HUISARTSEN EN APOTHEKERS BUNDELEN KRACHTEN

Ambitieus project tegen gebruik slaap- en kalmeringsmiddelen

De huisartsen en apothekers in Boxtel starten komende week een project dat moet leiden tot een vermindering van het gebruik van slaap- en kalmeringsmiddelen. Ze richten zich op een groep van zo'n 450 tot 500 mensen in Boxtel die chronisch slaap- of kalmeringsmiddelen slikken. Het langdurig innemen van deze middelen kan verslavend zijn en brengt tal van risico's met zich mee. De huisartsen in Liempde, Gemonde en Esch doen niet aan het project mee omdat ze samenwerken met andere apothekers.

Het chronisch gebruik van slaap- en kalmeringsmiddelen is al enige tijd onderwerp van discussie, ook tijdens het gezamenlijk overleg tussen de Boxtelse huisartsen en apothekers. Wetenschappelijk onderzoek heeft de laatste jaren aangetoond dat veelvuldig gebruik van deze middelen niet zo onschuldig is als lange tijd werd aangenomen. Omdat ook in de Boxtelse huisartsenpraktijken veel patiŽnten zijn die deze middelen langdurig gebruiken, werd besloten een project op te zetten.

Huisarts Joost van Liebergen en apotheker Ron Roetman gaven deze week een toelichting op het project. Naast huisartsen en apothekers zijn ook de praktijkassistenten en praktijkondersteuners nauw bij het project betrokken. Deze medewerkers zullen in veel gevallen de eerste gesprekken voeren met patiŽnten die binnen de doelgroep van het project vallen.

Van Liebergen maakt duidelijk dat veranderend inzicht over het gebruik van slaap- en kalmeringsmiddelen aanleiding is geweest voor het project. ,,Thans vragen we ons af of het gaat om medicatie die ťcht nodig is. Vroeger werden de middelen voorgeschreven omdat patiŽnten zich er goed bij voelden. Overal heerste de opvatting dat het ging om onschuldige pilletjes. Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat de middelen echter veel meer problemen veroorzaken dan werd aangenomen."

VERSLAVEND
Het langdurig gebruik van slaap- en kalmeringsmiddelen werkt op den duur verslavend. In een brief die komende week onder alle chronische gebruikers van deze middelen wordt verspreid, staat dat mensen last krijgen van angst of slapeloosheid als zij hun tabletten niet innemen. ,,Dit zijn dan meestal niet de oorspronkelijke klachten waarvoor het middel is voorgeschreven, maar tijdelijke symptomen van ontwenning", aldus Van Liebergen.

Het chronisch gebruik van de middelen heeft meer nadelen, die eerder in deze krant werden verwoord in de rubriek 'Dokter in huis', die wordt geschreven door de Boxtelse huisarts Peter van der Ven. Hij wees onder meer op spierklachten, sufheid en slaperigheid en geheugenstoornissen. Van der Ven stelde dat het gezien de 'enorme nadelen' die aan chronisch gebruik kleven van groot belang is dat praktisch alle gebruikers stoppen met het innemen van slaap- en kalmeringsmiddelen.

Huisarts Van Liebergen benadrukt dat in alle Boxtelse praktijken chronische gebruikers zijn. ,,Als voorschrijvers en afleveraars (respectievelijk huisartsen en apothekers Ė red.) van de middelen vinden we dat we de verantwoordelijkheid hebben om de patiŽnten op de risico's te wijzen en handreikingen te geven om te stoppen." Hij erkent dat de huisartsen in het verleden heel vaak slaap- en kalmeringsmiddelen voorschreven. ,,Omdat de middelen toen zo onschuldig waren, werd niet zo moeilijk gedaan, zeker niet omdat mensen zich er prettig bij voelden. Als mensen voor een herhalingsrecept kwamen, moest je als dokter stevig in je schoenen staan om nee te zeggen."

MEDICALISERING
Van Liebergen heeft geen verklaring voor het feit dat zoveel mensen langdurig slaap- en kalmeringsmiddelen slikken. Hij vermoedt dat het te maken heeft met de medicalisering van de maatschappij, waarin voor elke kwaal een medicijn bestaat. Uit de gegevens van de huisartsenpraktijken blijkt dat de meeste chronische gebruikers 50-plussers zijn. Omdat er geen nieuwe gebruikers bijkomen, wordt deze groep steeds ouder. ,,Dat brengt risico's met zich mee omdat gebruikers een grotere kans hebben op ongevallen." De huisarts doelt onder meer op valpartijen.

Thans geldt binnen alle praktijken een bewakingssysteem en wordt nauwgezet bijgehouden wie welke middelen in welke hoeveelheden gebruikt. Nieuwe patiŽnten worden behoed voor de risico's van veelvuldig gebruik van de middelen. ,,Alleen op korte termijn komt men in aanmerking voor de middelen. Zo wordt voorkomen dat ze ook in de valkuil lopen en een chronisch gebruiker worden", zegt apotheker Roetman.

De chronische gebruikers ontvangen komende week een brief van hun huisarts. Daarbij zit een schema dat patiŽnten kan helpen bij het langzaam afbouwen van hun wekelijkse dosis medicijnen. Tijdens eerdere projecten in Nederland bleek dat zo'n eerste brief goed kan werken. ,,Er bestaan cijfers waaruit blijkt dat 27 procent van de gebruikers na de eerste brief stopt", zegt Van Liebergen. ,,Na drie maanden krijgen mensen opnieuw een brief en een uitnodiging om een afspraak te maken met de huisarts. Tijdens zo'n gesprek wordt bekeken welke methoden kunnen werken bij het afbouwen van het medicijngebruik."

Apotheker Roetman vult aan dat in december een eerste meting wordt gedaan. Dan wordt duidelijk hoeveel chronische gebruikers in Boxtel de slaap- en kalmeringsmiddelen kunnen laten staan. Roetman sluit met Van Liebergen niet uit dat de huisartsen en apothekers in Boxtel meer gezamenlijke projecten gaan opzetten. Aan dit project wordt meegewerkt door alle Boxtelse huisartsen, alsmede de apothekers De Dommel, Selissen en Oosterhof.




10 juni 2004

Print deze pagina

Terug