TIM KRABBÉ OVER SCHRIJVEN, WIELRENNEN EN SCHAKEN

’Vandaag is De Renner mijn mooiste boek'

OP DE FOTO: Tim Krabbé leest voor in de openbare bibliotheek.

Het hoogtepunt van het bezoek van Tim Krabbé aan Boxtel voltrok zich donderdag 11 maart in het keukentje van de openbare bibliotheek aan de Burgakker. Daar kreeg de schrijver uit handen van Boxtelaar Maarten van Rooij een wielershirt met daarop de naam Cycles Goff. De naam is een rechtstreekse verwijzing naar de klassieke wielerroman De Renner, waarin de hoofdpersoon een renner achtervolgt waarvan hij alleen het lichtblauwe shirt herkent waarop de ploegnaam Cycles Goff staat.

De openbare bibliotheek haalde in het kader van de Boekenweek een van de bekendste hedendaagse schrijvers naar Boxtel. Nog voordat Krabbé het kleine podium in de goedgevulde leeszaal had beklommen, kreeg de auteur van romans, schaakanekdotes en wielerverhalen het wielershirt aangeboden. ,,We zijn een club academici uit de regio Boxtel die wekelijks op de fietst stapt, maar ook in het buitenland koerst”, vertelt Maarten van Rooij aan de schrijver, die laaiend enthousiast het shirt in ontvangst neemt. ,,Ik trek het meteen aan”, besluit hij. Hij trekt zijn ruiten blouse uit en draagt het lichtblauw van Cycles Goff de hele avond. ,,Ik ben ontroerd."

Van Rooij vertelt de schrijver dat hij, net als zijn fietskameraden, helemaal gek is van De Renner. In een plastic zakje heeft hij een stukgelezen exemplaar meegenomen om te laten signeren door de schrijver. Citaten uit Krabbé’s ruim 25 jaar oude boek vliegen over de tafel, tot zichtbaar plezier van de auteur.

Krabbé vertelt dat de wielerkoers die in De Renner wordt besproken – de Ronde van de Cevennen – vorig jaar is gehouden ter gelegenheid van het zilveren jubileum van de roman. ,,Dit jaar wordt de koers opnieuw gehouden, maar nu doe ik zelf ook mee”, lacht Krabbé. ,,Ik vond het een verschrikkelijke afgang om toe te kijken terwijl anderen fietsten. Sinds dat moment ben ik in training. Ik trim elke dag 45 minuten en ben ook weer op de fiets gestapt om op tijd in conditie te zijn.” Krabbé oogt slank en fit en heeft vele kilo's verloren. ,,Vorig jaar woog ik nog 108 kilo", bekent hij schuchter.

BOEK EN FILM
Het publiek in de bibliotheek moest het donderdag doen zonder passages uit De Renner. Krabbé koos tijdens zijn lezing voor de verhalen ’Interval Arie’ en ’Het juiste pad’, twee bijdragen uit de bundel 43 Wielerverhalen. Schaakliefhebbers kwamen ook aan hun trekken; de auteur las een geestig verhaal voor uit de populaire bundel De Paardentekenaar, waarin een schaakgrootmeester terugkeert op zijn lyceum en ontdekt dat van de vroegere schaakcultuur niets meer resteert.

Krabbé opent met ’De verdwenen verdwijning’, een verhaal dat volgens de auteur gezien kan worden als de kiem voor Het Gouden Ei, een van zijn populairste werken. Dit boek werd verfilmd als Spoorloos en kreeg in de Verenigde Staten een remake onder de titel The Vanishing, met in de hoofdrollen Jeff Bridges en Kiefer Sutherland.

Krabbé laat doorschemeren weinig gecharmeerd te zijn van de Hollywood-versie van de film, die in tegenstelling tot het boek en de Nederlandse film een happy end kent. ,,In Amerika telt alleen dat producten moeten verkopen. Niet-commerciële onderdelen van een scenario worden rücksichtslos geschrapt”, aldus Krabbé. Als auteur had hij juridische stappen kunnen ondernemen tegen de manier waarop de inhoud van zijn boek geweld wordt aangedaan. ,,Maar wat moet je als kleine schrijver tegen zo’n Amerikaanse filmmoloch?”

