Beiaardier neemt afscheid
van Petrustoren

OP DE FOTO: Hans Kronenburg poseert bij de grootste luidklokken in de Sint-Petrustoren. Na ongeveer dertig jaar stopt hij als beiaardier. (Foto: Albert Stolwijk). Stolwijk).

DOOR HENK VAN WEERT

Zo'n dertig jaar was Hans Kronenburg de vastse bespeler van het carillon in de Sint-Petruskerk. Komend weekeinde neemt hij afscheid en kan het publiek hem eindelijk eens aan het werk zien. Zijn eenzame positie op de klokkenzolder van de Boxtelse kerktoren verruilt hij voor een plek achter Europa's grootste rijdende beiaard die aan de voet van de Boxtelse kerktoren wordt geparkeerd. Daar treedt Kronenburg op samen met Boxtel's Harmonie.

Op de klokkenzolder van de Sint-Petrustoren staan twee witte gympen. Het merendeel van de tijd staan ze stil en onberoerd. Maar op vrijdagochtend stappen er twee voeten in: die van Eindhovenaar Hans Kronenburg. Hij gebruikt ze niet om in een recordtempo de toren te beklimmen, maar om de pedalen van het carillon te bedienen. Lustig schuivend op een speciale zitbank ramt hij met zijn vuisten op de houten 'toetsen' van het klavier. Na zo'n dertig jaar binnenkort voor het laatst…

Het is een hele klim naar de verdieping met de bovenste galmgaten van de eeuwenoude kerktoren. Na de 131 ongelijke treden van de stenen wenteltrap volgen nog twee steile eikenhouten trappen om de cabine te bereiken waarin Kronenburg (Arnhem, 1940) op vrijdagochtend tijdens de weekmarkt een uur lang het carillon bespeelt. Onder hem hangen in een zware eikenhouten klokkenstoel onder meer de vier grote luidklokken die de basis vormen van de in 1968 gebouwde beiaard. Boven de beiaardier hangt het merendeel van de overige 44 klokken die werden gegoten door de wereldberoemde klokkenmakers van Petit & Fritsen in Aarle-Rixtel.

Kronenburg is verknocht aan de Boxtelse beiaard. Toch neemt hij binnenkort afscheid. ,,Sinds mijn pensionering wonen mijn vrouw en ik enkele maanden per jaar in Frankrijk. En hoewel ik ook daar af en toe in de gelegenheid ben om een carillon te bespelen, is dat te weinig om 'bij' te blijven. Daarom heb ik besloten te stoppen, maar het gaat me wel aan mijn hart, moet ik bekennen nu de datum dichterbij komt." Hij speelt 'Toen de hertog Jan kwam varen…' Vanwege zijn naderende vertrek in mineur…

De Eindhovense musicus werd in het begin van de jaren zeventig aangestoken door wat het noemt het 'carillonvirus'. Ik was onderwijzer en studeerde schoolmuziek aan het Brabants Conservatorium in Tilburg en kreeg daar les van Sjef van Balkom. Die was onder meer directeur van de muziekschool in 's-Hertogenbosch, maar ook beiaardier in de Sint-Jan. Hij nam me een keer mee de toren in. Vanaf dat moment was ik verkocht", vertelt Kronenburg.

EENZAAM

,,Daar vertelde iemand dat ook in Boxtel een mooi carillon beschikbaar was dat echter geen bespeler had. Ik trok de stoute schoenen aan en benaderde deken Martien Bertens, die direct toestemming gaf. Pas na een jaar of zo kwam ik erachter dat er wel degelijk een beiaardier in Boxtel was: Evert Kagei. Hij was echter ziek en nauwelijks in staat het carillon te bespelen. Niemand had me dat ooit verteld. Als ik eraan terugdenk, voel ik me nog steeds bezwaard."

Af en toe bespeelde Kronenburg andere carillons, maar alleen in Boxtel was hij de vaste bespeler. ,,Daarnaast gaf ik muziekles op de pedagogische academie en de open universiteit. Bovendien dirigeerde ik jarenlang het Helmonds Kamerkoor en heb ik een ensemble dat oude muziek maakt met instrumenten uit vroeger eeuwen. Zelf speel ik daar de trombone."

Die andere muzikale activiteiten zijn heel anders dan die van beiaardier. ,,Feitelijk is het bespelen van een carillon een heel eenzame bezigheid. Je zit in je uppie daarboven in die toren en strooit de klanken uit over het winkelend publiek. Maar je hoort nooit of de mensen in de straat het leuk of mooi vinden. Sterker nog: je kent je publiek niet eens en dus weet je ook niet wat voor impact je carillonspel heeft."

AFSCHEIDSCONCERT

,,Het laatste optreden belooft heel speciaal te worden. Ik speel dan samen met Boxtel's Harmonie. In de jaren tachtig heb ik ook al eens met de Gildenbondsharmonie gespeeld, maar dat was vanuit de toren. Via een camera had ik verbinding met de dirigent. Door te kiezen voor een rijdend carillon hoop ik dat de contacten tussen het orkest en mij makkelijker verlopen."

'Heel leuk' vindt Kronenburg het dat hij de carillonpartij kan invullen van de jubileumhymne die speciaal voor het honderdjarig bestaan van beide Boxtelse muziekkorpsen is gecomponeerd. Glunderend: ,,We laten eerst het carillon in de toren spelen. Daarna neem ik het geleidelijk aan over en vervolgens hoort het publiek de compositie van Mari van Gils: Portantes Sanguinem Sacrum. Ik heb een complete carillonpartij voor dat stuk te schrijven. Het wordt een bijzonder afscheid."

Het concert aan de voet van de Sint-Petrustoren begint zondag om 14.00 uur en is gratis toegankelijk. Bij slecht weer vindt het optreden met de harmonie geen doorgang. Het rijdende carillon, dat eigendom is van klokkenfabriek Koninklijke Eijsbouts uit Asten en zaterdag vanuit Praag in Boxtel arriveert, is zaterdag en zondag te beluisteren voorafgaand aan de verschillende eucharistievieringen in de Sint-Petruskerk. Tijdens de hoogmis (10.30 uur) staat het Carilloncomité Boxtel stil bij het afscheid van de beiaardier. Aan het einde van de mis kunnen belangstellenden de musicus de hand schudden.

OP DE FOTO: Beiaardier Hans van Kronenburg in actie op de klokkenzolder van de Boxtelse kerktoren. (Foto: Albert Stolwijk).

Print deze pagina

Terug