PLAN VOOR CULTUURHISTORISCHE AS
Boxtel wil eigen identiteit
versterken
met gevelstenen
OP DE FOTO: De meest bekende gevelsteen in Boxtel hangt al vele decennia aan de pui van de vroegere slagerij van de familie Clercx. (Foto: Albert Stolwijk).
DOOR MARC CLEUTJENS
De cultuurhistorische as tussen de Sint-Petruskerk en kasteel Stapelen wordt verder verfraaid. Na de plaatsing van nostalgische straatnaambordjes lanceert de gemeente Boxtel het plan voor het aanbrengen van gevelstenen. Alle bewoners van de cultuurhistorische as kunnen meedoen aan een stimuleringsregeling, die de identiteit van het centrum van Boxtel moet versterken.
De gevelstenen van beeldhouwer en kunstenaar Hans 't Mannetje (1944) vormen het uitgangspunt van de stimuleringsregeling, waarover alle bewoners van de cultuurhistorische as deze week per brief zijn geïnformeerd. 't Mannetje werkt sinds 1986 als zelfstandig beeldhouwer en is vooral bekend om de vervaardiging van gevelstenen. Dankzij de regeling kunnen bewoners die kiezen voor een gevelsteen rekenen op een aanzienlijke bijdrage in de kosten; de eerste drie plannen worden zelfs helemaal door de gemeente betaald.
Wethouder Ger van den Oetelaar nodigt inwoners van monumentale panden aan de cultuurhistorische as uit om een gevelsteen te laten maken door 't Mannetje. ,,De stenen dienden vroeger vaak ter onderscheiding of als herkenningspunt", vertelt Van den Oetelaar. ,,Zo kon een slager bijvoorbeeld worden herkend aan een steen met een varkenskop en kon een familie worden herkend door een familiewapen in een gevelsteen."
De beeldhouwer vervaardigt in opdracht veel gevelstenen. Op zijn website zijn tal van voorbeelden te zien. De wethouder stelt dat de aanwezigheid van informatieve gevelstenen uniek is voor Nederland, het is een Hollandse traditie. ,,Als de gevelstenen ook in het Boxtelse straatbeeld verschijnen, wordt de cultuurhistorische as nog beter beleefbaar. Meer steden zijn ons voorgegaan, zoals Deventer en Zutphen."
Van den Oetelaar is niet bang dat in het straatbeeld een Walt Disney- of Eftelingsfeer wordt gecreëerd. ,,De gevelstenen moeten iets laten zien dat historisch verantwoord is. Veel panden in het centrum hebben een naam waarmee de kunstenaar aan de slag kan gaan. Ook zouden beroepen uitgebeeld kunnen worden, zoals rijwielhersteller en drankenwinkel. Kiezen voor vier teddyberen, om maar eens iets te noemen, zal niet worden toegestaan."
SPELREGELS
Deelname aan de stimuleringsregeling is gebonden aan een aantal spelregels. Zo moet de gevelsteen een hoge informatiewaarde hebben en aansluiten bij de gegevens die historicus Jean Coenen vastlegde in zijn standaardwerk 'Baanderheren, boeren en burgers'. Verder dient de gevelsteen vandalismebestendig te zijn en moet gekozen worden voor duurzaam materiaal. De ontwerpen van beeldhouwer 't Mannetje moeten worden voorgelegd aan de Monumentencommissie, die haar goedkeuring moet geven.Volgens wethouder Van den Oetelaar zal Woonstichting Sint-Joseph de gevelstenen plaatsen. De eerste drie eigenaren van monumenten die aan de actie meedoen, krijgen een bijdrage van 100 procent, tot maximaal 4.000 euro. Andere deelnemers kunnen rekenen op bijdragen tot 75 of 50 procent in de kosten. Op dinsdag 3 maart geeft de gemeente toelichting op het plan. In de raadzaal wordt die dag van 19.30 tot 21.00 uur informatie verstrekt over de stimuleringsregeling en kunnen bewoners hun belangstelling kenbaar maken. Inschrijven kan 1 januari 2010, daarna is de stimuleringsregeling niet meer geldig. Meer informatie: www.hanstmannetje.com.
5 februari