ACTIE 'RED DE TOREN' 25 JAAR GELEDEN AFGEROND
Vinger aan de pols in Sint-Petrustoren
OP DE FOTO: Tijdens de Keistampersmarkt in september 1980 ging burgemeester Paul Pesch voorop in een manifestatie om de actie Red de Toren te promoten.
DOOR MARC CLEUTJENS
Met de inzameling van een bedrag van 200.000 gulden slaagde de Boxtelse gemeenschap er precies 25 jaar geleden in een belangrijke impuls te geven aan de restauratie van de Sint-Petrustoren. De actie Red de Toren, in 1979 gestart met de oprichting van een actiecomité, werd op zondag 2 oktober 1983 feestelijk afgerond met het Torenfeest. Vijfentwintig jaar later is de onderhoudstoestand van de Sint-Petrustoren goed, maar is volgens pastoor Richard Niessen van de Verrijzenisparochie waakzaamheid geboden.
Aanleiding voor de oprichting van een actiecomité in 1979 waren berichten over het wegvallen van subsidies voor de restauratie van rijksmonumenten. Het toenmalige ministerie van CRM bezuinigde fors en in Boxtel bestond de vrees dat de dringende restauratie van de Sint-Petrustoren voorlopig niet door zou kunnen gaan. En dat zou rampzalige gevolgen kunnen hebben voor het rijksmonument, dat in zorgwekkende toestand verkeerde.
OP DE FOTO: In december 1980 werd op symbolische wijze de noodklok geluid om aandacht te vragen voor de dringende restauratie van de Sint-Petrustoren. Op een van de hoeken werd een pleister geplakt. Op de foto staan de hoofdrolspelers van toen: Cees van der Schoot, Ed Bevers en deken Martien Bertens.
Op initiatief van Wim de Kort en hoofdredacteur Theo van den Aker van Brabants Centrum werd een oproep in deze krant geplaatst om een initiatiefgroep te vormen die zich sterk zou moeten maken voor de restauratie van de Sint-Petrustoren. Andere leden die toetraden waren onder meer Ruud van Nooijen, Piet Snijders en Jan Clercx. Vrijwel tegelijkertijd startte de inzameling van geld; wekelijks publiceerde Brabants Centrum de actiestand. In februari 1980 vermeldde de eerste actiestand een bedrag van 1.856,75 gulden.
In de tussentijd werd de bouwkundige staat van de Sint-Petrustoren slechter. Op 10 december 1980 werd een aantal noodreparaties verricht en moesten zowel het kruis als balustrades weggehaald worden. De torenhaan was al enkele jaren eerder naar beneden gewaaid. Het tv-programma Van Gewest Tot Gewest maakte filmopnamen van de operatie en liet heel Nederland zien dat op de Sint-Petrustoren een levensgrote pleister was geplakt.
OP DE FOTO: In oktober 1982 wordt een nieuwe torenhaan op de Sint-Petrustoren geplaatst.
De torenrestauratie ging van start in het voorjaar van 1982. De plaatselijke aannemer Van de Laar bleek de laagste inschrijver. Een half jaar later was de torenspots klaar en plaatste Cees Voermans de door zijn vader Jan gemaakte haan op de torenspits. Ook de gouden 'appel' en het kruis werden op de toren gezet. Heemkundige Piet Dorenbosch werkte aan een torenboek, dat uit zou groeien tot een tweedelig standaardwerk over de geschiedenis van de Sint-Petruskerk. Het eerste exemplaar werd tijdens het Torenfeest op 2 oktober 1983 gepresenteerd.
KNAGENDE TORREN
Pastoor Richard Niessen van de Verrijzenisparochie zegt dat de onderhoudstoestand van de Sint-Petrustoren 25 jaar na de actie Red de Toren goed is. Monumentenwacht ziet jaarlijks toe op de staat waarin het rijksmonument verkeert en geeft aanbevelingen voor reparaties, onderhoud en schilderwerk. ,,Dat biedt ons als parochie de kans de toren in goede staat te houden. Het gaat veelal om kleinere reparaties, bijvoorbeeld van leien. Door regelmatig controles wordt voorkomen dat we als parochie plotseling voor grotere restauratieklussen zouden komen te staan."Niessen roept in herinnering dat zich kort na de restauratie van de Sint-Petrustoren opnieuw grote problemen voordeden in het bouwwerk. ,,In een groot aantal dragende balken in de torenspits bleek de bonte knaagkever te zitten. Het hout was ernstig aangetast, in sommige gaten kon ik mijn hele arm stoppen." Volgens de pastoor moest destijds een extra investering van enkele honderdduizenden gulden gepleegd worden om de overlast van de kevers tegen te gaan en het geïnfecteerde hout te vervangen. Later was er ook nog overlast van knagende boktorren.
OP DE FOTO: In mei 1983 werd met een mammoetkraan een nieuwe klokkenstoel in de Sint-Petrustoren geplaatst. De restauratie van de torenspits was al klaar.
Sinds de afronding van de torenrestauratie is in en rondom de Sint-Petruskerk veel gerestaureerd. Na de toren was de kerk aan de beurt. Ook de kerkhofmuur werd opgeknapt, het kerkhof werd grondig gerenoveerd. ,,En nu staan we aan de vooravond van een nieuw project: het carillon", zegt Niessen. Onlangs luidde Steven van Groeningen van het carilloncomité al de spreekwoordelijke noodklok. ,,We zullen stevig moeten investeren om het carillon te restaureren", verwacht de pastoor. Hij weet zich echter gerustgesteld door het optreden van de Monumentenwacht. ,,Doordat we samen de vinger aan de pols houden, kan worden voorkomen dat de toren weer in zo'n slechte staat komt als 25 jaar geleden."
De foto's bij het artikel zijn in de jaren tachtig gemaakt door Piet van Oers en berusten in het archief van Brabants Centrum.
OP DE FOTO: De actie Red de Toren zit erop, de restauratie is klaar. Auteur Piet Dorenbosch houdt op 2 oktober 1983 zijn boek over de Boxtelse Sint-Petrus ten doop.
9 oktober