OPKNAPBEURT VERLOOPT OP SCHEMA

De Sint-Petrus: een continu proces
van restaureren

© Brabants Centrum

OP DE FOTO: In maart 1991 verdwenen de gevels van de Sint-Petruskerk voor lange tijd achter de steigerpalen. (Archieffoto Brabants Centrum).

Als na jaren van onzekerheid het verlossende bericht komt dat de rijksoverheid garant zal staan voor 3,3 van de benodigde 4,9 miljoen gulden, kan in 1991 de restauratie van de Sint-Petruskerk van start gaan. Met de vier ton die de kerk zelf op haar spaarbankboekje heeft staan, resteert nog een gat van 1,2 miljoen. Dat bedrag komt voor rekening van de Boxtelse burgers en wordt gedekt door enerzijds het gemeentebestuur en anderzijds door opbrengsten van acties, heel veel acties.

Deken Richard Niessen is nu twintig jaar priester in de Boxtelse Sint-Petruskerk. Hij kwam op een moment dat de restauratie van de kerktoren van de oudste parochiekerk in deze gemeente net een jaar voltooid was. Desalniettemin loopt het onderhoud aan de kerkelijke gebouwen als een rode draad door zijn leven als pastoor in Boxtel. ,,Je blijft steeds maar restaureren", verzucht de zielenherder.

Kort nadat minister Eelco Brinkman op uitnodiging van burgemeester Ton Rombouts een bezoek aan de Boxtelse Sint-Petrus had gebracht, kwam vanuit Den Haag zekerheid over de overheidsbijdrage. De restauratieplannen dateerden oorspronkelijk al van 1960, maar belandden in de ijskast omdat ze onbetaalbaar waren. Tien jaar later werd besloten – om financiële redenen - de restauratie van de kerk en de toren los te koppelen en nog eens een decennium daarna (in 1980) kwam de Petrustoren in de steigers te staan voor een drie jaar durende opknapbeurt.

Hierna nam de Rijksdienst voor Monumenten de kerk opnieuw onder de loep en werd geconstateerd dat restauratie niet langer uitstel kon dulden. Het duurde vijf jaar voordat een nieuw restauratieplan op tafel lag. Nadat vanuit Den Haag zekerheid was ontvangen om het belangrijkste deel van de financiële middelen beschikbaar te stellen, besloot de Boxtelse gemeenteraad de helft van de ontbrekende 1,2 miljoen gulden beschikbaar te stellen. Onder leiding van de Stichting Restauratie Petruskerk moest de resterende zes ton bijeengeschraapt worden.

Deken Niessen is nog steeds enthousiast over de wijze waarop de bevolking zich het lot van Boxtels grootste monument aantrok. ,,Uiteindelijk leverden de donaties door het bedrijfsleven en de acties van particulieren en instellingen 100.000 gulden méér op. Dat typeert de betrokkenheid bij de Sint-Petruskerk", aldus Niessen.

Toen in het vroege voorjaar van 1991 de vaklieden van aannemersbedrijf De Bonth-Van Hulten de steigers beklommen die aan de buitengevel waren opgetrokken, bleek overduidelijk dat met het werk geen moment langer gewacht had mogen worden. ,,Toen de dakgoten verwijderd werden lagen de bovenste lagen stenen gewoon los. Een levensgevaarlijke situatie", herinnert de deken zich. Ook de zware balken van de dakconstructie boven de gewelven bleken er slechter aan toe te zijn dan was voorzien. De spanten moest grotendeels vervangen worden.

,,Zo hebben we met tal van tegenvallers te maken gekregen. Er waren wel enkele meevallers, maar het merendeel van de onvoorziene kosten moest toch worden gedekt door elders te beknibbelen. Een voorbeeld: het was aanvankelijk de bedoeling dat de steunberen aan de buitenkant van de muur natuurstenen 'koppen' zouden krijgen. Door te kiezen voor gewoon metselwerk, hebben we een besparing kunnen realiseren."

