ADERLATING VOOR CULTUURHISTORISCH AS

Zwammen fataal voor monumentale bomen

OP DE FOTO: Een van de bomen in de tuin van SintLucas sneuvelt.

De cultuurhistorische as tussen kasteel Stapelen en de Sint-Petruskerk heeft een gevoelige klap gekregen. Nog voordat de gemeente Boxtel de eerste plannen voor het herstel van de eeuwenoude verbinding tussen kasteel en kapittelkerk heeft opgepakt, is de as beroofd van vijf imposante bomen. De bomen, onderdeel van het terrein van vakinstelling SintLucas aan de Grote Beemd, waren aangetast door verschillende soorten zwammen. ,,Hier stond de mooiste beuk van Boxtel.”

,,Het is een schande wat hier gebeurt”, moppert een buurtbewoner als hij maandag iets voor negen uur vanaf de Burgakker de kapwerkzaamheden op het SintLucas-terrein aanschouwt. ,,Zonder dat je fatsoenlijk geïnformeerd wordt, worden deze prachtige bomen omgezaagd. Ze zijn ziek? Ja, dat zal wel! De school moet zeker weer uitbreiden.” Meer omstanders kijken vertwijfeld als drie medewerkers van de firma Van Weert Rondhout uit Boxtel schijnbaar onbewogen de vijf reusachtige bomen vellen.

De bomen zijn ziek. Vorige week maakte SintLucas bekend dat de vijf bomen waren aangetast door verschillende soorten zwammen en houtrot. Een storm die vorig jaar over Nederland raasde en ook rondom SintLucas schade aanrichtte, was voor de school aanleiding om het Vughtse groenbedrijf Pius Floris in de arm te nemen en de bomen te laten onderzoeken. De studie betekende voor vijf bomen het doodvonnis.

OP DE FOTO: De rode beuk is gevallen en wordt door medewerkers van Van Weert Rondhout uit Boxtel in stukken gezaagd.

GEEN REACTIE
De plaatselijke bomencommissie, een onderdeel van de Werkgroep Natuur- en Landschapsbeheer, werd bij de studie betrokken. Dat de commissie ook tot het oordeel kwam dat de bomen niet meer te redden waren, zoals SintLucas vorige week meldde, blijkt niet helemaal te kloppen. ,,We voelen ons een klein beetje rechts ingehaald”, aldus José Poort van de bomencommissie, die de kap van de bomen op de voet volgt.

Poort legt uit dat de bomencommissie na de studie van Pius Floris een verzoek heeft ingediend om een tweede onderzoek te laten verrichten. Naast de school werd ook wethouder Ger van den Oetelaar benaderd. Er kwam geen reactie meer. ,,Ons verzoek is gewoon terzijde geschoven. Natuurlijk zijn de bomen ziek, maar ik weet zeker dat er in Boxtel beuken staan die er slechter voorstaan dan deze rode beuk”, stelt Poort.

Volgens de Boxtelse had met een betrekkelijk eenvoudige trekproef bekeken kunnen worden hoe sterk de rode beuk in de tuin van SintLucas nog is. ,,Met zo’n proef kun je minstens windkracht 8 simuleren”, vervolgt Poort. Ze denkt dat de beuk nog minstens vijf jaar behouden had kunnen blijven, ondanks aantasting met de reuzenzwam en de dikrandtondelzwam. ,,Angst is blijkbaar sneller dan de paddestoel.”

SintLucas heeft de suggestie van een trekproef voorgelegd aan de specialisten van Pius Floris. Die hebben volgens zegsman Hans van Lokven van SintLucas aangegeven dat zo'n proef zinloos was en nog meer schade aan de boom zou aanrichten. ,,Het rapport dat we hebben laten opstellen gaf heel duidelijk aan dat er iets moest gebeuren. Met de gegevens die we van Pius Floris hebben gekregen konden we de verantwoordelijkheid niet nemen om de bomen te laten staan. Als het rapport had gesteld dat de bomen nog vijftien jaar behouden hadden kunnen worden, hadden we beslist niet gekapt", aldus Van Lokven.

LEGE PLEK
Als de bomen een voor een geveld worden, wordt duidelijk dat de reuzen ziek zijn. Een lindeboom is aangetast door houtrot en heeft een bijna volledig holle stam. Ook de eik en de kastanje zijn aangetast en vallen zodra ze omgezaagd worden helemaal aan gruzelementen. De monumentale rode beuk die het dichtst bij het Raaphof-bruggetje staat gaat als laatste om. De stamvoet is aangetast door de reuzenzwam waardoor de boom op termijn om zou kunnen vallen. Als de boom is gevallen, blijkt dat de binnenkant van de stam verpulverd en sponzig is. Dat wijst op de dikrandtondelzwam, die witrot veroorzaakt. De boom was niet meer te redden...

De boomstam van de beuk is deze week verplaatst naar de beemd tegenover de school. Daar zal hij naar verwachting in het moeras wegzakken. Of, zoals SintLucas stelt, ’als organisme niet verloren gaan en voor langere tijd deel blijven uitmaken van het ecosysteem’. De rest van het kaphout is afgevoerd. Wat rest is een lege plek. ,,Nu zie je al hoezeer we de beuk missen. Die boom hield tenminste het zicht tegen op die lelijke blokkendoos”, zegt een buurtbewoner. Tegen een hek hangt een rouwadvertentie met een gedicht. ’Kon prinses Irene nog maar even met hem praten’.

OP DE FOTO: Toine Cooijmans (links) en José Poort van de Werkgroep Natuur- en Landschapsbeheer Boxtel bestuderen de stam van de omgezaagde rode beuk.




26 februari 2004

Print deze pagina

Terug