GEMONDS GILDE VIERT 450-JARIG BESTAAN IN 1952

'Gildenbroeders kwamen weinig buiten eigen dorp'

OP DE FOTO: Jos Geerts (midden, in militair tenue ) gefotografeerd in 1952 tijdens een optocht van het Gemondse gilde Sint-Joris en Sint-Catharina. Op de voorgrond staan de toenmalige koning Bert van Oorschot (derde van rechts) en zijn vrouw Drika.

De wijze waarop het Gemondse gilde Sint-Joris en Sint-Catharina in 2002 stilstond bij het 500-jarig bestaan valt niet te vergelijken met de viering van het 450-jarig jubileum in mei 1952. Volgens de huidige keizer van het gilde, Jos Geerts (72), die er toen als 20-jarige al bij was, hadden de festiviteiten destijds een minder groots en sober karakter.

,,Ik weet nog dat er een feesttent stond en een Vlaamse kermis. In totaal waren er in 1952 zo'n 25 gilden bij de viering aanwezig, terwijl er in 2002 44 gilden naar Gemonde kwamen", aldus Geerts, een van de weinige nog actieve leden binnen het gilde die de jubileumviering ruim vijftig jaar geleden meegemaakt heeft.

Ruim vijftig jaar geleden is een lange tijd. Het kost Geerts dan ook moeite om herinneringen op te halen aan de viering van het 450-jarig jubileum in 1952. De verschillende krantenberichten die destijds gepubliceerd werden over het evenement en een programmaboekje uit die tijd helpen wel een beetje, maar het blijft lastig.

Twee andere gildenbroeders die bij het interview aanwezig zouden zijn, moeten noodgedwongen verstek laten gaan waardoor Geerts er alleen voor staat. ,,Het is jammer dat ik het verhaal alleen moet vertellen. Als ik een beetje gevoed wordt door anderen, komen de herinneringen langzaam weer terug. Omdat ik destijds in militaire dienst zat, was ik ook niet intensief betrokken bij de voorbereidingen van het feest."

In het kerkdorp Gemonde, dat destijds tot de gemeenten Boxtel, Sint-Michielsgestel, Schijndel en Sint-Oedenrode behoorde, werd het jubileumfeest van het Gemondse gilde luister bijgezet op de zondagen 4 en 11 mei. Dat gebeurde op 4 mei in de eigen kring met onder meer een hoogmis voor de overleden en levende leden en een bijeenkomst voor alle leden van het gilde in het toenmalige gildehuis 'De Kaatse Hoeve'.

Van daaruit vertrok men onder begeleiding van de fanfare Sint-Lambertus naar de kerk, waar een plechtig lof met processie plaatsvond. Later op de dag vond de wijding van de nieuwe vendels plaats terwijl in het gildenhuis gedenkschilden aangeboden werden. ,,In die tijd vervulde ik mijn militaire dienstplicht; ik was gelegerd in Den Bosch. Het was nog een hele onderneming om vrij te krijgen voor de viering van ons jubileum. Ik was in 1952 al een paar jaar actief als vendelier en was in vergelijking met de andere gildenleden een stuk jonger, maar dat vond ik niet zo'n probleem. Je ziet mij op de foto in mijn militaire tenue poseren. Toen was het verplicht om je uniform ook in je vrije tijd te dragen", aldus Geerts.

,,Destijds bestonden de leden van het gilde voornamelijk uit jongens van boeren komaf, die eigenlijk nooit buiten het dorp kwamen, geen opleiding hadden en voor wie weinig vertier was. Dat is niet te vergelijken met de huidige tijd, waarin mensen veel meer mogelijkheden hebben en veel mobieler zijn. In 1952 hadden we ook geen mooie gildenpakken, zoals vandaag de dag. We moesten het doen met een sjerp, die om het middel zat. Niet veel later kregen we toch gildenpakken. Volgens mij hebben we die overgehouden aan de viering van het 450-jarig bestaan."

EREWIJN
Een week na de viering in eigen kring werd op zondag 11 mei 1952 het jubileum luister bijgezet met de jaarlijkse kringdag van de kring Maasland in Gemonde. Honderden gildenbroeders van diverse schuttersgilden trokken naar Gemonde voor het jaarlijkse evenement. Gemonde wemelde die dag van de hoofdmannen, koningen, dekens, vaandrigs, standaardrijders, vendeliers en tambours. Na de aankomst van de deelnemende gilden werd de erewijn aangeboden in de rooms-katholieke jongensschool. Vanaf het voetbalterrein trok men in een optocht naar het feestterrein nabij het gildenhuis, waar wedstrijden gehouden werden.

Geerts: ,,In die tijd waren er lang niet zoveel activiteiten als tegenwoordig. Nu zijn we bijna wekelijks in de weer terwijl er toen een paar evenementen per jaar werden gehouden. Nee, qua kameraadschap binnen het gilde is er niet veel veranderd. Die verbondenheid is misschien nu nog groter, mede omdat we elkaar ook veel vaker zien. Sinds enige tijd zijn ook vrouwen lid van het gilde, waaronder mijn vrouw Miet. Dat vrouwen lid konden worden was vroeger ondenkbaar, maar inmiddels is het door iedereen geaccepteerd. Behalve schietactiviteiten doen we nog veel meer met elkaar, zo gaan we ook regelmatig met elkaar jeu de boulen."

Het gilde zit Geerts in het bloed. Zijn vader was ooit koning, een prestatie die zijn zoon overtrof door de felbegeerde titel drie keer voor zich op te eisen en daarmee tot keizer gekroond te worden in 1971. ,,Vergeleken met de jaren vijftig is er veel veranderd binnen het gilde. Ik ben blij dat we nog steeds een bloeiend gilde hebben met ruim veertig actieve leden. Ik kan helaas niet meer aan de optochten meedoen door kwaaltjes, maar tijdens de onderlinge schietevenementen ben ik wel van de partij. Want hoewel het overdreven is om te stellen dat ik niet zonder het gilde zou kunnen, is het wel een belangrijk deel van mijn leven. Dat was in de jaren vijftig het geval en dat is nog steeds zo."

OP DE FOTO: Dit gedenkschild werd het gilde Sint-Joris en Sint-Catharina op 4 mei 1952 aangeboden door Mr. Sassen, oud-inwoner van Gemonde en voormalig minister van overzeese gebiedsdelen.

Wat er verder gebeurde in 1952:

  • Op zaterdag 5 januari is het vijftig jaar geleden dat de familie Tielen in Boxtel op bescheiden wijze een drukkersbedrijf begon. In de loop der jaren is het bedrijf uitgegroeid tot een welvarende onderneming.

  • De bevolking van Gemonde huldigt zondag 15 juni C.J. van Dooremalen vanwege zijn 40-jarig jubileum als pastoor van de Sint-Lambertusparochie. De hele parochie loopt uit voor dit heugelijke feit.

  • Op de Boxtelse Markt worden op 20 juli de Nederlandse handboogkampioenschappen gehouden. Hiervoor worden zes banen aangelegd. Geschoten wordt in de richting van het gemeentehuis.

  • Pierre Janssen overlijdt op 87-jarige leeftijd. De in Steenwijkerwold geboren schilder bracht een groot aantal jaren van zijn leven door in Boxtel en stond bekend als 'nestor der Brabantse schilders'.

  • S. Hackfoort is in oktober 12,5 jaar actief als pastoor in de Sint-Willibrordusparochie in Esch. Ter gelegenheid van het jubileum heeft een comité een feestprogramma opgesteld.




19 februari 2004

Print deze pagina

Terug