De auteur vertelt dat de remake van Spoorloos ook heeft geleid tot vertalingen van Het Gouden Ei en andere werken. Krabbé’s boeken worden vertaald in zestien talen, waaronder Hebreeuws. ,,The Vanishing was een waardeloze film waarvan de nachtmerrie werd geschrapt en de plot werd verpest. Maar de film betekende wél het begin van mijn vertaalcarrière."

Tijdens het ’vragenuurtje’ vertelt Krabbé uitvoerig over de verfilming van zijn boeken Het Gouden Ei en De Grot. Hij legt uit dat hij als scenarioschrijver zijn boeken moest loslaten. ,,Een boek is een eindproduct, maar een scenario is slechts een blauwdruk, een handleiding voor de regisseur. Je bent niet meer de baas over je eigen verhaal. Dat is me niet goed bevallen, ook al vind ik Spoorloos en De Grot prachtige films.”

OP DE FOTO: Jeugdkampioen Jaap Gottlieb (midden) van schaakclub Dubbelschaak ontvangt een cadeau van Tim Krabbé. Rechts Huub van Dongen, eveneens lid van Dubbelschaak en auteur van de schaakrubriek in Brabants Centrum.

ROMAN OF VERHAAL?
De vragen van het publiek beantwoordt Krabbé openhartig. Hij staat uitvoerig stil bij de vraag of zijn voorkeur nu uitgaat naar romans of korte verhalen. ,,Een roman vind ik meer waard, maar een kort verhaal is makkelijker. Je hoeft minder lang in vorm te blijven. Dat klinkt misschien lui, maar voor een roman is een enorm doorzettingsvermogen nodig.”

De auteur laat doorschemeren dat hij graag kort en bondig schrijft, zonder al te veel franje. Sommige romans blijken eigenlijk uit de hand gelopen korte verhalen te zijn. ,,Het komt nogal eens voor dat een kort verhaal het heft in handen neemt en een roman wordt”, aldus Krabbé. ,,Een kort verhaal bleek wel eens een roman te willen zijn. Zo was Het Gouden Ei eigenlijk een kort verhaal, maar het groeide uit tot een roman.”

Boeiend was de wijze waarop Krabbé in de Boxtelse bibliotheek vertelde over zijn manier van schrijven. Zo komt het wel eens voor dat hij tijdens het schrijven vastloopt. ,,Dan doe ik iets wat eigenlijk verboden is voor schrijvers. Ik ga tegen anderen vertellen waar ik mee bezig ben om op die manier mezelf te horen praten over het boek. Op die manier hoor ik weer nieuwe aantrekkelijkheden in mijn eigen verhaal.”

Het ontbreken van de deadline ervaart de auteur wel eens als een handicap. ,,Ik werk van ’s morgens vroeg tot ik moe ben. Het probleem bij het schrijven van een roman is dat je veel tijd hebt en je de neiging hebt het schrijven weinig prioriteit te geven. Een roman heeft geen deadline, in tegenstelling tot een column voor een krant. Om die reden komt een kort verhaal altijd op tijd af; een deadline is een grote bron van inspiratie.”

Op zijn veertiende besloot Krabbé schrijver te worden. Doorzettingsvermogen omschrijft hij als de belangrijkste eigenschap voor mensen die met schrijven hun brood willen verdienen. Om te voorkomen dat lumineuze ideeën voor een boek verloren gaan, draagt hij altijd een recorder bij zich. ,,Als ik na een avond als deze over donkere wegen terug naar huis rijd, komt de geest vrij en komen vaak ideeën bovendrijven voor het boek waar ik mee bezig ben. Echt, ik ben doodsbang dat ik die recorder vergeet. Het is me één keer overkomen. Toen heb ik in arren moede met mijn mobieltje naar huis gebeld om mijn antwoordapparaat in te spreken.”

Als een student in het publiek vraagt welk van zijn boeken Krabbé het mooiste vindt, schudt hij het hoofd. ,,Zo'n vraag moet je niet stellen aan een schrijver. Aan ouders vraag je toch ook niet welk kind ze het aardigst vinden. Maar gelet op dit mooie wielershirt van Cycles Goff is De Renner vandaag mijn mooiste boek."

OP DE FOTO: Maarten van Rooij geeft uitleg bij het wielershirt dat hij zojuist heeft overhandigd aan Tim Krabbé.




18 maart 2004

Print deze pagina

Terug