Dat is zorgelijk omdat niets zo fnuikend is als het aanpassen van een zo gewild formaat. Ons laatste lezersonderzoek heeft aangetoond dat abonnees juist het formaat zo waarderen. Ik kijk dus met enige scepsis naar de plannen van Janssen Pers, maar weet ook dat er meerdere uitgevers van nieuwsbladen zijn die helemaal niet gelukkig zijn en niet klakkeloos willen overstappen op een ander formaat.”

DANIËL
Omziend naar 45 krantenjaren passeren ontelbare anekdotes en verhalen de revue. Omdat Van Oers sinds 1960 het merendeel van de foto’s voor zijn rekening heeft genomen, was hij overal bij, zeker in de dagen dat de politiescanner dag en nacht aanstond. ,,Ik heb heel veel leed gezien en foto’s gemaakt die de krant nooit gehaald hebben”, zegt hij. Ik ben niet iemand van de harde journalistiek en vind dat je juist als lokaal nieuwsblad goed met harde nieuwsfoto’s moet omgaan en sommige foto’s uit piëteit met slachtoffers ook moet durven laten liggen.”

Het is onmogelijk een opsomming te geven van al die ervaringen. Een paar springen eruit die nog altijd op het netvlies staan, zoals de actie Red de Toren, die vooral door Brabants Centrum werd opgestart en ertoe leidde dat de Sint-Petrustoren werd gerestaureerd. ,,Red de Toren is hét voorbeeld van de actieve rol die een nieuwsblad in de gemeenschap kan spelen. De actie is echt van heel Boxtel geworden.”

Ook bijzonder beschouwt Van Oers de twaalf jaren dat hij verscholen achter het pseudoniem Daniël een wekelijkse column schreef waarin met name richting openbaar bestuur en politiek werd uitgehaald. ,,De verhaaltjes die ik aanvankelijk schreef groeiden uit tot opiniërende stukken waarin ik mijn ei helemaal kwijt kon. Natuurlijk waren de columns wel eens pittig, maar ook nu nog kan ik achter elke regel staan die ik heb geschreven over bijvoorbeeld de gemeentelijke herindeling of de sloop van talrijke beeldbepalende panden in Boxtel. Ik vind nog altijd dat Boxtel slecht is omgegaan met zijn erfgoed en dat Duinendaal een toonbeeld is van slechte stedenbouw.”

Van Oers erkent dat het niet altijd gemakkelijk is om als journalist te functioneren in een lokale gemeenschap. De afstand is klein en de onafhankelijkheid zou wel eens sneller in het geding kunnen zijn. ,,Nooit heeft Brabants Centrum een loopje genomen met die onafhankelijkheid”, benadrukt de directeur in de week dat hij afscheid neemt. ,,De krant staat na al die jaren nog altijd midden in de gemeenschap en vertolkt de stem van die gemeenschap. Maar de krant heeft diezelfde gemeenschap, die abonnees en adverteerders ook nodig om voort te kunnen blijven bestaan. De toekomst ziet er trouwens goed uit, achter iedere kop schuilt nieuws. Maar ik ga een periode van 45 jaar afsluiten. Misschien dat ik met de fotocamera nog ooit iets voor de krant kan betekenen, maar vaststaat dat ik ga loslaten wat mijn levenswerk is geworden.”

Piet van Oers neemt op zaterdag 21 mei van 17.00 tot 19.00 uur officieel afscheid van Brabants Centrum. Hij doet dat met een openbare receptie in restaurant Molenwijk, waar belangstellenden welkom zijn om de directeur van Brabants Centrum de hand te drukken.

© 2005 - Brabants Centrum

OP DE FOTO: Piet van Oers was nauw betrokken bij de actie Red de Toren die door Brabants Centrum mede werd opgezet. Tijdens de restauratie van de Sint-Petrustoren in 1982 klom hij in de steigers om foto's te maken voor Brabants Centrum. De fotograaf werd ook vereeuwigd... (Archieffoto Brabants Centrum).




28 april 2005

Print deze pagina

Terug