FELLE BRAND EIST ZEVEN SLACHTOFFERS IN 1962

’Saamhorigheid in Boxtel zal ons altijd bijblijven’

© Brabants Centrum

OP DE FOTO: Het gezin Beekmans, gefotografeerd enkele maanden voor de brand op 6 november 1962. Van links naar rechts Jopie, vader Piet, Petra, Gerard, Helma, moeder Fien met op schoot Theo, Ad en Ria. Moeder Fien is op de foto in verwachting van zoon Marcel. (Foto: collectie Gerard Beekmans, Boxtel).

Gerard Beekmans (52) wordt nog iedere week herinnerd aan het grootste familiedrama dat zich ooit in Boxtel voltrok. In de vroege ochtend van 6 november 1962 kon hij zich met zijn moeder Fien, zus Helma en broertje Marcel redden uit een brandende woning aan de Parallelweg Noord. Vader Piet (39) en de kinderen Ria (7), Ad (5), Petra (4), Jopie (2) en Theo (1) kwamen om in de vlammenzee, evenals buurman Jan van Esch (32), die enkele weken later overleed aan zijn verwondingen.

Bijna tweeënveertig jaar later kost het Beekmans nog altijd veel moeite om zijn relaas te doen. Zijn moeder heeft nooit meer over het drama willen praten, ze heeft zo goed en zo kwaad als dat ging getracht het leven weer op te pakken. ,,En dat is deels gelukt”, zegt Beekmans. ,,Ze is hertrouwd, kreeg nog drie kinderen en hield het gezin draaiende. Maar de vreugde en de energie die ze had vóór de brand, heeft ze daarna niet meer gehad.”

Beekmans’ leven werd en wordt nog altijd bepaald door die dramatische novemberochtend in 1962. Door de jaren heen is hij blijven worstelen met de herinneringen. Tot op de dag van vandaag kent hij regelmatig slapeloze nachten waarin hij rusteloos door zijn huis dwaalt. Moeder Beekmans is inmiddels overleden, stiefvader Toon Rutten overleed op 12 november 2002. ,,We hebben een innige band met onze stiefzusjes en broer, die het gemis om geen zusjes te hebben waarmee je alles kunt delen in je jeugd- en tienerjaren meer dan goedgemaakt heeft. Eén zus is al getrouwd, de ander trouwt binnenkort en mijn broer volgt volgend jaar. Dat wordt dus rijkelijk gecompenseerd", zegt Helma (50).

Broer Marcel (42) was ten tijde van de ramp een baby van vijf maanden en kan zich dus niets herinneren van dit drama. Maar het heeft zijn leven wel beďnvloed, in die zin dat hij het gevoel had tussen twee gezinnen in te leven en soms niet goed wist te plaatsen bij wie hij nu hoorde.

ALARM
Drie dagen voor zijn verjaardag werd Gerard Beekmans in de vroege ochtend wakker van geschreeuw en gestommel. Toen hij zijn ogen opende was de opkamer waar hij met zijn broer Ad sliep gevuld met dikke rook. Het lukte hem niet zijn broer Ad wakker te krijgen. Voorbijgangers hadden het vuur even daarvoor ontdekt en alarm geslagen. Een van hen rende naar het naburige café Dankers waar politie en brandweer werden gealarmeerd.

De nog slapende ouders werden met gebons op de vensters gewekt. Moeder Beekmans had zich op dat moment al snel in veiligheid gebracht, samen met baby Marcel, die bij zijn ouders sliep. Beekmans herinnert zich hoe zijn vader trachtte de kinderen uit het brandende pand te redden. Hij baande zich een weg door de verstikkende rook en zag kans dochter Helma van de zolder te redden. Zij kon zich in veiligheid brengen via het raam van de opkamer aan de achterzijde van de woning. Ze werd buiten opgevangen door Jan van Eijndhoven, die later ook haar oudste broer Gerard opving.

Van Eijndhoven werd bijgestaan door buurman Jan van Esch, die de reddingspogingen uiteindelijk moest opgeven en zwaar gewond werd opgevangen buiten het pand. Van Esch bezweek tien dagen later aan zijn verwondingen en werd op 20 november ter aarde besteld op het kerkhof van de Heilig Hartparochie, naast het familiegraf van het gezin Beekmans, hij liet zijn vrouw en dochtertje achter.

OPVANG
Het getroffen gezin werd de eerste uren na de brand opgevangen in café Dankers. Daarna werden moeder Fien en de kinderen Gerard, Helma en Marcel overgebracht naar familie in de Van Rijckevorselstraat. ,,We verkeerden in een shock”, blikt Beekmans terug. ,,Ik herinner me dat ik op dat moment vooral mijn nieuwe bal miste, die ik een paar dagen voor mijn verjaardag van een buurvrouw had gekregen. Ik ben stiekem teruggegaan naar ons huis om de bal te halen. Toen ik achterom kwam, was de brandweer nog aan het nablussen."

