JUBILEUMFEESTEN MET HAND OP DE KNIP

Boxtel bejubelt vorstinnen Wilhelmina en Juliana

OP DE FOTO: Buste van koningin Juliana in de oude raadzaal van het gemeentehuis in Boxtel. Het beeld is in 1948 vervaardigd en in 1950 aangeboden door de Boxtelse beeldhouwer Frans van Amelsvoort.

De populariteit van het koningshuis kent ook in Boxtel geen grenzen in 1948. Drie jaar na de bevrijding vieren alle inwoners van Boxtel het gouden regeringsjubileum van koningin Wilhelmina op 31 augustus. Een week later, op 6 september, is het weer feest als Wilhelmina terugtreedt en haar dochter Juliana wordt ingehuldigd als Koningin der Nederlanden. ’De Markt is met haar geboomte herschapen in een Orangerie’.

Een overzicht van de vele activiteiten die rond het regeringsjubileum van koningin Wilhelmina en de inhuldiging van koningin Juliana werden georganiseerd, geven de indruk dat kosten noch moeite werden gespaard om Boxtel onder te dompelen in een groots oranjefeest. De werkelijkheid is anders. In het gemeentehuis, maar ook daarbuiten wordt iedere cent omgedraaid omdat van welvaart zo kort na de oorlog geen sprake kan zijn.

Burgemeester Martien van Helvoort deed volop mee aan de pogingen om de kosten van de feestelijkheden binnen de perken te houden. Hij besloot 1.100 gulden te spenderen aan de aanleg van een nieuwe ’illuminatie’ (verlichting – red.) aan de gevel van het gemeentehuis, maar trachtte zoveel mogelijk kosten te verhalen op derden. De PNEM toonde zich bereid 500 gulden voor haar rekening te nemen. Een verzoek om ook de extra stroomkosten te laten betalen door de PNEM mislukte. ,,Het extra stroomverbruik, geraamd op 500 kWh, wordt gewoon verrekend”, aldus de PNEM.

De Angelaschool werd door Van Helvoort op het matje geroepen omdat de school te veel kosten declareerde. Om alle 390 leerlingen te trakteren tijdens de oranjefestiviteiten diende de school een rekening in van ¦ 171,48. Daarvan was 100 gulden uitgegeven aan een toneelvoorstelling; ruim 30 gulden werd gespendeerd aan Frujetta-rollen van Albert Heijn. De gemeente was slechts bereid 35 cent per kind te subsidiëren en keerde iets meer dan 136 gulden uit. Het restant was voor rekening van de school.

De totale kosten van de oranjefestiviteiten in de zomer van 1948 beliepen ruim 3.800 gulden. Naast 1.100 gulden voor verlichting aan het gemeentehuis was de traktatie voor de schooljeugd (882 gulden) een grote kostenpost. De meeste guldens vloeiden als subsidie naar de kas van Boxtel Vooruit, dat met een bedrag van ruim 1.892 gulden een grote reeks publieksactiviteiten organiseerde.

Dat begon al op zaterdag 28 augustus met de ingebruikname van de nieuwe feestverlichting en een concert van Boxtel’s Harmonie. Zondag 29 augustus stond in het teken van de sport. Op het noodterrein van voetbalclub ODC verzorgden tal van clubs demonstraties, zoals tafeltennisclub Advance en de atletiekafdeling (!) van ODC. ODC en Boxtel speelden een korfbalwedstrijd, terwijl de hockeyers van MEP het opnamen tegen Geel-Zwart. ,,Bij elke uitvoering wordt een technische uiteenzetting gegeven van de betreffende tak van sport. Een unieke gelegenheid derhalve om Uw kennis op sportief gebied te verrijken”, meldt een programmaboekje.

Maandag 30 augustus stonden de winkeliers centraal, die het publiek trakteerden op versierde etalages. En op 31 augustus, de dag van het vijftigjarig regeringsjubileum van koningin Wilhelmina, liep heel Boxtel uit voor een historische optocht. Na een buitengewone raadsvergadering trok de stoet vanaf 14.30 uur door achtereenvolgens de Stationsstraat, Rechterstraat, Kruisstraat, Markt, Bosscheweg, Rechterstraat, Nieuwstraat, Rechterstraat, Molenstraat, Nieuwe Kerkstraat, Breukelsestraat, Wilhelminastraat, Van Osch & Van Leeuwenstraat, Spoorstraat en Parallelweg.

Liefst 27 gezelschappen namen aan de stoet deel. De gezamenlijke biljartclubs beeldden oorlogsherinneringen uit. De Kajotters eerden ’Onze jongens in Indië’. De handboogschutters van l’Union toonden een historisch schouwspel rond Paul Kruger in Zuid-Afrika. De buurtvereniging Tongeren belichtte het thema ’Schoon Brabant - Bijenvolk op de heide’. Motorvereniging Rapide reed in de stoet mee met auto’s en motoren van toen en nu. Na de prijsuitreiking in Hotel Van de Ven – de eerste prijs ging naar de Middenstandsvereniging – volgde een groots vuurwerk op de Houtwerf en een taptoe van de Gildenbondsharmonie op de Markt.

Maandag 6 september was de dag waarop koningin Juliana in de Nieuwe Kerk te Amsterdam werd ingehuldigd. De dag begon in Boxtel in het processiepark, waar voor alle schoolkinderen een heilige mis werd opgedragen. Vervolgens werd op de Markt een zangdemonstratie verzorgd door alle kinderen. Daarna volgden de eerder genoemde traktatie door het gemeentebestuur en een reeks concerten.

De gemeenteraad kwam net als op 31 augustus in een buitengewone vergadering bijeen. De vergadering werd publiekelijk aangekondigd met posters, die ook op 31 augustus al gebruikt waren. De zinnen over de troonsafstand van koningin Wilhelmina waren met pen doorgestreept, nu werd melding gemaakt ’van de aanvaarding van de regering door en de inhuldiging van Hare Majesteit Koningin Juliana’.

De populariteit van het koningshuis mag blijken uit het klinkende succes van de verkoop van jubileumspeldjes. In Boxtel werden in augustus 1948 meer dan 3.500 speldjes verkocht.

Wat er verder gebeurde in 1948:

  • De Rijkspolitie wordt in februari gealarmeerd als ter hoogte van de Liempdse Barrier het lijk wordt gevonden van een zwerver, die in de omgeving bekend staat als Worstje. De ’paria’ is vermoedelijk om het leven gekomen door een verkeersongeval.

  • In een twee pagina’s tellend bijvoegsel besteedt Brabants Centrum aandacht aan de fancy fair, die in april wordt gehouden vanwege het jubileum van de Katholieke Arbeidersbeweging en de Stichting Katholieke Gezinszorg. De entreeprijs bedraagt 10 cent.

  • De verkenners in het centrum en Breukelen houden begin mei een wedstrijd ter ere van hun beschermvrouwe Maria. ’Elke patrouille kiest een mooi plekje in Boxtel of omgeving en probeert daar op verkennersmanier een mooi Mariakapelletje te maken’.

  • Op 15 november wordt in het Verenigingsgebouw aan de Burgakker de Eerste Nederlandse Katholieke Schildersschool Sint-Lucas geopend. ’Hiermede is dan eindelijk de unieke gelegenheid geschapen om binnen drie jaren het schildersvak onder de knie te krijgen’.

  • De Zwaanse Brug, hersteld na een ontploffing aan het einde van de bezetting in oktober 1944, wordt op 22 februari in gebruik genomen. De brug is ontworpen door ingenieur H. van Santen. De vernielde brug dateerde van 1838.




1 april 2004

Print deze pagina

Terug