HEEMKUNDEKRING GAAT VOORWERPEN EXPOSEREN
Archeologen blijven Boxtel verrassen
OP DE FOTO: Ontginningsgreppels op de hoek van de Einsteinstraat en de Tamboer in de wijk In Goede Aarde. Het zijn sporen van agrarisch grondgebruik in de middeleeuwen. (Archieffoto Brabants Centrum).
DOOR MARC CLEUTJENS
Archeologisch onderzoek in de duurzame Boxtelse woonwijk In Goede Aarde heeft opnieuw opzienbarende resultaten aan het licht gebracht. Na vondsten uit het Mesolithicum, het Neolithicum en de Romeinse tijd, blijkt nu dat er in de 14e eeuw ter hoogte van Het Klaverblad ooit een kasteel, een klooster of een adellijk huis heeft gestaan. ,,Zeer verrassend nieuws", zegt voorzitter Dik Bol van de Heemkundekring Boxtel in een reactie.
Het nieuws over de bakstenen nederzetting die ooit nabij de oprit van het viaduct over de rijksweg A2 richting Schijndel zou hebben gelegen is ronduit opzienbarend, zo stellen de archeologen van de Universiteit van Amsterdam, die in 2007 onder leiding van Mieke Hissel en Juliët Rebergen veldonderzoek deden in Boxtel. Waar bakstenen in Brabant doorgaans gedateerd worden in de 17e eeuw, blijken de stenen die in de Boxtelse bodem zijn aangetroffen al te stammen uit de 14e eeuw.
KERAMIEK
De opmerkelijke vondst werd gedaan aan Het Klaverblad, tussen de oprit over de A2 en de tijdelijke toegangsweg richting In Goede Aarde. Sinds vorig jaar is het terrein heringericht met een vijver voor waterberging en zijn er enkele bomen geplant. ,,De aangetroffen sporen en vondsten tonen een beeld van de aanwezigheid van zeer welvarende bewoning gedurende de 14 eeuw", stellen de archeologen. ,,De grote hoeveelheid aan keramiek en baksteen waarmee twee greppels zijn opgevuld, wijst op de restanten van laatmiddeleeuwse bewoning."De twee greppels hebben beide op één groot erf gelegen omdat ze volgens de archeologen zijn gevuld met soortgelijk materiaal. De vondst van opvallend veel keukenvaatwerk en verschillende graansoorten, zoals rogge, boekweit en hop, duidt ook op welvarende bewoning. Omdat er veel brandsporen zijn gevonden, lijkt het erop alsof een woning is afgebrand. Vanwege de vele brandsporen denken de archeologen dat alle verbrande spullen, compleet met de resten van de woning, gelijktijdig zijn opgeruimd en in een greppel gestort.
De bakstenen vormen het bewijs van grote welvaart in het Boxtel van de 14e eeuw, zo stellen de archeologen. Doorgaans werden op het Brabantse plattelands pas vanaf de 17e eeuw bakstenen gebruikt. ,,Er moet hier dus wellicht gedacht worden aan de restanten van een kasteel, een klooster of adellijk huis", stellen ze in hun rapport. ,,De laatmiddeleeuwse vindplaats toont het beeld van de hoge welvaart in dit deel van het Brabantse platteland." De scherven zijn allemaal afkomstig van luxe keukenvaatwerk, zoals schalen met deksels, potten en kannen die allemaal stammen uit de 14e eeuw.
De 'moestuinbedden' die in 2007 werden aangetroffen en als een soort zebrapad zichtbaar werden, blijken toch een andere functie te hebben gehad. De archeologen zetten nu vraagtekens bij de destijds getrokken conclusies en denken eerder aan ontginningsgreppels, die vermoedelijk stammen uit de 17e eeuw.
BACCHUSBEELDJE
Voorzitter Dik Bol van de Heemkundekring Boxtel is lyrisch over de recente uitkomsten van het archeologisch onderzoek. En hij verwacht meer onthullingen als ook de archeologen van ACVU, die vorig jaar in de wijk In Goede Aarde onderzoek deden, hun rapport voltooien. ,,Het meest verrassend is dat er in Boxtel in de Middeleeuwen zo'n rijke bebouwing is geweest buiten de dorpskom", zegt Bol. ,,Het lijkt erop alsof naast het oude centrum nog een soort nederzetting heeft bestaan waar een kasteel, klooster of adellijk huis heeft gestaan." Bol geeft aan dat dat uniek is omdat schriftelijke bronnen daarover niet repten.Met andere leden van de Heemkundekring bereidt de voorzitter een grote expositie voor die in mei van start moet gaan in oertijdmuseum De Groene Poort aan de Bosscheweg. ,,We willen daar twee jaar lang alle archeologische vondsten van enige importantie aan het publiek tentoonstellen", stelt Bol. Ook scherven van vaatwerk die in 2007 in In Goede Aarde zijn gevonden, zullen deel uitmaken van de expositie.
De tentoonstelling zal worden aangevuld met veel archeologisch materiaal van het Noordbrabants Museum in 's-Hertogenbosch. ,,Het museum aan de Verwersstraat gaat binnenkort verbouwen en wilde alle archeologisch materiaal in depots opslaan. We zijn erin geslaagd om veel spullen naar Boxtel te halen om ze in bruikleen te exposeren in De Groene Poort", zegt Bol. Het Bossche museum levert onder meer het befaamde Bacchusbeeldje dat in 1960 in Esch werd gevonden, alsmede een aantal voorwerpen die werden gevonden in de Essche grafvelden.
Wanneer de tentoonstelling in De Groene Poort van start gaat was deze week nog niet bekend.
12 februari