KUNSTZINNIGE INTERPRETATIE VAN BIJBELSE VERTELLING
Boxtelse ’Bruiloft van
Kana’
lijkt op sprookje
OP DE FOTO: De negen bruidsparen luisteren, gezeten aan een lange tafel in het protestantse kerkje, naar de uitleg van kok Lisette Bossert over de speciale maaltijd die zij gaan nuttigen. (Foto: Albert Stolwijk).
DOOR STEFAN LATIJNHOUWERS
Vooraf wees alles erop dat de kunstzinnige interpretatie van het Bijbelse verhaal over De Bruiloft van Kana in het protestantse kerkje in Boxtel een fraai schouwspel ging opleveren. De performance die dichter Victor Vroomkoning samen met beeldend kunstenaar Monique Broekman zaterdag 9 januari opvoerde met als middelpunt negen bruidsparen die aan een lange tafel een bijzonder bruiloftsmaal verorberden, zorgde inderdaad voor een prachtig spektakel. Een kleine honderd genodigden waren getuige van het bijzondere kunstproject dat wel iets weg had van een liefdessprookje.
,,Heeft u geen stropdas om gedaan, meneer?” Een van de bezoekers van het project ’De Bruiloft van Kana’ kreeg zaterdagmorgen niet bepaald een warm welkom. De opmerking van beeldend kunstenares Broekman viel echter te begrijpen omdat de genodigden en andere aanwezigen nadrukkelijk gevraagd was om zo feestelijk mogelijk te verschijnen op de Boxtelse variant van de Bijbelse bruiloft. Casual kleding paste niet in het stijlvolle en feestelijke decor waarin even later negen bruidsparen, die ooit daadwerkelijk in het protestantse kerkje trouwden, centraal zouden staan.
BRUIDSKLEED
Broekman en Vroomkoning werkten maandenlang aan het kunstproject dat zaterdag gefilmd werd door een cineast. De opnamen die tijdens de bijeenkomst gemaakt werden, dienen als materiaal voor het uiteindelijke kunstwerk. ,,De wereld buiten ziet eruit als een bruidskleed. Ook hierbinnen is sprake van een fraaie setting”, liet dichter Victor Vroomkoning, pseudoniem van de geboren Boxtelaar Walter van de Laar, zaterdag tijdens de besloten ontmoeting weten aan de aanwezigen.,,Ik gebruik bewust het woord setting, want u bevindt zich op een filmset. De film vormt een belangrijk onderdeel van het kunstproject. De opnamen van vandaag worden gemonteerd tot een samenhangende film van ongeveer dertig tot vijfendertig minuten die na vandaag een aantal weekeinden op rij in Boxtel te zien is. De negen bruidsparen spelen de hoofdrol in de film.”
Vroomkoning en Broekman zouden zaterdag eigenlijk elf bruidsparen ontvangen in het protestantse kerkje, maar twee paren kwamen niet opdagen. ,,Eén paar heeft afgezegd wegens droeve privéomstandigheden, terwijl het andere stel niet komt omdat ze opzagen tegen deze bijeenkomst en het uiteindelijk te spannend vonden”, aldus Vroomkoning.
OP DE FOTO: Speciaal voor de film die zaterdag 9 januari gemaakt werd van de Boxtelse versie van ’De Bruiloft van Kana’ moesten de negen deelnemende bruidsparen zaterdag de vrieskou in om hun binnenkomst vast te laten leggen met de camera. (Foto: Albert Stolwijk).
WIJN
De Bruiloft van Kana is bekend uit de bijbel als het verhaal van de apostel Johannes waarin Christus tijdens een trouwerij water in wijn verandert. Medio vorig jaar kwam Vroomkoning in aanraking met het provinciaal kunstproject Zinnenbeelden Viermomenten, waarbij het de bedoeling was dat kunstenaars in twaalf Brabantse kerken in tweetallen een bepaald project zouden opzetten. Vroomkoning: ,,De provincie zocht naar een verbinding tussen een kunstenaar en een dichter. Zo werd ik gekoppeld aan Monique Broekman en werd ik toebedeeld aan Boxtel. Puur toeval.”Het tweetal voerde in de voorbereiding gesprekken met onder anderen dominee Corrie Terlouw van de Protestantse Gemeente in Boxtel en met pastoor Harry van den Tillaart van de Sint-Theresiaparochie, die beide meewerkten aan het project. Aan de muren in het protestantse kerkje hingen zaterdag zes gedichten van Vroomkoning over De Bruiloft van Kana.
Het zevende gedicht van de dichter kreeg een verrassende plek in het brood op de gedekte tafel, die fraai en sfeervol opgetuigd was door Broekman. De beeldend kunstenares vervaardigde daarnaast aan de hand van trouwfoto’s en albums die ze kreeg toegestuurd een kunstwerk door het grote tafelkleed, waarop de portretten van de bruidsparen te zien waren, met wijn te beschilderen.
Bakkerij Jan de Leijer zorgde voor broodjes die de genodigden, waaronder burgemeester Frank van Beers van Boxtel en wethouder Anton van Aert, kregen aangeboden. Daarnaast was een delegatie van Boxtel Vooruit aanwezig. De in terra habijten geklede leden van het roemruchte Hoofdbestuur vervulden zaterdag een dienende rol, waarbij ze gasten ontvingen en rondliepen met dienbladen water, fruit en broodjes. ,,Het Hoofdbestuur stond ooit bekend als het alternatief bestuur van Boxtel, maar dat kan ik beter niet hardop zeggen met burgemeester Van Beers in ons midden”, grapte Vroomkoning.
