VERZETSMONUMENT GEMONDE: 'BETER LAAT DAN NOOIT'

Eerbetoon aan kleine mensen met
grote daden

© Brabants Centrum

OP DE FOTO: In plaatstaal vormen twee zwarte gedaantes het verzetsmonument aan de Hooghemertseweg. Een boer op klompen gaat een militair voor naar een schuiladres.

Met het nodige ceremonieel eerbetoon hebben enkele tientallen inwoners van Gemonde zondag – precies zestig jaar na de bevrijding van hun dorp – een verzetsmonument onthuld aan de Hooghemertseweg. ,,Beter laat dan nooit; een mooi initiatief", concludeerde burgemeester Jan Pommer van de gemeente Sint-Michielsgestel.

Mensen die in stilte en met gevaar voor eigen leven en dat van familie hun burgerplicht deden en de helpende hand uitstaken. Op die manier typeerde burgemeester Pommer de leden van de Gemondse verzetsgroep die in september en oktober 1944 een groep Amerikaanse militairen verborgen hield in de bossen van de Gasthuiskamp. Het was vlakbij de plek waar nu het verzetsmonument is te zien.

Twaalf bemanningsleden van uit koers geraakte zweefvliegtuigen waarmee de geallieerde troepen de Duitse bezetters te lijf gingen, werden gered door de zorgen van tien inwoners van Gemonde. De enige van deze verzetsstrijders die nog in leven is, is Martien van der Linden die destijds met zijn ouders en broer en zus in een boerderij aan de Savendonksestraat (op Liempds grondgebied) woonde.

Het waren hoofdzakelijk bewoners van de omgeving Schijndelsedijk die onder aanvoering van Dorus de Bie en veldwachter Adriaan Lavrijssen destijds de onderduikers de helpende hand toestaken. ,,Geen helden zoals we ze kennen uit oorlogsfilms, maar kleine mensen met grote daden", aldus de burgemeester van Sint-Michielsgestel.

© Brabants Centrum

OP DE FOTO: Een erewacht van de Koninklijke Luchtmacht (voorgrond) en de beide Gemondse gilden gaven de onthullingsplechtigheid in Gemonde zondag extra cachet.

'HELDEN'
Pommer riep op stil te zijn en stil te staan om de vraag te beantwoorden wat de destijds bevochten vrijheid de mensen vandaag de dag nog waard is. ,,Zouden wij hetzelfde hebben gedaan als de mensen toen", vroeg de burgemeester zich hardop af. En met een Braziliaans gezegde illustreerde hij het gegeven dat er na de oorlog meer helden zijn dan tijdens de oorlog: ,,Velen willen de vredespijp roken, slechts weinigen halen de tabak."

De Gestelse burgemeester zette de gebeurtenissen van zestig jaar geleden ook in een hedendaags kader. ,,We wonen in een betrekkelijk rustige gemeente. Toch krijg ik wekelijks politierapporten onder ogen vol ellende. Ook in onze dorpen. Dan is de vraag gerechtvaardigd wat wij doen tegen discriminatie en de bedreiging van vrijheid. Wat is die vrijheid waard als mensen 's avonds niet meer de deur uit durven. Vrijheid is méér dan de afwezigheid van oorlog."

PLAQUETTE
Burgemeester Pommer verrichtte de onthulling samen met directeur Cees Menger van de Gestelse Rabobank, die een belangrijke duit in het zakje heeft gedaan om het herinneringsteken te kunnen bekostigen.

Oud-verzetsman Martien van der Linden trok in tweede instantie het doek weg dat de plaquette bedekte waarin de namen gegraveerd staan van de mensen met wie hij destijds de militairen verborgen hield. Met het leggen van een boeket bloemen bracht de in Helmond woonachtige Van der Linden een eerbetoon aan al zijn inmiddels overleden kompanen in de verzetsgroep.

Het verzetsmonument is ontworpen door Boxtelaar Broer van Houtum die vorig jaar een soortgelijk initiatief ontplooide in Boxtel. Een comité onder aanvoering van Toon van Heesch en Jan Geerts heeft er – samen met de inbreng van een flinke groep vrijwilligers en de grotendeels gratis beschikbaar gestelde materialen van bedrijven – voor gezorgd dat het herdenkingsteken er kwam.

Aan de onthulling werd medewerking verleend door fanfare Sint-Lambertus, de beide Gemondse schuttersgilden en een erewacht van de Koninklijke Landmacht.

© Brabants Centrum

OP DE FOTO: De ontwerper van het Gemondse herdenkingsteken, Broer van Houtum uit Boxtel, toont het messing miniatuur van het verzetsmonument dat hij even tevoren kreeg uitgereikt door Toon van Heesch.




28 oktober 2004

Print deze pagina

Terug