BOXTEL START MET AANLEG VAN NOOIT VOLTOOIDE ONTSLUITING

'Zuidelijke Hoofdweg was een tactische misrekening'

© Brabants Centrum

OP DE FOTO: December 1987: opnieuw een dodelijk ongeluk met een vrachtwagen in het centrum van de gemeente, Boxtel pikt het niet langer en slaakt een laatste noodkreet om het zware verkeer uit de dorpskom te verbannen. Het hart van Boxtel loop helemaal vol met vrachtwagens.

'Een Echternach-processie'. Zo typeert oud-burgemeester Paul Pesch van Boxtel de jarenlange procedure, met steeds stappen voor- en achteruit, om een zuidelijke hoofdweg aan te leggen door het gebied Vorstakkers. Een plan dat uiteindelijk strandde door het protest van bewoners van de Eindhovenseweg en Liempdseweg zodat de reeds voor een deel aangelegde weg moest worden opgebroken. Uiteindelijk werd gekozen voor de huidige Keulsebaan, die met een wijdere boog om Boxtel het bedrijventerrein Ladonk met de rijksweg A2 verbindt.

Eind juni 1986 startte het Boxtelse aannemingsbedrijf Wagenaars bij de toenmalige spoorwegovergang Boseind met de aanleg van de Zuidelijke Hoofdweg. De gemeente Boxtel meende over voldoende papieren te beschikken om een ontsluitingsweg aan te leggen en Boseind via een rechte lijn te verbinden met de Eindhovenseweg ter hoogte van de afslag Liempdseweg.

Het traject van 741 meter kon voor bijna tweederde deel worden gerealiseerd. Het restant van de benodigde gronden was nog in bezit van burgers, maar de gemeente dacht sterk te staan bij de onteigeningsrechter. Ook de bezwaren van milieuvereniging Het Groene Hart waren ongegrond verklaard.

Ruim drie maanden nadat loco-burgemeester Hans van Brummen (PvdA) het straatnaambordje 'Zuidelijke Hoofdweg' onder het zand vandaan had gehaald als starthandeling, ging er een schok door de Boxtelse gemeenschap. De belangengroep van de buurtbewoners Eindhovenseweg en Liempdseweg – onder aanvoering van de broers Paul en Peter van der Sloot - gelastte stillegging van de werkzaamheden omdat het bestemmingsplan nog niet door de Kroon was goedgekeurd. In allerijl werden petities opgesteld door ondernemers, schoolbesturen, verkeersorganisaties, vakbonden en bewoners waarin werd aangedrongen om de aanleg van de weg toch vooral af te maken.

Natuurlijk, de provincie had haar fiat gegeven om met een weg door de Vorstakkers het centrum van Boxtel te verlossen van vrachtverkeer van en naar Ladonk. Maar de bezwaarmakers putten moed uit een Koninklijk Besluit uit 1976 waarmee de Kroon het korte tracé van een toen nog tijdelijk bedoelde ontsluitingsweg afwees en haar voorkeur uitsprak voor een weg die met een ruimere bocht – langs het Duits Lijntje – om Boxtel zou lopen.

KB RAMMELDE
De Raad van State stemde niet in met het schorsingsverzoek van de bewonersgroep. De toenmalige burgemeester Pesch kwam met zijn ambtenaren opgelucht terug uit Den Haag. Enkele dagen later werd het eerste asfalt op het klaarliggende zandbed gedraaid. Hoopte de gemeente in juni nog dat de onteigening van de benodigde gronden zou zijn voltooid voordat het jaar 1986 ten einde was; die vlieger ging niet op.

Hoewel minister Ed Nijpels de gemeente ter wille was en met een zogeheten contrair Koninklijk Besluit de weg vrijmaakte om ook het eerste deel van de Zuidelijke Hoofdweg te voltooien, vochten de bezwaarmakers de beslissing van de minister aan. ,,Natuurlijk waren we blij met Nijpels' instemming, maar de eerlijkheid gebiedt te zeggen dat het contraire KB aan alle kanten rammelde. Het verbaasde me niet dat de onteigeningsrechter de bezwaarmakers in het gelijk stelde", blikt Pesch terug.

In 1992 werd besloten om de half aangelegde weg weer op te breken en toch maar voor een traject aan de noordkant van het Duits Lijntje te kiezen. Pesch was toen al opgevolgd door Ton Rombouts. De Keulsebaan werd in 1995 door minister Annemarie Jorritsma feestelijk geopend.

POLITIEKE KEUZE
In de achttien jaar (1971-1989) dat hij burgemeester van Boxtel was, liep de aanleg van een zuidelijke ontsluitingsweg als rode draad door Pesch' carrière. ,,Het tracé door de Vorstakkers (Boseind-Liempdseweg – red.) was een erfenis van mijn grote voorganger, Martien van Helvoort. Die wilde een tijdelijke weg aanleggen, vooruitlopend op een nieuwe provinciale weg Tilburg-Oisterwijk-Boxtel, die met een wijde boog om de zuidkant van Boxtel moest komen", weet Pesch.