De restauratie werd in twee delen uitgevoerd. Het priesterkoor en de transepten werden tijdelijk met een houten wand afgescheiden van het schip, dat als eerste onder handen werd genomen. ,,We hebben drie jaar gekerkt in een veel kleinere ruimte. Veel parochianen ervoeren dat als plezierig. De kerk had in die jaren veel meer een knus karakter", herinnert Niessen de opmerkingen van de kerkgangers. Die toonden zich overigens erg flexibel.

,,We hebben wel eens bruidsparen in november in de kerk gehad zonder dat we de kachel konden stoken... Dat werd door de betrokkenen voor lief genomen; ze zorgden voor extra warme kleding. En natuurlijk zorgden we in voorkomende gevallen dat bij de bruid een straalkacheltje werd geplaatst."

Behelpen was het ook tijdens uitvaarten. ,,Een doodskist via het catechismusdeurtje de kerk binnendragen valt niet mee." Door de werkzaamheden van de bouwvakkers stapelde zich wekelijks veel stof op in de kerk. Niessen: ,,Ik heb heel veel bewondering overgehouden voor de mensen die ervoor zorgden dat tijdens de eucharistieviering toch alles weer schoon was en dat de diensten doorgang konden vinden. Er is in die tijd veel extra werk verzet door de vrijwilligers."

Nadat in 1994 de kerk weer tiptop in orde was en de restaurateurs waren vertrokken, waren de zorgen voor het parochiebestuur van de Sint-Petrus niet voorbij. De inmiddels voltooide restauraties van het koetshuis en de kerkhofmuur en de aanpak van de begraafplaats met de diverse grafmonumenten en het Smitsorgel, die momenteel aan de orde is, dienden zich aan. ,,En hierna is de pastorie aan de beurt. Bovendien is het stucwerk in de kerk langzaam maar zeker weer aan een onderhoudsbeurt toe. Door optrekkend grondvocht laten schilfers los en ook een schilderbeurt staat op het verlanglijstje", weet Niessen.

Restaureren is één probleem, maar het feit dat de opeenvolgende projecten zich zo snel na elkaar aandienen, maakt de situatie er niet gemakkelijker op. ,,Ik krijg nogal eens te horen: de kerk heeft toch geld genoeg. Nou, voor onze parochie geldt het tegendeel. Het is heel moeilijk om te sparen. Bovendien kost klein onderhoud ook steeds meer door strengere arbo-eisen. Als vroeger een paar leien waren losgewaaid, klom men met de ladder het dak op. Tegenwoordig moet er een kraan aan te pas komen."

© Brabants Centrum

OP DE FOTO: De voorzitter van de bouwcommissie, Frans Sedee (links) inspecteert in augustus 1991 samen met de directeur en uitvoerder van bouwbedrijf De Bonth-Van Hulten en burgemeester Ton Rombouts (tweede van rechts) het voegwerk aan de buitengevel van de Sint-Petruskerk. (Archieffoto Brabants Centrum).

Wat er verder gebeurde in 1991:

  • Nadat omwonenden klagen over loodschilfers in hun tuinen, staken de geweerschutters van het Essche Sint-Willebrordusgilde hun wedstrijden rond de schutsboom achter café De Twee Zwaantjes.

  • Na een dodelijk verkeersongeluk in de smalle Rechterstraat laaien de emoties hoog op over de aanleg van een zuidelijke ontsluitingsweg in Boxtel. Het spontane protest van winkeliers en burgers haalt de landelijke pers.

  • De leidsters van peuterspeelzaal Knolleke in Gemonde dreigen allemaal ontslag te nemen als voor de 48 kinderen geen beter onderkomen beschikbaar komt dan de zaal van dorpshuis De Kei.

  • De milieustraat op het terrein van de gemeentewerf aan de Van Hornstraat is een succes. Omwonenden klagen echter over stankoverlast. De milieustraat wordt verplaatst naar bedrijventerrein Ladonk.

  • Dat 634 muzikanten op het Raadhuisplein in Liempde 'Geef mij maar Amsterdam' spelen geeft de doorslag. Bea Schoenmakers, Wim Carpay en burgemeester Gerard Daandels winnen het radiospel Heer en Meester.




  • 16 december 2004

    Print deze pagina

    Terug