AANLEG NATTE VERBINDINGSZONE BIJNA KLAAR

Heerenbeekloop koppelt Mortelen aan Kampina

OP DE FOTO: De Heerenbeekloop mondt nabij de Loxvenseweg uit in het Smalwater. Daar heeft Waterschap De Dommel een vistrap aangelegd.

Een kleine maand voordat watergraaf Peter Glas van Waterschap De Dommel de grondig aangepakte Heerenbeekloop officieel in gebruik neemt, is de aanleg van de ecologische verbindingszone tussen De Mortelen en de Kampina bijna klaar. Tot de officiële ingebruikname op 18 december wordt alleen nog gewerkt aan de aanleg van twee faunatunnels onder de Mijlstraat en de Koevoortseweg.

De kaarsrechte Heerenbeekloop heeft sinds augustus op veel plaatsen een ware metamorfose ondergaan. De waterloop die in de jaren zestig tijdens de ruilverkaveling werd gegraven om landbouwgronden te ontwateren, heeft een nieuwe functie gekregen en staat voortaan in dienst van de natuur. Alleen waar Waterschap De Dommel er met zijn partners niet in slaagde gronden te verwerven - meedoen was voor grondeigenaren niet verplicht - heeft de waterloop zijn strakke en saaie karakter behouden.

Op andere plekken is de Heerenbeekloop veranderd in een speels kronkelende waterloop, die op tal van plaatsen is aangevuld met poelen. Sommige poelen liggen los in het landschap, andere poelen staan bij hoge waterstanden in verbinding met de beek. De taluds zijn schuin afgegraven en bieden flora en fauna nieuwe kansen. ,,De Heerenbeekloop is een typisch voorbeeld van een natte ecologische verbindingszone”, zegt Marinka de Wit, medewerker planrealisatie van Waterschap De Dommel. ,,De waterloop verbindt De Mortelen met de Kampina.”

AANSLUITING
De Heerenbeekloop is een watergang die een lengte meet van 4,2 kilometer en loopt van De Smalzij in De Mortelen tot voorbij de Loxvenseweg nabij Lennisheuvel. Daar mondt de watergang uit in het Smalwater en wordt aangehaakt bij een eerder gerealiseerd natuurontwikkelingsproject. ,,Vooral die aansluiting is zo belangrijk”, zegt De Wit. ,,Het laat zien dat er echt een verbindingszone tot stand is gekomen en dat natuurgebieden aan elkaar worden geknoopt.”

De monding van de Heerenbeekloop in het Smalwater is een van de blikvangers van het project, dat het waterschap in samenwerking met de gemeenten Boxtel en Oirschot, Het Brabants Landschap en de ZLTO uitvoerde. Hier krijgen vissen als de riviergrondel de kans om via een zogenaamde lokstroom de Heerenbeekloop in te zwemmen. Via een fraaie vispassage, aangelegd met grote keien die houten schotten camoufleren, kunnen de vissen stroomopwaarts zwemmen om te paaien.

De vernieuwde Heerenbeekloop beoogt meer dieren te laten migreren tussen natuurgebieden. Het waterschap verwacht dat dieren als de hazelworm, de kamsalamander, de woelmuis, de waterspitsmuis, de grote weerschijnvlinder en de kleine ijsvogelvlinder zich in het gebied zullen vestigen of gaan profiteren van de verbindingszone. Indirect zullen ook verschillende vogelsoorten en libellen ’meeliften’. Poelen stellen amfibieën in staat om te pendelen; onderweg kan tijdig gerust worden.

<

OP DE FOTO: In de Mijlstraat is deze week een faunatunnel aangelegd. De tunnel maakt deel uit van de ecologische verbindingszone Heerenbeekloop, die op de achtergrond zichtbaar is.

BESDRAGERS
De meeste aanpassingen heeft de Heerenbeekloop ondergaan nabij herberg De Schutskuil, op de grens van Boxtel en Oirschot. Hier is de oorspronkelijke waterloop gedempt en is verderop in het weiland een fraaie meander met poelen aangelegd. Aan weerszijden van de Oirschotseweg zijn kronkels, poelen, visdrempels en flauwe taluds zichtbaar. Deze week werd een aantal inheemse struiken en boompjes geplant, zoals vuilboom, wilg, zomereik en rozenbottels. ,,Vooral besdragende planten zijn belangrijk voor de dieren”, weet De Wit.

De medewerkster van het waterschap benadrukt dat de natuur op de meeste plaatsen langs de Heerenbeekloop zijn gang mag gaan. Maar het waterschap behoudt zijn taak als waterbeheerder en zal dus regelmatig onderhoud moeten plegen. ,,In de nieuwe situatie kan de waterloop voortaan vanaf één kant gemaaid worden, zodat minder verstoring optreedt in het gebied" aldus De Wit.

Om echt als verbindingszone te kunnen functioneren, worden in de Mijlstraat en de Koevoortseweg faunatunnels aangebracht. Deze week werd gewerkt op beide locaties. De tunnels stellen dieren in staat deze drukke wegen in het buitengebied te passeren. Om dieren in de tunnels te dirigeren worden hekken geplaatst om te voorkomen dat ze alsnog de weg opgaan.

Het project kon zonder grote tegenvallers worden gerealiseerd. Wel bleek dat niet iedereen bereid was om mee te werken en zag het waterschap zich gedwongen om de Heerenbeekloop op enkele plaatsen onaangeroerd te laten. Verder stuitte men tijdens het karwei op gasleidingen waar voorzichtig mee omgesprongen moest worden. Extra behoedzaam moest worden omgegaan met een grote oliepijpleiding die van Rotterdam naar Duitsland voert en het gebied doorkruist. ,,We moesten minstens vijf meter van die pijpleiding uit de buurt blijven”, zegt De Wit. Thans worstelt het waterschap nog met de overlast van motorcrossers, die de kronkelende beekoevers en poelen gebruiken als crossterrein.

Met de aanleg van de ecologische verbindingszone Heerenbeekloop was een bedrag van ruim 570.000 euro gemoeid. Een groot deel van de kosten kon betaald worden via subsidie, die onder meer afkomstig waren van de Europese Unie (Interreg).

De vernieuwde Heerenbeekloop wordt donderdag 18 december officieel in gebruik genomen door watergraaf Peter Glas. Bij die gelegenheid wordt het boek 'Groene schakels. Voorbeeldenboek ecologische verbindingszones van de provincie Noord-Brabant' gepresenteerd.

OP DE FOTO: Een aantal medewerkers van een kwekerij plantten deze week bomen en struiken langs de Heerenbeekloop nabij herberg De Schutskuil aan de Oude Grintweg.




27 november 2003

Print deze pagina

Terug