ONTHULLING OP 24 OKTOBER DOOR BURGEMEESTER JAN POMMER

Eerste steen voor verzetsmonument Gemonde

© Brabants Centrum

OP DE FOTO: Jan Geerts, een van de leden van het comitÚ dat zich ingezet heeft voor de bouw van een verzetsmonument in Gemonde, plaatst een loden koker met perkament in het oorlogsmonument aan de Hooghemertseweg. ComitÚlid Toon van Heesch (midden) en de metselaars Jan Olijslagers (links) en Jan Habraken (rechts) houden een oogje in het zeil.

Zestig jaar nadat in september 1944 een glider, een militair zweefvliegtuig, met acht Amerikanen landde in een weiland in Gemonde, is een begin gemaakt met de bouw van een verzetsmonument voor het kerkdorp. Als locatie voor het herdenkingsteken is gekozen voor de Hooghemertseweg, nabij de afslag met de Koudenbergstraat. De plek grenst aan het weiland waar het vliegtuig neerkwam. De financiering voor het monument, dat ruim 11.000 euro kost, is volgens de initiatiefnemers nagenoeg rond.

Maandag 20 september werd symbolisch de eerste steen gelegd voor het oorlogsmonument in Gemonde. Daarbij waren onder meer de leden aanwezig van het comitÚ dat zich bezighoudt met de realisatie van het gedenkteken. Naast Henk Geerts, zoon van de Gemondse verzetsstrijder Frans Geerts, bestaat het comitÚ uit Broer van Houtum, Jan Geerts en Toon van Heesch. Boxtelaar Van Houtum heeft het ontwerp voor het verzetsmonument gemaakt op verzoek van Henk Geerts, die met het idee voor een Gemonds herinneringsteken op de proppen kwam.

Nadat Geerts vorig jaar bij de dodenherdenking aanwezig was in de Kampina in Boxtel was hij onder de indruk van het monument dat daar door vrijwilligers was gerealiseerd. Geerts benaderde daarop de ontwerper van het Boxtelse verzetsbeeld, Van Houtum, om een ontwerp te maken voor een oorlogsmonument in Gemonde. De opzet voor het monument vertoont overeenkomsten met die in de Kampina. Het is de bedoeling dat er stalen silhouetten op een gemetselde sokkel verrijzen. In tegenstelling tot het gedenkteken in de Kampina is niet gekozen voor staal dat gaat roesten. Het beeld krijgt een diepgroene poedercoating.

ONTHULLING
Het is de bedoeling dat het herdenkingsteken onthuld wordt op zondag 24 oktober. ,,De onthulling wordt verricht door burgemeester Jan Pommer van Sint-Michielsgestel en directeur Cees Menger van de Rabobank in Sint-Michielsgestel. Zij hebben ons fantastisch geholpen. Zo heeft de burgemeester een aanbevelingsbrief geschreven, waarmee wij naar de diverse instanties konden gaan. Bovendien draagt de gemeente ruim vijfduizend euro bij aan de kosten voor het monument", aldus Van Heesch.

,,Ook de Rabobank heeft zich bereid verklaard bij te dragen aan de kosten. Daarnaast heeft de Stichting Fondsenwerving Militaire Oorlogs- en Dienstslachtoffers (SFMO) uit Tilburg een bedrag van 2.300 euro toegezegd en hebben we ook bijdragen ontvangen van particulieren. De financiering is bijna helemaal rond."

,,Het is de bedoeling dat de enige nog levende Gemondse verzetsstrijder, Martien van der Linden, en de kleinkinderen van de verzetsstrijders op 24 oktober een plaquette onthullen met daarop de namen van de Gemondenaren die zich met gevaar voor eigen leven hebben ingezet. Daarnaast wordt een plaquette onthuld met het insigne van de 101e Airbornedivisie; de acht Amerikanen die hier destijds met de het zweefvliegtuig geland zijn, maakten deel uit van die divisie. Op 24 oktober staat eerst een heilige mis op het programma voor de verzetsstrijders en gevallenen in de Tweede Wereldoorlog. Voorafgegaan door leden van het gilde en de fanfare wordt vervolgens gelopen van de kerk naar het monument aan de Hooghemertseweg."

PROVIAND
Van Heesch en de andere leden van het comitÚ lieten maandag weten dat het Gemondse verzetsmonument wordt opgericht om de herinnering levend te houden aan de Gemondenaren die de Amerikaanse soldaten in de Gasthuiskamp van de nodige proviand voorzagen. Nadat het zweefvliegtuig in 1944 in het buitengebied van Gemonde was geland, werden enkele soldaten door Dorus de Bie naar een schuiladres in Son gebracht, de rest werd door Antoon Smits in veiligheid gebracht.

Smits bracht hen naar een onderduikplaats in de Gasthuiskamp, een gebiedje dat grenst aan de noordkant van de Schijndelsedijk. In een droge sloot hielden zich daar al meer Amerikanen schuil die eerder op de Schoonberg waren neergestreken. Verzorgd door een groep Gemondenaren bleven de militairen daar gedurende 45 dagen, tot het moment dat de Duitsers zich terugtrokken. De gebeurtenissen uit die tijd zijn opgetekend door Frans Geerts, een van de leden van de Gemondse hulpverleners.

Van Heesch: ,,Het krioelde hier in de buurt destijds van de Duitsers. De verzetsstrijders zetten met hun inspanningen hun leven op het spel. De Duitsers traden keihard op tegen mensen die Amerikaanse soldaten hielpen. Als je gepakt werd, was het voorbij en kreeg je geheid de kogel. In Gemonde wist iedereen dat de Amerikanen geholpen werden door plaatselijke verzetsstrijders, maar iedereen hield zijn mond want hier waren geen verraders."

Van Heesch is blij dat na de vele voorbereidingen het moment van de onthulling van het oorlogsmonument in beeld komt. ,,We zijn alweer twee jaar bezig met de voorbereidingen, maar het is prachtig om te doen. Zeker als je ziet hoeveel enthousiasme er bestaat bij de Gemondenaren om hun steentje op vrijwillige basis bij te dragen aan de totstandkoming van het monument", aldus Van Heesch.

,,Het is goed dat het monument er nu komt, want nu zestig jaar na dato, leeft de Tweede Wereldoorlog nog. Over tien jaar is dat waarschijnlijk heel anders. Daarom ben ik blij dat het ons nu gelukt is om een eigen verzetsmonument te bouwen in Gemonde. De verzetsstrijders waar het gedenkteken voor bedoeld is verdienen een monument."




23 september 2004

Print deze pagina

Terug