EXPOSTIE RUUD SLEUMER TIJDENS HERFSTFESTIJN

Boxtelsche Courant als artistiek taaltableau

© Brabants Centrum

OP DE FOTO: Kunstenaar Ruud Sleumer (midden) bewerkt oude edities van de Boxtelsche Courant, de voorloper van Brabants Centrum, voor een expositie in Historisch Museum Piet Dorenbosch. Rechts oud-hoofdredacteur Theo van den Aker van Brabants Centrum, links Jan Swinkels van het Boxtelse museum.

De inwoners van Boxtel kunnen binnenkort weer een blik werpen op en in De Boxtelsche Courant. Het bekijken en lezen zal echter wel beperkt blijven tot een aantal vroegere exemplaren. Immers, deze krant die als abonnementsblad heeft bestaan tussen 1929 en 1941, zal natuurlijk niet opnieuw gaan verschijnen. Maar ook een kennismaking achteraf wil nog wel eens interessant zijn. Zeker als dat kan gebeuren in de vorm die daarvoor tijdens het aanstaande Herfstfestijn wordt aangereikt door de Boxtelse kunstenaar Ruud Sleumer. Hij krijgt daarvoor gastvrijheid in historisch museum Piet Dorenbosch.

Ruud Sleumer woont en werkt al heel wat jaren op het adres Prins Bernhardstraat 32. De oude kranten die voor de vermelde expositie door hem aan een artistieke bewerking zijn onderworpen, heeft hij echter niet daar gevonden. Dat zou best gekund hebben, want in de vorige eeuw heeft dit pand heel lang gefungeerd als woonhuis annex kruidenierswinkel (familie Sips), terwijl er later ook nog een kleinschalig accountantskantoor (H. Cuppen) in gevestigd is geweest.

De vindplaats was echter gelegen in de Molenstraat, waar tijdens een grote opknapbeurt in het imposante oude herenhuis nummer 12 aan het licht kwam, dat enkele kamerwanden behalve met behang van heel veel soorten papier, inclusief een flink aantal oude Boxtelsche Couranten, bedekt bleken. Het waren uitgaven die behoorden tot de jaargang 1937. In die tijd woonde daar P.J. Smits van de latere rijksdienst voor voedselvoorziening en zijn gezin.

Ontdekker Sleumer wist de gevonden weekbladen voor het grootste deel van A tot Z los te weken van allerhande papier dat erop en eronder tegenaan geplakt bleek. Hij prepareerde een en ander met het gevoel iets in handen te hebben gekregen dat uit historisch oogpunt waardevol genoemd kon worden. Dat was ook, want in Boxtel is nog slechts een uiterst beperkt en bovendien onvolledig archiefbestand in bewaarhanden. Hoe het ook zij, op een gegeven moment kreeg hij inspiratie om iets creatiefs met het voorzichtig opgeborgen materiaal te doen.

Dat leidde tot het selecteren van diverse pagina’s waarvan de opdruk zich leende voor het uitlichten van kleine fragmenten met interessante historische berichten of advertenties. Sleumer vergrootte die krantenstukjes en plakte ze op hogere papieren blokjes. Die extra dimensie gaf de basispagina uiteraard een boeiende meerwaarde. Een paar voorbeelden van die blikvangers: een feestgedicht over het raadhuis; de opstelling van het hockeyelftal MEP heren 1 en een rubriekje verenigingsactiviteiten met zowaar vermelding van een bijeenkomst 'voor dames van gegoeden stand’.

VOORGANGER
De Boxtelsche Courant heeft diverse voorgangers gehad als informatief lokaal weekblad. Zo bestond eind negentiende eeuw al De Dommel en Aabode met heel snel daarna concurrent Centraal Brabant ernaast. Toen de Eerste Wereldoorlog begon betekende dit meteen ook het einde van beide media. In 1916 startte het Dekenaat Boxtel met de uitgave van een blaadje met kerk- en parochienieuws onder de naam Kerkklokje. Toen dat medio jaren twintig vergroot moest worden groeide ook de titel, namelijk in Onze Kerkklokken.

Het was 1929 toen de algemener klinkende aanduiding De Boxtelsche Courant geïntroduceerd werd. In die periode was dit blad voor ongeveer de helft een overdruk van De Provinciale Noord-Brabantsche en ’s-Hertogenbossche Courant, de voorloper van Het Huisgezin respectievelijk Brabants Dagblad. De overblijvende ruimte werd gevuld met lokaal nieuws uit Boxtel en buurdorpen, met raadsverslagen, sportberichten en parochienieuws.

Kort na de bevrijding van Boxtel begon een groepje idealisten meteen te ijveren voor de oprichting van een geheel nieuw eigen weekblad voor Boxtel, Liempde, Gemonde en Esch. Toen daarvoor, verrassend snel wegens papiergebrek, de uitgavenrechten van de vroegere Boxtelsche Courant uit handen werden gegeven door de eigenaars die in Den Bosch zetelden, kon op 1 december 1944 (nu bijna zestig jaren geleden) het huidige nieuwsblad Brabants Centrum al verschijnen.

TAALSCHILDERIJEN
Verwacht mag worden dat kunstenaar Sleumer op veel publieke belangstelling mag rekenen met zijn speciale krantencollectie die hij gaat exposeren onder de titel 'Boxtels nieuws opnieuw gelezen’. Deze kunstenaar, die zijn opleiding genoot aan vakinstelling SintLucas in Boxtel en de Academie van Beeldende Vorming in Tilburg, toont zich blijkens zijn oeuvre overigens op nog veel andere manieren gebiologeerd door het thema 'schrift’. Ook daarvan zijn tijdens het Herfstfestijn op 2 en 3 oktober fraaie voorbeelden te zien.

Zijn 'schrifturen' op doeken, board, oude panelen en glas vormen een samenweefsel van letters, tekens en grafische oersporen. Zelf noemt hij deze objecten 'taalschilderijen’. Ze vertonen de sporen van het Latijnse en het Cyrillische alfabet, de Chinese karakters, het spijkerschrift, maar ook talrijke onbekende, geheimzinnige zo niet mystieke tekens. Normaal worden die onafhankelijk van elkaar gebruikt, maar Sleumer combineert ze tot een soort Babylonische schriftverwarring.

Ze boeien door een mysterieuze schittering en eenzelfde lichtdonker effect (monoprint), door schrifttekens in onontwarbare kluwens van kleur en licht (hoogdruk) en door lettertekens die in reliëfvorm als het ware hun mogelijkheden voor menselijke communicatie aanprijzen. In zijn manier van werken besteedt Sleumer steeds grote aandacht aan de omkadering van de objecten. Zo vormen lijsten en reliëfs een onverbrekelijk geheel ofschoon de reliëfs zwevend zijn opgehangen.

Het exposeren in historisch museum Piet Dorenbosch doet Sleumer samen met de daar niet weg te denken conservator Jan Swinkels. Deze zal zijn taakdeel ongetwijfeld met extra plezier uitvoeren, omdat hij tijdens zijn leraarschap op SintLucas Ruud Sleumer nog als student heeft mogen begeleiden en omdat aan de reeds beschreven schildertechnieken in de begintijd van dit opleidingsinstituut daar heel bijzondere aandacht werd besteed.

De expositie van Ruud Sleumer in historisch museum Piet Dorenbosch is op zaterdag 2 en zondag 3 oktober te bezichtigen van 11.00 tot 17.00 uur. De entree is gratis.




23 september 2004

Print deze pagina

Terug