EUROPEES CHARTER SLAAT VLEUGELS VERDER UIT
'Heilig geloof in voordelen van Europa'
OP DE FOTO: De laatste Europese ontmoeting met alle leden van het Europees Trefpunt dateert van mei 2008. Toen kwamen de 27 delegaties bijeen in het dorpje Lefkara op Cyprus. (Archieffoto Brabants Centrum).
DOOR MARC CLEUTJENS
Het Charter voor Europese Plattelandsgemeenten dat in 1989 in het Franse dorpje Cissé werd opgericht is nog altijd springlevend. Bijna twintig jaar nadat wijlen burgemeester Wim Letschert van Esch mede aan de wieg stond van het charter, hebben de inmiddels 27 aangesloten dorpen behoefte aan sfeervolle ontmoetingen. ,,Maar de tijd van alleen maar feesten en borrelen is voorbij", zegt president Frans Ronnes. ,,Het charter is uitgegroeid tot een organisatie die daadwerkelijk kan bijdragen aan de Europese eenwording."
Als er iets is dat Ronnes wil voorkomen is het dat het Europees charter verwordt tot een ambtelijk instituut; institutionalisering noemt hij een gruwel. Maar de president, die in het dagelijks leven burgemeester van de gemeente Haaren is, stelt dat ook het Europees Charter niet ontkomt aan een professionele aanpak om de doelstellingen anno 2008 te verwezenlijken. ,,Er moet een bestuurlijke laag zijn die voorwaarden kan scheppen waarvan de burgers in de 27 dorpen die bij ons zijn aangesloten kunnen profiteren."
Deze week maakte Ronnes met gepaste trots bekend dat de Europese Unie een subsidie van ruim 145.000 euro heeft toegekend aan het Europees Charter, waarvan het dorp Esch sinds de oprichting in 1989 deel uitmaakt. Een jaar na de oprichting in Cissé organiseerde burgemeester Letchert een Europees Trefpunt tijdens het jaarlijkse bierpompfeest op Hemelvaartsdag. Inmiddels zijn de meeste aangesloten dorpen al eens aan de beurt geweest om een jaarlijkse ontmoeting te organiseren. In mei van dit jaar was Lefkara op Cyprus aan de beurt, in de zomer van 2009 ligt de organisatie bij Stary Poddvorov in Tsjechië.
STEMPEL
Dat Brussel het charter rijkelijk beloont met een subsidie stemt tevreden in het Haarense gemeentehuis, waar Ronnes resideert en communicatiemedewerker Helma van Drunen het secretariaat van het samenwerkingsverband bestiert. Eerder dit jaar immers werd een bijdrage van ongeveer 20 mille geschrapt waardoor het organiseren van een Europees Trefpunt op Cyprus een kostbare aangelegenheid werd. ,,Nu krijgen we steun vanuit een andere pot, die bedoeld is voor het programma 'Europe for citizens", vertelt Ronnes.De bijdrage van de Europese Unie is bedoeld voor de jaren 2009 en 2010 en is bestemd voor het organiseren van een reeks evenementen, die nu al op de agenda staan, zoals de trefpunten in Stary Poddvorov in 2009 en Strzyzow (Polen) in 2010, conferenties, workshops en vergaderingen. ,,Vanwege het nieuwe subsidiestelsel hebben we vooraf aan moeten geven welke activiteiten we in 2009 en 2010 organiseren", legt de president uit. ,,In Cyprus hebben alle burgemeester daarvoor getekend en een stempel gezet."
Indien het charter extra activiteiten organiseert, kan men niet meer in Brussel aankloppen. Ronnes sluit niet uit dat er meer bijeenkomsten gehouden zullen worden, vooral op bilateraal niveau, tussen twee of drie lidstaten. Indien financiële ondersteuning nodig is, kunnen wellicht andere subsidiekanalen aangeboord worden. Niet voor niets bracht de president van het charter onlangs een bezoek aan staatssecretaris Frans Timmermans. Ook bij het Rijk en de provincie kan mogelijk aangeklopt worden.
DRAAGVLAK
Bijna twintig jaar na de oprichting van het Europees Charter zegt Ronnes dat het draagvlak onder de bevolking in het dorp Esch alsmede de gemeente Haaren altijd een punt van enige zorg is. ,,Het is van levensbelang voor het charter dat dit samenwerkingsverband leeft in de gemeenschap. Het charter kan laten zien dat de mogelijkheden die Europa biedt steeds groter worden. Vaak realiseren we ons niet hoeveel Europa kan betekenen."De president weet dat het soms lastig was voldoende deelnemers voor een Europees Trefpunt te mobiliseren. ,,En misschien is Esch als dorp wel te klein. Ik snap dat de dorpelingen niet elke keer mensen kunnen leveren. Dat zie je ook in het Deense Holmegaard waar we over twee weken heengaan. Dat heeft zich na een herindeling aangesloten bij de stad Naestved. Het Spaanse dorp Bienvenida in Extremadure kan terugvallen op steun van de regio."
Ronnes denkt dat het charter in een 'overgangsfase' verkeert waarin enerzijds wordt vastgehouden aan de oorspronkelijke doelstellingen en de geografische basis ( lees: Esch) heel sterk wordt vastgehouden. Anderzijds zou hij – als president van het charter – graag zien dat meer inwoners van de andere Haarense kernen zich ook betrokken gaan voelen bij het samenwerkingsverband.
,,Er zijn tal van voorbeelden die laten zien dat we op de goede weg zijn", stelt Ronnes. Hij noemt het voetbaltoernooi in Helvoirt, waar ook clubs uit charterdorpen meedoen. Scholieren uit de hele gemeente Haaren namen deel aan een jeugdmanifestatie in het Italiaanse Bucine. Finse stagiaires van een landbouwschool vonden via het netwerk van het charter een stageplaats in Hepstedt (Duitsland). Drie Haarense boeren, niet alleen uit Esch, staken hun licht op tijdens een congres in Malta. ,,En zo zijn er tal van voorbeelden die laten zien dat het Europees Charter is uitgegroeid tot een belangrijk netwerk. Natuurlijk blijven de festiviteiten belangrijk en drinken we graag samen een borrel. Maar vooral de nieuwe Europese lidstaten zijn op zoek naar kennis. Die dorpen zijn als een spons die alles aangrijpen om informatie op te zuigen."
Het zijn al die voorbeelden die Ronnes sterken in zijn overtuiging dat Europa werkt. ,,Ik geloof heilig in de voordelen van Europa. Door te reizen en andere mensen aan de keukentafel te leren kennen, verrijk je je leven. Europa biedt juist kansen en is geen bedreiging."
16 oktober