POLA VAN DER DONCK UIT BOXTEL:

'Weeskinderen van Zambia verdienen betere toekomst'

© Brabants Centrum

OP DE FOTO: De gedreven aids-activiste Pola van der Donck doet er alles aan om haar levenswerk te realiseren: het kinderdorp Palabana. Binnenkort worden de eerste huisjes geopend.

Haar boek 'Martin, mijn broer' ligt op de leestafels van Nelson Mandela en Kofi Annan. Ze houdt lezingen in Lochem en voert actie met de kinderen van de Bijlmer. Ook belt ze regelmatig met oud-president Kaunda van Zambia om te praten over haar levenswerk: het kinderdorp Palabana. Binnenkort worden de eerste huisjes geopend. Een gesprek met de gedreven aids-activiste Pola van der Donck (81). ,,Als ik een kind helemaal alleen zie sterven kom ik in opstand."

Van der Donck kan haar tranen drie weken voor haar zoveelste vertrek naar Zambia niet bedwingen als ze praat over de meer dan één miljoen weeskinderen die het Afrikaanse land inmiddels telt. De aids-epidemie zaait dood en verderf in een land waar zo'n 25 procent van de bevolking is besmet. Op de grote begraafplaats van de hoofdstad Lusaka is het geen uitzondering als er op één dag 150 ceremonies plaatsvinden. Haar gemoed schiet vol als ze het verhaal van een negenjarig jongetje vertelt, dat helemaal alleen, zonder ouders aan het sterfbed, aan aids overleed. ,,Ik word woest van dit soort verhalen", zegt Van der Donck. ,,Ik heb de overtuiging dat met het redden van één kind een hele generatie gered kan worden. Dat houdt me op de been, dat is mijn drijfveer."

De tijd dat Van der Donck alleen in haar woonplaats Boxtel actie voerde is allang gepasseerd. Kort nadat ze een boek schreef over haar broer Martin, die ook aan aids overleed, hield ze voordrachten en lezingen en werd ze een bekend gezicht in de klassen van het Boxtelse voortgezet onderwijs. Een decennium later reist de aids-activiste met haar secretaris Raoul Franssen door heel Nederland om lezingen te houden en mensen wakker te schudden. Inmiddels heeft ze in Zambia enkele hospitia geopend, waar veelal jonge mensen hun laatste levensdagen liefdevol verzorgd worden. ,,Iedereen die met mee meereist neem ik er mee naartoe. Ik wil dat mensen zien welke ramp zich in Zambia en andere Afrikaanse landen voltrekt."

Het plan voor de bouw van het kinderdorp Palabana bij Lusaka ligt ondanks enige vertraging aardig op schema. De officiële opening is enkele maanden uitgesteld, maar de eerste zes huisjes zijn klaar. Daarin is plaats voor acht weeskinderen, die er beschikken over vier slaapkamers met stapelbedden, een huiskamer, een toilet, een douche en een klein keukentje. Ook de bouw van de school is gestart; de vloer is gestort en de muren worden momenteel gemetseld. Over drie weken reist Van der Donck erheen om met eigen ogen te zien hoe de bouw vordert. ,,Mensen zeggen wel eens dat het werk zinloos is. 'Een druppel op een gloeiende plaat', hoor je dan. Onzin! Het zijn druppels die vallen in een meer om te voorkomen dat het opdroogt."

Het kinderdorp Palabana biedt naast onderdak en scholing ook mogelijkheden om te voorzien in het levensonderhoud. De kinderen en hun begeleiders krijgen de beschikking over een boerderij, waar nu al geiten, kippen, schapen en varkens rondlopen. Op de landerijen rond het dorp – het terrein meet tweehonderd hectaren – is ruimte voor akkerbouw; in het verleden werden al bomen geplant die mango's, citroenen en bananen voortbrengen. ,,Het is geweldig om na twee jaar al zulke grote trossen bananen te zien groeien", straalt Van der Donck.

Ze is blij dat op veel fronten aandacht is voor haar levenswerk. Alleen op die manier kan ze laten zien hoe groot het aids-probleem in Afrika is. De recente NRCV-documentaire in het actualiteitenprogramma Netwerk heeft landelijk veel losgemaakt. ,,Maar ik blijf het heerlijk vinden dat het onderwerp zo ontzettend leeft in Boxtel. Ik kan enorm genieten van kinderen die kunstwerken maken of een sponsorloop houden voor Palabana. Schrijf maar op dat de Boxtelse scholen het afgelopen jaar al 14.000 euro hebben opgehaald. Als alle scholen hun projecten hebben afgerond, komen we op 20.000 euro uit."

De school in het kinderdorp is een van de aandachtspunten tijdens haar aanstaande bezoek. Inmiddels staat vast dat een container vol spullen, waaronder meubilair en computers, verscheept wordt. Ook wordt gewerkt aan een plan voor de bouw van een huis voor de leraren, die nu nog 35 kilometer over een verschrikkelijke hobbelweg op en neer pendelen. Voor het houden van vieringen wordt gedacht aan een gemeenschappelijke ruimte. Van der Donck: ,,Omdat we beschikken over tweehonderd hectaren, hebben we de ruimte voor deze initiatieven. Een volgende stap zal wellicht de bouw van een kleine kliniek zijn. Ik ken al een KNO-arts die er eenmaal per week heen wil gaan om de kinderen te onderzoeken."

De Boxtelse aids-activiste lijkt niet te remmen. Het wordt treffend omschreven op de website van de stichting, die naar haar genoemd is en zich inzet voor structurele hulp aan Palabana. 'Pola heeft haast...', staat er. ,,Natuurlijk heb ik haast!", stelt ze. ,,Hier gaan kinderen dood. Dan heb je geen tijd te verliezen, dan moet je iets doen." Tegelijkertijd bekent Van der Donck dat het dagelijks actievoeren, lobbyen en onophoudelijk aankloppen bij instanties haar soms zwaar valt. ,,Er is geen weg meer terug. Ik hoop dat mijn werk een positieve uitstraling heeft op anderen. Want in Palabana kunnen we straks 250 kinderen opvangen. Maar als je weet dat er alleen al in Zambia meer dan één miljoen weeskinderen rondlopen, dan is duidelijk dat er nog veel te doen is."

Op haar tafel liggen de bouwtekeningen, een bedankbrief van Nelson Mandela én een poster van een galaconcert dat op 16 september in schouwburg Het Park in Hoorn wordt gehouden. Op initiatief van de plaatselijke Rotary komt de opbrengst van een concert van bandoneon-speler Carel Kraaijenhof, bekend van Maxima-tango 'Adios Nonino', ten goede aan de kinderdorp Palabana. Van der Donck: ,,Tja, ik had nooit kunnen denken dat het allemaal hiertoe zou leiden."




2 september 2004

Print deze pagina

Terug