BOERDERIJWINKEL IN HISTORISCHE SCHUUR

Vlaamse schuur schittert op de Ruiting

© Brabants Centrum

OP DE FOTO: Beeld van de nieuwe Vlaamse schuur aan de Ruiting in Esch.

De oudste delen van de Vlaamse schuur die Frank van Wagenberg op zijn erf aan de Ruiting heeft gebouwd dateren uit 1700. De Essche varkenshouder wil met zijn echtgenote Jolanda een boerderijwinkel openen waar naast biologisch varkensvlees ook andere ecologische boerderijproducten te koop zijn. ,,De Vlaamse schuur zie ik als een uithangbord om de Nederlandse landbouw te promoten.”

In maart of april hoopt Van Wagenberg de deuren van de boerderijwinkel te openen. In de Vlaamse schuur komt een ruimte waar het vlees van zijn eigen varkens zal worden verwerkt. In een naastgelegen vertrek wordt een winkel ingericht, waar bijvoorbeeld scharreleieren worden verkocht. ,,Misschien wordt het assortiment ook nog uitgebreid met streekproducten. Voorwaarde is dat het producten zijn die horen bij de boerderij. Geen lingerie dus”, aldus Van Wagenberg.

De Essche varkenshouder, die twee jaar geleden overschakelde op een zuiver biologische werkwijze, vertelt al enkele jaren geleden plannen te hebben ontwikkeld voor de herbouw van een Vlaamse schuur. Bij de vroegere Theresiahoeve in Vught stuitte hij op een historisch maar verminkt exemplaar, dat gedoemd was te verdwijnen. Zijn buurman aan de Ruiting had ook een ietwat vervallen schuur op het erf en bleek niet bereid om het bouwwerk op te knappen. Van Wagenberg: ,,Ik heb de twee schuren stukje voor stukje afgebroken en ben vervolgens op mijn eigen erf begonnen aan de wederopbouw. Ik heb van twee schuren één nieuwe schuur gemaakt.”

DETAIL
Een rondgang langs en door de schuur toont de liefde van de maker voor de geschiedenis van de Vlaamse schuur. Tot in het kleinste detail is een schuur opgebouwd die eeuwen geleden gemeengoed was aan de Ruiting. ,,Ik denk dat hier vroeger minstens tien van die schuren hebben gestaan”, stelt Van Wagenberg. ,,Een Vlaamse schuur hoorde vroeger vaak bij de inboedel. Als een boer ging verhuizen, brak hij de schuur af en bouwde hem elders weer op. Vandaar dat veel balken in dit soort schuren merktekens dragen. Dat maakt het puzzelen makkelijker.” De Vlaamse schuur deed veelal dienst als opslagplaats van hooi en graan. Het is een zogeheten langsdeelschuur die de boer in staat stelde met zijn wagens door de stal te rijden en de oogst direct op zolder te leggen.

De Essche varkenshouder vindt het belangrijk dat cultuurhistorisch erfgoed blijft behouden. Hij benadrukt dat beide schuren die hij naar de Ruiting heeft gehaald op den duur zouden zijn verdwenen. Met steun van onder meer het Innovatieplatform Duurzame Meierij kon hij het project realiseren. Maar de zwaarste lasten dragen de schouders van Van Wagenberg en zijn medewerkers, die de voorbije maanden heel veel vrije uurtjes in de wederopbouw van de schuur hebben gestoken. ,,Zo’n schuur kun je alleen bouwen als je er je ziel en zaligheid in wilt leggen. Met betaalde arbeid is zo’n karwei onbetaalbaar. Dat krijg je als boer nooit terugverdiend.”

Nadat de inrichting van de Vlaamse schuur is afgerond - de rietdekkers zijn zojuist klaar dus er kan binnen gewerkt worden – opent Van Wagenberg zijn boerderijwinkel. Die gaat op bescheiden schaal zorgen voor neveninkomsten. ,,Ik denk dat er behoefte is aan biologische producten. Door grootschalig te werken is het mogelijk tot een acceptabel prijsniveau te komen. Nu we er als biologische varkenshouders in slagen de kostprijs te verlagen, moet het mogelijk zijn meer consumenten te lokken.” Dat denkt ook echtgenote Jolanda, die meent dat steeds meer consumenten bereid zijn iets meer te betalen voor biologisch geproduceerd vlees. ,,Het kwartje is blijkbaar gevallen, hoewel het nog altijd een nichemarkt is”, zegt ze.

CONTRAST
Wat opvalt is dat de Vlaamse schuur op een erf staat dat wordt gedomineerd door gloednieuwe varkensstallen en een woonhuis dat ergens in de jaren zestig van de vorige eeuw is gebouwd. Een contrast met de eeuwenoude schuur. ,,Klopt”, zegt Van Wagenberg. ,,Maar ik wil de realiteit laten zien. Naast respect voor cultuurhistorie en nostalgie betekent dat ook het tonen van de hedendaagse landbouw. Daarom realiseer ik in de schuur een bezoekersruimte waar ik mensen kan ontvangen die meer willen weten over de moderne landbouw. Een tentoonstelling kan het verleden laten zien, zelf kan ik heel veel vertellen over de moderne werkwijze.”

Van Wagenberg barst van de energie voor nieuwe plannen. Het terrein rond de boerderij wil hij omvormen tot een Brabants erf, compleet met hooimijt en bakhuisje. In een nieuw aan te leggen hoogstamboomgaard wil hij oude appel- en perenrassen voorrang geven, terwijl er ook ruimte is voor een kinderboerderij en een klein terras. ,,Natuurlijk is het meegenomen dat alle activiteiten geld opleveren. Maar deze projecten moet je niet zien als superwinstgevend. Het gaat mij er vooral om de Nederlandse landbouw in een positief daglicht te stellen.




2 december 2004

Print deze pagina

Terug