UITBUNDIG BEVRIJDINGSFEEST IN 1945

'Er heerste saamhorigheid die men nu niet meer kent'

© Brabants Centrum

OP DE FOTO: Een door ODC gemaakte praalwagen trekt door de Rechterstraat ter hoogte van de Zwaanse Brug. Uiterst links is een deel van de houten noodbrug zichtbaar. (Uit het boek Herlevend Boxtel van Gied Segers).

Uitgestoken vlaggen, vrolijke hoofddeksels, een uitgelaten sfeer, vuurwerk én een groep hossende mensen: ook de inwoners van Boxtel, Liempde en Esch vierden in mei 1945 feest vanwege de bevrijding van Nederland. Zelf waren ze een half jaar eerder al bevrijd, maar nu het hele vaderland vrij was, konden zij écht met volle teugen van de feestelijkheden genieten. En dat deden zij. Optochten door de straten en vele optredens van plaatselijke harmonieën en zangverenigingen vormden daarbij vaak het hoogtepunt.

Toen het bericht van de bevrijding Boxtel bereikt had, verspreidde het nieuws zich als een lopend vuurtje. Kinderen riepen ’hoera’ en hier en daar gingen enkele deuren open. Zoals in Brabants Centrum te lezen valt was heel Boxtel ’in rep en roer’. De harmonieën rukten uit en daarmee was het spontane feest in volle gang gezet. Uit de ramen en daken werden vlaggen gestoken en boven de daken schoot het vuurwerk de lucht in.

Schoolkinderen hulden zich de volgende morgen in het oranje, rood, wit en blauw en verzamelden zich voor het gemeentehuis om daar uitbundig te zingen. Wederom verzorgden de harmonieën de muzikale omlijsting. De boerendans die later werd uitgevoerd, trok veel bekijks. Een versierde praalwagen met Hitler aan de schandpaal en collectanten die om Winterhulp schooiden, kwam de Markt opgereden. Deze ludieke wagen trok onder grote belangstelling door de straten van Boxtel.

Een week later, zaterdag 12 mei, organiseerde Boxtel Vooruit de nationale feestdag rondom de bevrijding. Behalve een door Boxtel’s Harmonie verzorgde reveille, was er een plechtige heilige mis. Op de Markt vond een kinderzanghulde plaats die werd opgeluisterd door de R.K. Gildenbondsharmonie. ’s Middags trok een grote optocht door Boxtel, waaraan ruim veertig verenigingen en groepen met originele praalwagens deelnamen.

’s Avonds vonden diverse optredens plaats, verzorgd door het Boxtels gemengd koor, de R.K. Gildenbondsharmonie, zangvereniging St. Petrus & St. Cecilia en Boxtel’s Harmonie. Aansluitend werd een bal-champêtre georganiseerd. Ter afsluiting verzorgde de R.K. Gildenbondsharmonie een militaire taptoe.

ELLENDE EN PLEZIER
Mevrouw Van der Meijden-Baaijens uit Boxtel maakte als 20-jarig meisje de bevrijding in de wijk Breukelen mee. Het gezin Baaijens woonde zowel in de periode van oorlog als tijdens de bevrijding in de Breukelsestraat en runde daar een slagerij. De kelder van die slagerij was in de periode vóór de bevrijding een schuilplaats voor veel mensen uit de straat.

,,De grote kelder onder onze slagerij is destijds voor de zekerheid nog door de gemeente onderstut. Wanneer er vliegtuigen overkwamen en het luchtalarm afging, kwam een groot aantal gezinnen uit de straat bij ons in de kelder om te schuilen”, blikt mevrouw Van der Meijden terug.

In de kelder lagen matrassen en op de pekelbakken werden plankjes en matrassen bevestigd, zodat ook de kinderen konden slapen. Want het gebeurde wel eens dat het gezelschap de hele nacht in de kelder verbleef. ,,We hebben in die tijd ondanks de ellende ook veel plezier gehad hoor. Er heerste een saamhorigheid die men nu niet meer kent”, stelt de Boxtelse.

