LEERLINGEN MICHAËLSCHOOL PRATEN OVER WAPENBEZIT
Scholentourbus 'Loop jij wapenvrij?'
in Boxtel

OP DE FOTO: Jongeren van de Boxtelse Sint-Michaëlschool zijn op weg naar de Loop jij wapenvrij?-scholentourbus. De bus doet sinds 1 oktober verschillende middelbare scholen aan om met leerlingen te praten over het in bezit hebben van wapens. (Foto: Albert Stolwijk).
DOOR STEFAN LATIJNHOUWERS
De zogeheten 'Loop jij wapenvrij?'-scholentourbus was woensdag 21 november op bezoek bij middelbare scholen in onder meer 's-Hertogenbosch én Boxtel om met leerlingen te praten over het in bezit hebben van wapens. De bus deed in Boxtel de Sint-Michaëlschool van zorginstelling De La Salle aan de Schijndelseweg aan. ,,Een wapen dragen is niet stoer, maar dom."
De Landelijke Stichting Tegen Zinloos Geweld (LSTZG) begon 1 oktober met de campagne Loop Jij Wapenvrij?, een project waarbij de dialoog over de risico's van wapens onder middelbare scholieren centraal staat. Het project is tot stand gekomen in opdracht van het Ministerie van Justitie en wordt ondersteund door FORUM, Instituut voor Multiculturele Ontwikkeling.
Tijdens de scholentour, die duurt tot half december, toeren twee campagnebussen door heel Nederland om vijfhonderd middelbare scholen te bezoeken. De risico's en gevolgen van wapens kwamen gisteren ter sprake in de dialoog met de leerlingen van de Sint-Michaëlschool, maar ook de veiligheid op school was onderwerp van gesprek. Het geweld op scholen waar wapens aan te pas zijn gekomen, onder meer in de laatste weken, bewijst de noodzaak van de campagne.
Uit onderzoek blijkt dat gemiddeld één leerling per klas op school een wapen bij zich draagt; vaak komt wapenbezit bij jongeren voort uit onveiligheidsgevoelens en groepsgedrag. ,,Jongeren die wapens dragen en gebruiken, zijn vaak bang", liet een van de leerlingen van de Michaëlschool gisteren weten in de bus. Letteke Swartjes van de LSTZG vroeg hem daarop wat hij zou doen wanneer hij ruzie zou krijgen. ,,Dan ga ik het uitvechten natuurlijk. Ik loop echt niet weg, want als iemand mij een klap geeft, geef ik er een terug."
WAPENBEZIT
Swartjes ontving samen met haar collega Fatherine Wong in de bus groepjes leerlingen van de Michaëlschool met hun leerkrachten. Gedurende een minuut of twintig spraken zij met de jongeren. ,,We toeren al sinds begin oktober vijf dagen per week door heel Nederland om jongeren te wijzen op het gevaar van wapens. We willen ze bewust maken van de risico's van het dragen van wapens", aldus Wong.
Swartjes: ,,Als iemand een mes bij zich heeft en ruzie krijgt, kan het gebeuren dat hij of zij een waas voor de ogen krijgt en naar het mes grijpt. Voor je het weet, heb je iemand vermoord. Wanneer je een wapen bezit, kan dat tegen je gebruikt worden en kun je straf krijgen", aldus Swartjes die aangaf dat de scholentourbus regelmatig vmbo-scholen en scholen voor speciaal onderwijs bezoekt. ,,Maar we zijn ook wel eens te gast bij havo-scholen, al komt dat minder voor."
De twee medewerkers van de organiserende stichting vulden de ontmoeting met de jongeren op verschillende manieren in. Behalve het vertellen van verhalen over slachtoffers van zinloos geweld, werd er een quiz gehouden met vragen over wapenbezit en werden stellingen voorgelegd aan de leerlingen van de Michaëlschool.
