BASISSCHOLEN WEER IN BAN VAN CITO-TOETS

’Dit is veel leuker dan een gewone les’

© 2005 - Brabants Centrum

OP DE FOTO: Opperste concentratie bij de CITO-toets op De Beemden.

Het zijn enorm spannende dagen. De dagen waarin kinderen van groep 8 van de basisschool de CITO-toets moeten afleggen. Tenslotte wijst die test uit welk voortgezet onderwijs het beste bij hun niveau aansluit. Maar volgens de leerlingen is ook leuk om te doen. ’Want nu mag je muziek luisteren en tekenen als je toets afgelopen is.’

Op het schoolplein van basisschool De Beemden in Boxtel staan twintig kinderen in een grote groep bij elkaar. Ze zijn druk aan het praten; over het verloop van de eerste dag van de CITO-toets en hun verwachtingen voor de komende dagen. Daar draait alles voor hen om, deze week. Toch zijn ze naar eigen zeggen niet echt zenuwachtig. ,,Een klein beetje maar”, geeft een klein meisje toe. Het aantrekken van ’gelukskleren’ of het doen van schietgebedjes, daar doen ze niet aan. ,,Ik zie het als een gewone toets, die je ook anders moet maken.”, vult een jongen aan.

,,Gisteren hebben we twee keer taal gehad, een keer rekenen en een keer wereldoriëntatie. Het laatste vak was veruit het moeilijkste. Daarvan moesten we driekwart van de vragen gokken, dat was lastig”, zegt het langste meisje van de groep. Vandaag wacht de kinderen Rekenen-2 en Woordenschat. Ook niet te onderschatten. ,,Ik vind met name het rekenen moeilijk”, geeft het vriendinnetje van het lange meisje eerlijk toe. ,,Die kubussen, daar ben ik niet echt goed in.”

De meeste kinderen weten al wel naar welke school ze na De Beemden willen gaan. ,,Ik wil naar het vmbo”, roept er een. ,,En ik ga naar het vwo”, zegt een grote jongen vol overtuiging. ,,Dat advies heb ik al gekregen. Natuurlijk is het belangrijk dat ik de CITO-toets nog goed doe, maar ik doe altijd mijn best. Mijn proef-CITO ging goed, daarom heb ik er wel vertrouwen in.”

LERAAR
Behalve voor leerlingen is de CITO-toets ook een spannend moment voor docenten. Jan van Dinther van groep 8 heeft ’zijn’ kinderen dan ook een beetje voorbereid op de test. ,,Ik oefen met de kinderen een keer per jaar een toets van een aantal jaar geleden, om ze een beetje vertrouwd te maken met de vraagstelling van het CITO. Die is toch anders dan bij een proefwerk in de klas.”

Het grootste probleem dat hij als leraar moet aanpakken zijn de zenuwen in zijn klas. ,,Spanning speelt op dit soort dagen een grote rol bij de kinderen. Ook al zeg je van tevoren ’dit is geen proefwerk of toets, dus je kunt het niet goed of slecht maken’, dan nóg hebben kinderen tijdens de CITO-toets meer zenuwen dan bij een gewoon proefwerk. Dat merk je, omdat ze drukker zijn. De concentratie in de klas is de laatste weken voor de CITO-toets minder. Dan moet je als leerkracht de kinderen even in een rustig vaarwater brengen. Het is niet goed om te veel aandacht aan de CITO-toets te besteden.”

De spanning bij kinderen voor een CITO-toets is volgens Van Dinther goed te verklaren. ,,Enerzijds speelt het mee dat kinderen in hun hoofd hebben besloten naar welke school ze komend jaar willen en dat ze voor hun gevoel daarvoor een bepaald niveau moeten halen tijdens de CITO-toets. Dit ondanks het feit dat het advies van de basisschool belangrijker is. Anderzijds is er van huis uit een bepaald verwachtingspatroon van een kind en er zijn ouders die, misschien ongewild, toch wel enige druk op de schouders van hun kinderen leggen.” DE KRITIEK De laatste jaren zwelt de kritiek op de CITO-toets aan. Er wordt gezegd dat er door scholen te veel waarde aan wordt gehecht. Van Dinther kan dat wel begrijpen: ,,Tja, de CITO-toets is en blijft een momentopname. Het is echter wel verreweg de beste toets die er op dit moment is in Nederland. Het probleem zit hem in de waarde die eraan wordt gehecht. Het is heel frappant dat als een kind een havo-advies krijgt en in de CITO hoger scoort, ouders dan meteen stellen dat hun kind dan ook wel naar het VWO kan. Omgekeerd, als een kind havo krijgt geadviseerd en het scoort in de CITO lager, dan reageren ouders vaak met de zin ’Hij kan toch best naar de HAVO, hč?’ Ouders kijken veel te veel naar de scores. Het advies van de leraar is het belangrijkste.”

PUBERTEIT
Van de CITO kun je aflezen hoeveel een kind op de basisschool heeft geleerd. Je gebruikt dat als basis voor het uitzoeken van zijn of haar toekomstige school. Maar je weet niet hoe hij of zij zich qua karakter gaat gedragen in de moeilijke puberteit. Dat kun je niet meerekenen met een CITO-toets. Dat is lastig, oordeelt Van Dinther. ,,De instelling en de mentaliteit van een kind zijn heel belangrijk voor het slagen op een volgende school. Volgend jaar zijn ze weer de jongste. Ze komen met andere kinderen in aanraking, misschien verkeerde kinderen. Wellicht dat ze gepest gaan worden, het woord ’stuudje’ gaat vallen. Dat zijn allemaal dingen de van invloed kunnen zijn op de uiteindelijke ontwikkeling van een kind", aldus Van Dinther.

,,Als leerkracht van groep 8 heb je daar heel weinig zicht op. Je kan wel bepaalde dingen voorspellen, maar het blijft koffiedik kijken. Het belangrijkste vind ik dat een kind volgend jaar goed in zijn vel zit, op de nieuwe school. Dat ’ie zich goed op zijn of haar niveau kan ontwikkelen. Want een kind kan zich altijd nog verbeteren. Ik heb liever dat kinderen vooruitgaan dan dat ze uiteindelijk terug worden gezet. Daarom moet je ze nooit te hoog inschatten.”

De kinderen van groep 8 zal dit nu nog een zorg zijn. Zij vermaken zich opperbest tijdens de CITO-toetsen. Ze vinden deze dagen beter te pruimen dan de dagelijkse kost. ,,Nu mag je muziek luisteren en tekenen als je toets afgelopen is. Dit is véél leuker dan een gewone les!”




3 februari

Print deze pagina

Terug