BEZETTER REED PER TREIN NEDERLAND BINNEN
’Duits Lijntje cruciaal bij Duitse inval’
OP DE FOTO: Vorig jaar verzorgde auteur Vincent Freriks van het standaardwerk over het Duits Lijntje een excursie langs de spoorlijn van Boxtel naar Wesel. In Mill werd de spoorbrug over het Defensiekanaal bezocht. Hier ontspoorde in mei 1940 een pantsertrein. (Foto: Marc Cleutjens).
DOOR MARC CLEUTJENS
De NPS start met presentator Rob Trip een nieuwe negendelige televisieserie over de Tweede Wereldoorlog in Nederland. In de uitzending van zondag 25 oktober om 20.10 uur (Nederland 2) is er aandacht voor het Duits Lijntje, dat een spil vormde in de Duitse opmars op 10 mei 1940. Een vergeten stukje geschiedenis komt tot leven...
Auteur Vincent Freriks besteedt in zijn vorig jaar gepresenteerde boek over de geschiedenis van het Duits Lijntje veel aandacht aan de oorlogsdagen van mei 1940. Niet gek omdat de spoorlijn van Boxtel naar Wesel een cruciale verbinding was voor de Duitse bezetter om Nederland binnen te vallen.
Zeer gedetailleerd doet Freriks in zijn boek De Noord-Brabantsch-Duitsche Spoorweg-Maatschappij, de Vlissinger Postroute verslag van de inval met een pantsertrein die tot Mill ongehinderd kon doorrijden en pas bij de Peel-Raamstelling werd aangevallen door een bescheiden Nederlandse verdedigingsmacht. Die troepenmacht was kansloos op het Duiitse mitrailleurvoer en moest zich uiteindelijk overgeven, zo schrijft Freriks.
De spoorbrug bij Gennep over de Maas was cruciaal in het strijdplan van de Wehrmacht, die zich aan de Duitse kant van de grens had opgesteld met een pantsertrein en een trein die een groot aantal manschappen richting Nederland moest brengen. De trein was gestationeerd in Mulheim-Speldorf en reed om klokslag middernacht naar Uedem, dat is gelegen aan de Boxteler Bahn, juist over de grens bij Gennep. Om 02.07 uur arriveerde de pantsertrein, die precies om 04.00 uur Nederland moest binnenrijden.
BRUGGENHOOFDEN
De Wehrmacht besefte dat het zou opvallen als twee Duitse treinen in het holst van de nacht met donderend geraas Nederland zouden binnenrijden en de brug over de Maas zouden kruisen. Daarom werd een list bedacht en trok een groep van twaalf Duitse militairen die de Nederlandse taal beheersten richting Gennep, waar de twee bruggenhoofden werden ingenomen. De Duitsers arresteerden veertig Nederlandse soldaten en maakten daarmee de weg vrij voor de pantsertrein. De trein kwam tot de Peel-Raamstelling, een verdedigingslinie nabij Mill die onder meer bestond uit het Defensiekanaal. Dit was waterloop Groote Beek, die gelet op de Duitse dreiging was verbreed en verdiept.Om 04.57 uur was de pantsertrein al bij Mill en in volle vaart op weg naar de Peel-Raamstelling. Omdat het Nederlandse leger volkomen verrast werd, was de spoorlijn nog niet geblokkeerd met zogenaamde asperges en kon de trein ongehinderd doorrijden. Na het bereiken van de blokpost Zeeland nabij Uden, besloot de commandant terug te rijden omdat het radiocontact met het hoofdkwartier was verbroken.
Dat bood het Nederlands leger alsnog een kans om in te grijpen. Maar de landmijnen die op de rails waren gelegd ontploften niet. De asperges echter werkten wel en zorgden ervoor dat de pantsertrein ontspoorde. Pas op 22 mei – ruim na de capitulatie – zou het Duits Lijntje weer beschikbaar zijn voor (Duits) treinverkeer. Een noodspoor werd aangelegd op het baanlichaam waar ooit het tweede spoor van het Duits Lijntje had gelegen.
In de serie ’De Oorlog’ praat presentator Rob Trip in Mill met Ben Boffen (73) en Willy Sweens (77), destijds twee jonge ooggetuigen en echte kenners van de Duitse aanval per trein. Volgens regisseur Godfried van Run bevat ’De Oorlog’ vele nooit vertoonde archiefbeelden en geluidsfragmenten en passages uit dagboeken. En veel interessante verhalen, zoals die van Boffen en Sweens.
Meer informatie over de geschiedenis van het Duits Lijntje staat in het boek De Noord-Brabantsch-Duitsche Spoorweg-Maatschappij, de Vlissinger Postroute van Vincent Freriks. Het boek verscheen in 2008 bij uitgeverij Uquilair, die ook Rail Magazine uitgeeft. Het boek is verkrijgbaar in de boekhandel.
OP DE FOTO: In Mill is een deel van de Peel-Raamstelling gerestaureerd. De spoorbaan laat sporen van verwoesting zien, veroorzaakt door de ontsporing van de pantsertrein in mei 1940. De spoorbaan is geblokkeerd met zogenaamde asperges. (Foto: Marc Cleutjens).
22 oktober 2009