Fotograferend de weg zoeken in de Pyreneeën

OP DE FOTO: Het slachten van een varken in Spanje. (Foto: Rien van Heesewijk).

DOOR MARC CLEUTJENS

Een pijnlijke revolutie. Zo omschrijft de Boxtelse fotograaf Rien van Heesewijk zijn noodgedwongen overstap naar de digitale kleurenfotografie. Van Heesewijk, maker van prachtige reportages van processies en de Dommel als waterlong van Brabant, zweert bij de dramatiek van zwart-wit foto’s, maar raakte al zijn fotospullen kwijt bij een autodiefstal in Frankrijk. En juist in dat land gaat hij met echtgenote Dori van Gisteren wonen, aan de voet van de Pyreneeën, met uitzicht op de Pic du Midi. ,,Een hogere macht vond het kennelijk nodig om mij van de zwart-wit fotografie af te helpen...”

Een moment van onachtzaamheid was een paar jaar geleden voldoende om fotocamera’s, fotorolletjes en bijhorende aantekeningen kwijt te raken. In een oogwenk was de deur van Van Heesewijks camper opengebroken en verdween zijn fototas. En daarmee verloor hij naar eigen zeggen de ’geest’ om door te gaan met fotografie. Het was sowieso al lastig om vast te blijven houden aan oude technieken, in een tijdperk waarin de digitalisering razendsnel om zich heen grijpt. ,,Ook in de fotografie”, erkent Van Heesewijk. ,,De fotografie als vak lijkt te verdwijnen nu iedereen digitaal foto’s maakt. Iedereen doet het, iedereen kan het, ook al worden meer kiekjes dan echte foto’s gemaakt.”

Fotografie heeft de in Best geboren Boxtelaar gevormd. ,,Steeds denk ik terug aan de oude schoenendoos van mijn tante, met die stapels ongesorteerde foto’s erin. Die prenten hadden én hebben eeuwigheidswaarde. Fotografie is kijken, zoeken naar verrassende combinaties of mooie tegenstellingen.” Lachend: ,,Ik kon heel ver gaan hoor. Onze zoon Marijn had het op een gegeven moment wel gehad toen ik tijdens een fietstocht langs het Canal du Midi in Zuid-Frankrijk om de haverklap afstapte om foto’s te maken. Maar ik ben als fotograaf altijd op zoek geweest.”

WEBCAM

Jarenlang zocht Van Heesewijk naar een geschikte plek om te gaan wonen. ,,Ik denk dat we wel tweeduizend huizen bekeken hebben”, zegt hij gekscherend. Serieus: ,,Onze eisen waren heel eenvoudig: we willen kunnen wandelen en fietsen vanaf onze woning, er moet een bakker in de buurt zijn en verder zoeken we vooral vrijheid. Die hebben we gevonden. Nee, de plaatsnaam zeg ik niet, we willen er echt in alle rust gaan wonen.”

Als fotograaf wil Van Heesewijk de rode wouw gaan observeren. De roofvogel laat zich veel zien in de Franse Pyreneeën en staat centraal in een digitale afscheidsbrief die hij deze week naar vrienden en kennissen stuurde. ,,Net zoals ik als fotograaf de weg heb gezocht in Brabant, ga ik ook mijn weg zoeken in de Pyreneeën.” In die afscheidsbrief verpakte de Boxtelaar een link naar een website waarop hij zijn mooiste zwart-wit foto’s heeft geplaatst. Naast zijn boeken over processies en de Dommel wil hij bij vertrek naar Frankrijk iets nalaten. ,,Er stonden al veel foto’s op internet, maar toen een van de providers werd verkocht bleek alle materiaal verdwenen, ook mijn foto’s”, vertelt Van Heesewijk. Nu heeft hij een nieuwe selectie gemaakt en staan de mooiste foto’s in een nieuw digitaal fotoalbum. ,,De rest van de zwart-wit foto’s heb ik als afdrukken in dozen en mappen zitten en die gaan mee naar Frankrijk, ook de processiefoto’s waarvan een deel ook is ondergebracht bij het Katholiek Documentatiecentrum in Nijmegen.”

MUNSELS ZAAD

Van Heesewijk wil liever niet omzien naar het verleden, maar geeft aan dat hij betreurt dat het karakter van Munsel als gehucht met omringend boerenland verloren is gegaan door de komst van In Goede Aarde. ,,Met buurtbewoners hebben we samen nog ooit een groen afrondingsplan gemaakt voor Munsel, met een plek voor biologische landbouw in de geest van De Kleine Aarde. Onze leus was ’Houd Munsel groen’. Het is jammer dat dat allemaal verleden tijd is. Soms word ik er nog emotioneel van.”

In plaats van eeuwig op Munsel te blijven, zoals eigenlijk zijn bedoeling was, is de keuze nu gevallen op emigratie naar de Pyreneeën. Van Heesewijk zal er gaan leven zoals hij jarenlang verbleef in Boxtel: omgeven door een wilde tuin met kruiden en bloemen. ,,Ik houd van rauwigheid en die mis ik hier steeds meer. Als we straks in de Pyreneeën aankomen, hoop ik die rauwigheid terug te vinden, met dezelfde bloemen en kruiden die nu in mijn tuin staan. Ik heb immers veel Munsels zaad bewaard en daar uitgestrooid dus ik reken op een veel bloemenpracht.”

Op 13 juli rijdt de verhuiswagen voor, een dag later – op de Franse nationale feestdag – arriveert Van Heesewijk met echtgenote Dori in de Pyreneeën. Heel veel spullen die in en om zijn noodwoning op Munsel staan gaan mee, tot en met de grafzerk van zijn in 1945 overleden broertje die hij ternauwernood kon veilig stellen en al die prachtige zwart-wit foto’s die in schoenendozen bewaard zijn gebleven. ,,Ik hoop in de Pyreneeën de noodzaak van de fotografie weer te vinden. En inderdaad, de foto’s die ik ga maken zijn digitaal en in kleur.”

De zwart-wit foto’s van Rien van Heesewijk zijn te raadplegen op internet via de link: http://dorivangisteren.familyware.nl/docs/PhotoAlbumCover.aspx?ID=d51ceb69-9f45-4114-834b-6e7714225cd1.

OP DE FOTO: Jongetje poseert in een krottenwijk op de Filippijnen. (Foto: Rien van Heesewijk).