Ondanks dat het Koninklijk Besluit van 1976 een vernietigend oordeel velde over dit tracé, besloot de politiek er toch op door te gaan. De oud-burgemeester kan zich nog goed herinneren waarom die keuze is gemaakt.

,,Die beslissing was ingegeven door de wens van de toenmalige PvdA-wethouder Louis Kallen om de zuidkant van Boxtel (omgeving Liempdseweg) aan te wijzen als toekomstig nieuwbouwplan. Door een weg aan te leggen vanaf Boseind naar de Eindhovenseweg en via de Liempdseweg naar de rijksweg A2, zou niet alleen een goede ontsluiting voor bedrijventerrein Ladonk ontstaan, maar tevens voor zo'n nieuwe woonwijk", aldus Pesch. Hij benadrukt dat het een politieke keuze was, geen rationele. ,,Ik denk dat het gebied Vorstakkers door het KB van 1976 te veel besmet is geraakt."

EENZAAMHEID
Was het niet beter geweest ten halve te keren, dan ten hele te dwalen? Achteraf bezien beantwoordt Pesch die vraag met een volmondig ja. ,,Het was een tactische misrekening." Toch wijst hij erop dat die keuze destijds binnenskamers door het college diverse malen is overwogen, maar dat daar publiekelijk nooit door B. en W. over is gesproken. ,,Er was natuurlijk al heel veel in deze weg geïnvesteerd qua tijd en geld. De burgers en werkgevers zaten ons voortdurend op de huid om de weg toch maar snel te krijgen."

Door de steeds wisselende samenstelling van de opeenvolgende colleges werd Pesch als jurist met het dossier 'Zuidelijke Hoofdweg' opgezadeld. Het heeft een zware wissel op hem getrokken. Zeker tijdens protestacties. ,,Ik zie nog hoe middenstanders een doodskist de raadzaal binnendroegen nadat het vrachtverkeer weer een slachtoffer in de dorpskom had geëist. Op die momenten voelde ik me alleen. Vanuit de gemeenteraad en de gemeenschap heb ik zelden of nooit daadwerkelijke steun gekregen."

GEEN WROK
Van rancune of wrok ten opzichte van de bezwaarmakers is bij Pesch geen sprake. ,,Ik heb wel moeite met de in mijn ogen doorgeschoten rechtsbescherming van burgers. Maar de bewonersgroep Eindhovenseweg-Liempdseweg heeft heel goed werk geleverd en had soms ook betere argumenten dan de gemeente. Hoewel onze meningen botsten hebben ook de ontmoetingen met Adriaan van Abeelen, de voorzitter van milieuvereniging Het Groene Hart, nooit tot onaangenaamheden geleid."

De 80-jarige oud-burgemeester geeft toe dat de perikelen om Boxtel aan de zuidelijke ontsluitingsweg te helpen hem veel pijn en verdriet hebben bezorgd. ,,Toch heeft het de herinneringen aan mijn ambtstermijn niet overschaduwd."

Wat er verder gebeurde in 1986:

  • Gemonde loopt warm voor restauratie van de luidklokken van de Sint-Lambertuskerk. Voordat het jaar ten einde loopt, laten de kolossen van 500 en 700 kilo weer van zich horen.

  • In Esch vieren de Zwarte Zusters dat zij plaatselijk vijftig jaar actief zijn in de wijkverpleging, het kleuteronderwijs en de ouderenzorg.

  • Na achttien jaar neemt Liempde afscheid van burgemeester Piet (PA) Smits. Toon van Breugel neemt tijdelijk waar, totdat kort voor de jaarwisseling Gerard Daandels als opvolger wordt aangewezen.

  • Met de bouw van huizen in de nieuwbouwwijk Het Gescheurd Hemd wordt het kerkdorp Lennisheuvel flink uitgebreid. In Boxtel worden plannen ontwikkeld voor nieuwbouw op Zandvliet.

  • De Gildenbondsharmonie zet alles op alles om mee te doen aan het landskampioenschap. De oranjewimpel moet later worden ingeleverd omdat beroepsmuzikanten zouden hebben meegespeeld.

    © Brabants Centrum

    OP DE FOTO: Al vier maanden voordat burgemeester Paul Pesch en zijn ambtenaren met een gerust hart het gebouw van de Raad van State in Den Haag verlieten, had loco-burgemeester Hans van Brummen bij de overweg Boseind met het opgraven van het bordje Zuidelijke Hoofdweg min of meer reeds de start gemaakt met de aanleg van het tracé door de Vorstakkers. Het zou uiteindelijk allemaal toch compleet anders uitpakken.




1 juli 2004

Print deze pagina

Terug