OP DE FOTO: De bruidsparen, die zaterdag 9 januari hun huwelijk herbeleefden, staan op het punt om het protestantse kerkje binnen te gaan. Hun entree werd zowel buiten als binnen het godshuis gefilmd. (Foto: Albert Stolwijk).
IJZIGE KOU
De belangrijkste aanwezigen waren uiteraard de bruidsparen, die hun eigen huwelijk in het protestantse kerkje op een bijzondere manier herbeleefden. Voordat de bijna honderd gasten arriveerden, stelden de paren uit onder meer Boxtel, Liempde, Oosterhout en Eindhoven, waaronder een stel bestaande uit twee vrouwen, zich kort aan elkaar voor. Er waren echtparen bij die zich bijna veertig jaar geleden in de echt lieten verbinden in het protestantse kerkje en stellen die er recent getrouwd zijn.Na afloop van de introductie werden de negen stellen kortstondig naar buiten gedirigeerd voor de filmopnamen. Een camera filmde de paren in de ijzige kou voor de kerk, terwijl een ander in de kerk de binnenkomst filmde. ,,Je moet niet bibberen, het moet er wel feestelijk uitzien op de film”, kreeg Anneke van den Nieuwenhuijzen te horen toen ze samen met haar man Cees blauwbekkend de kerk inliep. ,,Makkelijk praten, moet je eens naar buiten gaan. Het is hartstikke koud”, reageerde de bruidegom lachend.
De bruiloft werd prachtig muzikaal omlijst door twee muzikanten die zogeheten klezmermuziek ten gehore brachten, typisch Joodse muziek. Er werden toespraken gehouden, onder anderen door dominee Terlouw en buitengewoon ambtenaar van de burgerlijke stand Joyce Vermeer. Daarnaast werden gedichten voorgedragen en kon er gedanst worden. De paren dronken water en wijn, aten een bijzonder brood met daarop het zevende gedicht van Vroomkoning en kregen een bijzonder bruiloftsmaal voorgeschoteld.
,,Dit is een tafel met een overvloed aan eten. In De Bruiloft van Kana brengt Jezus de overvloed”, liet kok Lisette Bossert weten aan de bruidsparen. ,,Het maal bestaat uit zeven gerechten, waarbij geldt dat zeven het getal is van de volheid. Aan het slot eten jullie een zoet gerecht, waarmee ik jullie een zoete toekomst wil bieden. Op het menu staan onder meer peulvruchten, noten, fruit en andere etenswaren die ook tijdens de Bruiloft van Kana genuttigd werden.”
OP DE FOTO: De bruidsparen genoten van de maaltijd die bestond uit zeven gerechten plus een nagerecht. (Foto: Albert Stolwijk).
LIEFDESSPROOKJE
Tijdens het eten van de verschillende gerechten, waaronder een stoofgerecht van linzen met wortel, bulgursalde met walnoten en geitenkaas en kruidige gehaktballetjes met zoetzure komkommer, vertelden de bruidsparen verhalen over hun huwelijksdag, over de manier waarop ze elkaar ontmoet hadden, hun kinderen en over mooie en verdrietige momenten in hun levens.Het beeld van de negen fraai geklede bruidsparen aan de lange tafel in het protestantse kerkje had wel iets weg van een bijzonder liefdessprookje dat af en toe ruw werd onderbroken, onder meer toen een mobiele telefoon hard afging en opeens moderne popmuziek door het kerkgebouw schalde en toen een van de bruiden een glas liet vallen. ,,Scherven brengen geluk”, was de gevatte reactie van de ’dader’, die daarmee de lachers op hand kreeg.
Het Boxtelse kunstproject eindigde in stijl. Nadat de gasten de kerk hadden verlaten en zich buiten in een rij opstelden, schreden de negen echtparen naar buiten en werd een twintigtal duiven losgelaten. Binnen wachtte daarna nog een heerlijk toetje: de bruidstaart en een optreden van de aanwezige muzikanten.
OP DE FOTO: Terwijl de bruidsparen tijdens de Bruiloft van Kana een speciale maaltijd nuttigen, genieten de talrijke gasten van de broodjes van bakkerij Jan de Leijer. (Foto: Albert Stolwijk).
PUBLIEK
Had de opvoering van zaterdag nog een besloten karakter, het publiek was zondagmiddag 10 januari welkom om kennis te maken met het project. Ook tijdens die gelegenheid waren Vroomkoning en Broekman aanwezig, de muziek werd verzorgd door de plaatselijke Mill Street Band.Het kunstproject ’De Bruiloft van Kana’ is de komende weekeinden vrij te bezoeken in het protestantse kerkje aan de Clarissenstraat. Bezoekers zijn dan van 14.00 tot 16.30 uur welkom op 16, 17, 23, 24, 30 en 31 januari en 6 en 7 februari. Op alle dagen is doorlopend de film te zien die zaterdag werd gemaakt.
OP DE FOTO: Overzichtsfoto van De Bruiloft van Kana. De gasten zijn gearriveerd in het protestantse kerkje en krijgen naast een drankje onder meer broodjes aangeboden van bakkerij Jan de Leijer. Intussen zijn de bruidsparen begonnen met eten. (Foto: Albert Stolwijk).
14 januari 2010