Ook kregen jongeren de vraag of zij wel eens wapens dragen, waar in de meeste gevallen ontkennend op werd geantwoord of met een grapje op werd gereageerd. Zo deed een van de jongeren, tot hilariteit van zijn medeleerlingen, in woord en gebaar net of hij een heel arsenaal aan wapens uit zijn zakken ging toveren. ,,Wapens dragen is gewoon stom. Als je niets bij hebt, kun je iemand ook niet vermoorden", zei een van de leerlingen.
LOGO
De buitenkant van de bus was onder meer versierd met het logo van de campagne Loop jij wapenvrij? Binnen hingen posters van personen die omgekomen zijn door zinloos geweld. Swartjes en Wong vertelden hoe deze jongeren aan hun einde waren gekomen, waaronder het verhaal van de Antilliaanse jongen Kerwin Duinmeijer die op 20 augustus 1983 in Amsterdam werd neergestoken vanwege zijn donkere huidskleur.
Swartjes: ,,Een taxichauffeur weigerde hem naar het ziekenhuis te brengen omdat hij geen bloed in zijn auto wilde. De ambulance kwam te laat om zijn leven te redden. Een ander voorbeeld is de ruzie om een balpen van vorige maand op een school in Amsterdam, waarbij een jongen werd doodgestoken. Het gebeurt veel te vaak dat mensen door een onzinnige aanleiding vermoord worden."
De leerlingen van de leerkrachten Jeanne Swinkels en Ruben Vissers waren zichtbaar onder de indruk van de verhalen van Swartjes over de slachtoffers van zinloos geweld. Enkelen van hen zeiden ook wel eens getuige te zijn geweest van gewelddadige acties op straat. ,,Dat vond ik heel raar en eng om te zien", zei een meisje. Ook bij de groep leerlingen van Swinkels en Vissers gaf een meerderheid aan zich te verweren bij een ruzie. ,,Nee, natuurlijk loop ik niet weg. Kom nou, ik laat me niet afslaan. Maar met een wapen ga ik echt niet lopen, want dat is gevaarlijk en niet verstandig", liet een jongen weten.
De leerlingen stelden dat veel drank een negatieve invloed kan hebben. Leerkracht Swinkels zei in aanvulling daarop dat ook dichtbij huis, in het uitgaanscentrum in Boxtel, de laatste tijd veel incidenten plaatsvinden, mede door overmatig drankgebruik. Collega Ruben Vissers gaf zijn leerlingen, in de leeftijd van 16, 17 en 18 jaar, de goede raad om tijdens het uitgaan in te schatten hoe de sfeer is. ,,Soms kun je aanvoelen dat het ergens fout dreigt te gaan. Dan kun je beter afstand nemen", aldus Vissers.
CAMERA'S
Leerkacht Vissers zei na afloop het initiatief met de scholentourbus toe te juichen. ,,Het is goed om jongeren bewust te maken van het gevaar van wapens, zeker ook omdat mijn leerlingen van een leeftijd zijn waarop ze uitgaan. Wel is het zo dat onze leerlingen een speciale doelgroep vormen die op een wat andere manier benaderd zou moeten worden, bijvoorbeeld met nog meer illustratiemateriaal. Deze jongeren zijn heel snel afgeleid en haken snel af. Een iets overzichtelijkere ruimte zou voor deze groep ook beter zijn geweest, maar niettemin is het heel leerzaam. Ik wil er tijdens mijn lessen ook aandacht aan besteden."
Volgens Vissers wordt er op de Michaëlschool veel gedaan om de veiligheid te waarborgen, waaronder cameratoezicht. ,,We hebben hier te maken met jongeren met bepaalde problemen, die in hun onmacht wel eens over de schreef gaan. Er vinden dan ook wel eens incidenten plaats, waar gelukkig weinig wapens bij betrokken zijn. Wel moet je ervoor zorgen dat er in de klas geen scherpe voorwerpen als scharen rondslingeren, die gebruikt kunnen worden bij een ruzie. Ook is er een interventieteam binnen de school actief om in te grijpen bij conflicten en ruzies."

OP DE FOTO: Beeld van het logo van de campagne Loop jij wapenvrij?