De feestelijkheden na de oorlog herinnert zij zich nog goed: ,,De bevrijding hebben we heel feestelijk gevierd. Mensen waren uitgelaten vrolijk en met platte wagens reden ze achter de harmonie aan, op weg naar de Markt. Daar werd volop gezongen. Bij het ophalen van die herinneringen denkt mevrouw Van der Meijden terug aan de bevrijding van Boxtel:

,,De Tommies kwamen op hun tanks binnengereden en deelden wit brood en chocolade uit. En dat was iets wat we natuurlijk al heel lang niet meer hadden gehad.” Ook weet zij het beeld van kleine kinderen die op de militaire tanks mochten zitten, uit haar geheugen op te rakelen: ,,Dat vonden ze prachtig.”

INDIANENGEBRUL
Ook over de feestelijkheden in de dorpen Esch en Liempde berichtte Brabants Centrum. Voor Liempde was 12 mei eveneens dé dag waarop het feestgedruis losbarstte. Die ochtend was om 08.00 uur een heilige mis voor de schoolkinderen, waarna om 09.00 uur een plechtige heilige mis van dankbaarheid werd gevierd. Een uur later zag het dorp oranje van de kinderen die zich hadden verzameld om in optocht naar het gemeentehuis te trekken. Voorop in de stoet liep het feestcomité met daarachter jongens achter bokken-, kinder- en kruiwagens.

Zij werden gevolgd door de fanfare die met hun jubelende tonen de muzikale omlijsting verzorgde. Daarna verschenen de meisjes die voor een kleurrijk geheel zorgden. De kinderen verzamelden zich voor het gemeentehuis om daar hun vreugde en blijdschap uit te zingen. Ook de harmonie bracht een serenade en op de voorgevel van het gemeentehuis pronkten de wapens van de elf provincies. Het mannenkoor toonde vervolgens aan, na een ’dolce far niente’ van ongeveer vijf jaar, de zangkunst niet te hebben verleerd en bracht drie nummers ten gehore.

Na afloop sprak de burgemeester de vele gezelschappen vanaf het bordes dankbaar toe. ’s Middags trok een stoet van maar liefst twintig wagens door de straten van Liempde. Ook de fakkeloptocht kreeg veel belangstelling ’waarna onder een waar Indianengebrul, Hitler op den brandstapel ten prooi viel aan de vlammen’.

De bevrijdingsfeesten in Esch zouden volgens de berichtgeving ’zeer onstuimig’ zijn gevierd. Zondag 6 mei werd het toppunt van dit festijn bereikt, toen Boxtel’s Harmonie en het Madrigaalkoor de kinderoptocht opluisterden met hun muzikale klanken en zangkunsten. De hoofdonderwijzer gaf een lange toespraak tot burgemeester W.C.A. Francissen en andere autoriteiten die op het balkon van het stadhuis plaats hadden genomen. In een enthousiaste reactie gaf de burgemeester hierop een antwoord en spoorde de Esschenaren aan om samen te werken aan de opbouw en cultuurgroei van hun vaderland.

Wat er verder gebeurde in 1945:

  • Op 12 januari ontvangen de lezers van Brabants Centrum geen reguliere krant. Wel krijgen zij het Distributienieuws waarin uitgelegd wordt dat het gemis aan steenkolen en ander stookmateriaal de vingers van de letterzetters heeft doen verstijven.

  • Tijdens een huis- en straatcollecte in Boxtel wordt 2.000 gulden opgehaald voor de steun van de zwaarst getroffen Nederlanders. Een uitvoering bracht 1.700 gulden bijeen, tezamen een bedrag van 3.700 gulden.

  • In maart ontstaat op onverklaarbare wijze op verschillende plaatsen in de Kampina een flinke brand. Gewapend met stokken en takken blussen arbeiders samen met Britse militairen de branden.

  • Voor het eerst in vijf jaar viert Boxtel op 31 augustus weer koninginnedag met onder andere opvallende straatversieringen, dankdiensten en een groot feest. Voor de kinderen staat er een poppenkast en wordt een optocht gehouden.

  • In september vieren Boxtel, Liempde, Esch en Gemonde de ’Sociale Ontwikkelingsweek’. Het doel van dit festijn is de sociale leer van de katholieke kerk aan mensen bekend maken.

    © Brabants Centrum

    OP DE FOTO: Het programma van de officiële bevrijdingsviering in Boxtel. (Uit het boek Herlevend Boxtel van Gied Segers).




17 juni 2004

Print deze pagina

Terug