BREDE HEIDE EN HOGERT IN BEELD
Plannen voor veldkapellen in Lennisheuvel en Gemonde
OP DE FOTO: De Sint-Lambertuskapel werd in 1959 gebouwd door het studentengilde Onze Lieve Vrouw en is geplaatst op begraafplaats Den Hogert in Gemonde. (Foto: Albert Stolwijk).
DOOR MARIËLLE WIJFFELAARS
Jaren geleden stond in Lennisheuvel een veldkapelletje. Tenminste, zo ging het verhaal. Niemand wist waar het gebedshuisje precies gestaan had en eigenlijk wist ook niemand zeker of het verhaal wel op waarheid berustte. Na onderzoek van een paar vasthoudende inwoners, kwam men erachter dat op de Brede Heide een kapel gestaan zou hebben. Nadat het bewijs hiervoor, in de vorm van een oude landkaart, geleverd was besloot men om een nieuwe kapel te bouwen. Ook in Gemonde zijn inwoners bezig met een plan om een kapel te realiseren.
Caspar Willers en Cees Nooren, inwoners van Lennisheuvel, hadden al langer het plan om weer een kapel in het dorp te bouwen. ,,We kwamen er echter nooit aan toe”, vertelt Willers. ,,Toen we echter een kaart in handen kregen waarop een kapel stond getekend, besloten we om werk te maken van onze ideeën. We willen het echt doorzetten.”
De kapel in Lennisheuvel zou hebben gestaan op de kruising van de Armehoefstraat, Boseind en Lennisheuvel. ,,Hier werd altijd over gesproken door inwoners, maar er was nooit enig bewijs voor. Wij hebben dat uiteindelijk gevonden in het archief van de gemeente, daar lag een oude plattegrond waar deze kapel op te zien was”, zegt Willers.
OP DE FOTO: Tekening van de oude Gemondse kerk uit 1807.
Ook Wil van de Langenberg is al een tijd bezig om de geschiedenis van de Lennisheuvelse kapel boven water te krijgen. Wijlen Huub Thiadens (historisch geograaf) had in het huisarchief van kasteel Stapelen een jaarrekening gevonden uit 1625. Hier werd onder andere gesproken over een kapel in Lennisheuvel. In deze kapel zouden vele missen worden opgedragen.
Ook op een kaart van Hendrik Verhees uit 1800 staat de kapel ingetekend. Thiadens vermoedde dat de kapel in de buurt van de Brede Heide heeft gestaan. Bij graafwerkzaamheden op de hoek van de Brede Heide en de straat Lennisheuvel zouden potscherven en pijpensteeltjes gevonden zijn.
RUSTPUNT
Inmiddels is in het dorp een kapelcommissie opgericht. Hierin zitten allerlei deskundigen die zich bezighouden met de ontwikkeling van de kapel. Zoals Paul Simons, ontwerper van de kiosk.. Hij maakte twee schetsen. Inwoners van Lennisheuvel mochten kiezen welke van de twee zij graag gebouwd zouden willen zien. ,,In gemeenschapshuis Orion en in de Theresiakerk hebben we intekenlijsten opgehangen, hierop konden inwoners aangeven welk ontwerp hun voorkeur had”, legt Willers uit. Er is gekozen voor ontwerp A; een kapel met een spits dak.
De commissie wil de kapel gaan realiseren op de voormalige paardenwei tegenover manege S-Hoeve. Dit perceel wordt onderdeel van de groenzone tussen Lennisheuvel en het nieuwe bedrijventerrein Vorst. De gemeente heeft deze locatie ook aangewezen in het bestemmingsplan. ,,Het is nog even afwachten of dit plan wordt goedgekeurd, maar als dat zo is, hopen we snel met de bouw te kunnen starten”, zegt Willers.
OP DE FOTO: Schets van de nieuwe kapel in Lennisheuvel, gemaakt door Paul Simons.
Willers ziet de kapel als een rustpunt in het landschap. ,,Het ligt straks langs een toeristische route, dus het zou een mooie halteplaats kunnen zijn. Ook zouden er activiteiten zoals oogstfeesten plaats kunnen vinden. Door de kapel weer een plek te geven in Lennisheuvel, komen de tijden van vroeger weer een beetje terug. Dat lijkt me heel bijzonder.”
GEMONDE
De commissie in Lennisheuvel werkt inmiddels nauw samen met enkele Gemondenaren. Zij hebben het plan opgevat om in hun dorp ook een Mariakapel te bouwen. In de zevende eeuw zou de eerste kerk in Gemonde gebouwd zijn op Den Hogert, nabij de Dommel waar tegenwoordig het kerkhof ligt. Dit kerkje was gemaakt van hout. Dit primitieve gebouwtje, met een uitbouw aan de oostkant en een omheining aan de westkant, doet nog het meest denken aan een kleine kapel.
Hierna volgde een stenen tufkerkje in Romaanse stijl en een grotere kerk op Den Hogert. Rond 1800 werd een kerk gebouwd vlak achter de locatie van de huidige Sint-Lambertuskerk. Het terrein op Den Hogert is inmiddels in gebruik als begraafplaats.
Ook staat sinds 1959 de Sint-Lambertuskapel op het terrein. Deze is gebouwd door het Studentengilde Onze Lieve Vrouw uit Tilburg. Bij opgravingen in 1950 kwamen sporen tevoorschijn van voorlopers van de huidige Sint-Lambertuskerk. Zo zijn twee groepen paalsporen gevonden, behorende bij twee houten kerken. Deze twee houten kerken zijn kort na elkaar gebouwd, de tweede diende als uitbreiding en werd gebruikt als zaalkerkje. Bij de bouw van de kapel werden oude stenen van de fundamenten gebruikt.
Initiatiefnemer Bert Schellekens wil nog niet veel zeggen over de plannen voor de bouw van een nieuwe kapel: ,,Het is nog onduidelijk of er op de locatie gebouwd mag worden, daar moet de gemeente nog naar kijken. Als dat wel zo is, hopen we zo snel mogelijk te starten met bouwen.”
OP DE FOTO: Deze afbeelding toont de fundamenten van de vroegere kerk op Den Hogert.
31 juli 2008