Een paar dagen na het drama liep Boxtel uit voor de begrafenis van de zes slachtoffers. Krantenverslagen spreken over een menigte van enkele duizenden mensen die de ’droeve stoet’ gadesloeg. De mensen waren er op het kerkplein getuige van ’hoe bruidjes van de H. Kindsheid, alsmede klas- en buurtgenootjes hun vriendjes en vriendinnetjes de parochiekerk binnendroegen. Tussen de met rouwkransen getooide lijkkistjes werd de kist van de vader geplaatst. De moeder sloot zich met 2 van haar kinderen op het kerkplein bij de stoet aan’ (Brabants Centrum, 9 november 1962).

Van hulpverlening was na de brand nauwelijks sprake. Een maatschappelijk werkster heeft zich volgens Beekmans een poosje om de overlevenden bekommerd. ,,Daarna waren we vooral op onszelf aangewezen. Vandaag de dag zou een heel leger hulpverleners zijn uitgerukt."

HULPACTIES
Meteen na de brand heeft de Boxtelse gemeenschap zich op alle fronten ingezet voor de familie Beekmans. De afdeling Boxtel van de Rode Kruis opende een girorekening waarop inwoners bijdragen konden storten. Vanuit heel Nederland werden giften overgemaakt. Ook werden buiten Boxtel hulpacties gehouden. Zo zamelde De Verenigde Pers in Utrecht geld in onder haar lezers.

Op het hoofdterrein van ODC werd op 1 december een benefietwedstrijd gespeeld tussen in Duitsland gelegerde Britse militairen en het bedrijfsvoetbalteam van sigarenfabriek Elisabeth Bas, aangevuld met de Boxtelse semi-profs Wim en Ben van der Plas. De Boxtelse selectie won met 7-2, de wedstrijd was goed voor een opbrengst van 400 gulden.

Het meest opmerkelijk was het initiatief voor de bouw van twee nieuwe woningen voor de getroffen families Beekmans en Van Esch. Uiteindelijk stemde de gemeenteraad unaniem in met de bouw van twee nieuwe woningen op de hoek van Zandvliet en de Van Rijckevorselstraat. Medio december 1962 boden plaatselijke werkgevers en werknemers aan de woningen pro deo te bouwen. De bouwmaterialen werden nagenoeg gratis ter beschikking gesteld, de grondkosten werden betaald uit een speciaal gevormd bouwfonds.

,,Het spreekwoord ’Een goede buur is beter dan een verre vriend’ is op ons gezin wel heel erg van toepassing geweest”, zegt Beekmans. We koesteren nog altijd hele warme gevoelens voor al die mensen die ons in die tijd hebben bijgestaan en zijn erg dankbaar voor hetgeen alle mensen voor ons toentertijd gedaan hebben. In Boxtel heerste na de brand een heel groot wij-gevoel. We hebben nog altijd heel veel waardering voor de grote saamhorigheid die de gemeenschap toen aan de dag heeft gelegd. Maar de herinnering aan de brand zal altijd de boventoon voeren. Die zal ik altijd bij me dragen.”

Wat er verder gebeurde in 1962:

  • In maart trekt de eerste officiële carnavalsoptocht door Eendengat. De stoet wordt opgesteld op de Baandervrouwenlaan en eindigt op de Markt waar reus Jas de Keistamper de carnavalsvierders begroet.

  • In Esch en Gemonde worden veranderingen doorgevoerd in de straatnaamgeving en huisnummering. De Heemkundige Studiekring Boxtel is in beide dorpen nauw betrokken bij de keuze voor nieuwe straatnamen.

  • De Zusters JMJ zijn op 1 juli honderd jaar in Boxtel. In 1862 namen ze de taak van de Zusters van de Choorstraat. Sinds dat jaar verzorgen ze oude mannen en vrouwen in het ’Liefdehuis’ op Duinendaal.

  • In de Sint-Petruskerk wordt tijdens de restauratie een oksaal ontdekt. De galerij blijkt het bewijs voor het feit dat de kerk een kapittelkerk was waar kanunniken in het priesterkoor eigen banken hadden.

  • De Boxtelse gemeenteraad vergadert in februari achter gesloten deuren over een groot uitbreidingsplan: Oost I. Alvorens huizen gebouwd kunnen worden, is ’krotopruiming’ volgens B. en W. noodzakelijk.

    © Brabants Centrum

    OP DE FOTO: Beeld van de uitgebrande woning aan de Parallelweg Noord. Gerard en Helma Beekmans konden zich redden via het raam van de opkamer (links). (Archieffoto Brabants Centrum).




27 mei 2004

Print deze pagina

Terug