FILM GIJS WANDERS IN VMBO-COLLEGE
’Afghanistan is meer dan oorlog en ellende’
OP DE FOTO: Gijs Wanders (links) in gesprek met Anahita en Morsal Ferough na afloop van de film Breekbaar Nieuws in het Vmbo-College Boxtel. (Foto: Gerard Schalkx).
DOOR MARIËLLE WIJFFELAARS
Leerlingen uit de derde en vierde klassen van het Vmbo-College Boxtel kregen woensdag 1 oktober de documentairefilm Breekbaar Nieuws te zien. De film werd live ingesproken door voormalig nieuwslezer en kinderboekenschrijver Gijs Wanders. De documentaire gaat over het leven van mensen in Afghanistan en de wederopbouw van het land. Ook een militair en een in Boxtel woonachtige Afghaanse vrouw bekeken de film.
Breekbaar Nieuws is gemaakt door Gijs Wanders. Begin 2007 bezocht hij Afghanistan met een creatief gezelschap bestaande uit een beeldend kunstenaar, een muzikant, zangeres, fotograaf, cameraman, redacteur en producent. In Afghanistan spraken zijn met jongeren, ondernemers, onderwijzers, musici, straatkinderen en televisiemakers. ,,We wilden Afghanistan op een andere manier laten zien”, vertelt Wanders. ,,De ellende en oorlog zijn veel op televisie geweest, maar Afghanistan is meer dan dat. Natuurlijk is het er nog gevaarlijk, maar het land is bezig met wederopbouw.”
ONVEILIG
Wanders wilde al langer naar Afghanistan. Als journalist bezocht hij de afgelopen jaren verschillende oorlogs- en rampgebieden maar Afghanistan bleef hem trekken. Nadat hij ontslag nam bij het NOS Journaal, hakte hij de knoop door en vertrok voor zestien dagen naar Afghanistan. ,,Na dertig jaar oorlog is het in Afghanistan wel iets veiliger geworden, maar de angst blijft”, zegt de journalist. ,,De Taliban blijft vechten en geeft het niet zomaar op. Als de wederopbouw te lang duurt, kan het zijn dat de Taliban weer aan de macht komen.”De film Breekbaar Nieuws laat zien hoe het leven in Afghanistan er nu uitziet. Langzaamaan bouwen de inwoners hun land weer op: vrouwen gaan weer over straat zonder boerka, mannen hebben hun baard afgeschoren, jongeren kijken massaal naar Afghan Star (een soort Idols) en het Jeugdjournaal en vrouwen zijn weer aan het werk. ,,Toch is er nog veel armoede”, zegt Wanders. ,,Er leven ongeveer 60.000 kinderen op straat. Ook zijn er nog gevaarlijke provincies, zoals Uruzgan.”
De leerlingen van het Vmbo-College keken stil en aandachtig naar de documentaire. Het applaus na afloop was hard. ,,Het was mooi om te zien”, aldus een derdejaars leerling. ,,Ik had niet gedacht dat de situatie daar nog zo erg zou zijn.”
HEIMWEE
Onder de toeschouwers waren ook Anahita Ferough en haar twee dochters. Zij zijn tien jaar geleden uit Afghanistan gevlucht en wonen in Boxtel. Het gezin moest vluchten omdat Anahita en haar man ervan werden beschuldigd communistisch te zijn. ,,We hebben allebei in Rusland gestudeerd dus toen de Russen Afghanistan binnen vielen, waren wij niet meer veilig”, vertelt Ferough. ,,Ik heb nog vaak heimwee, mijn hele familie woont er nog.”Dochter Morsal is inmiddels 19 jaar en kan zich van het vluchten niets meer herinneren. ,,Het was gevaarlijk in Kabul, dat weet ik nog wel. Ik ging ook niet naar school omdat het te gevaarlijk was. Ik zou graag nog eens terugwillen om te zien hoe het nu in mijn land is. Mijn moeder vindt dat niet goed omdat het nog onveilig is. De film heeft me echt geraakt, ik heb een andere kant van Afghanistan gezien.”
Ook militair Robin werd geraakt door de film, met name door het stukje waarin de ouders van Timo Smeehuijzen werden geïnterviewd. Smeehuijzen kwam in juni 2007 om bij een aanslag in Uruzgan. ,,Ik kende Timo goed”, vertelt Robin. ,,Ik was net twee dagen thuis toen hij stierf.”
Robin werd in november 2006 voor zeven maanden uitgezonden naar Afghanistan. ,,Ik was niet bang, we gingen er goed getraind naartoe. Ik ga waarschijnlijk begin 2010 weer terug. Ik wil graag zien hoe het land er nu uitziet. Natuurlijk heb ik het daar ook moeilijk gehad; ik heb een aantal Afghaanse vrienden en collega’s verloren. Maar het is een prachtig land, ik hoop dat het over een paar jaar mogelijk is om naar Afghanistan op vakantie te gaan.”
BOERKA
Voor de militair was het gisteren de eerste keer dat hij met Afghaanse vrouwen kon praten. ,,Mevrouw Ferough is de eerste Afghaanse vrouw die ik spreek”, vertelt Robin. ,,In de provincie Uruzgan zie je bijna nooit vrouwen op straat en als ze er zijn, dragen ze een boerka. Je mag alleen met een Afghaanse vrouw praten als je zelf een vrouw bent en na toestemming van haar man.”Journalist Wanders wil binnenkort ook weer afreizen naar Afghanistan. ,,Hoe vreselijk de situatie daar ook is, het is een prachtig land en de mensen zijn ontzettend gastvrij. Overal krijg je thee of eten aangeboden terwijl ze zelf nauwelijks iets hebben.” Volgens Wanders vinden de Afghanen hun land helemaal niet zo mooi. ,,Ze houden van hun land, maar vinden het niet mooi. Een populaire uitspraak is: ’God creëerde de wereld en hield een rots over. Die noemde hij Afghanistan’.”
Meer informatie over de film Breekbaar Nieuws kan men vinden op www.breekbaarnieuws.nl.
2 oktober