VEEL PROJECTEN OVER VEELZIJDIGE BOXTELAAR
Boxtel leert Hendrik Verhees opnieuw kennen
OP DE FOTO: Documentairemaker Hans Smit (links) geeft uitleg bij de opnamen van een film over het leven van Hendrik Verhees. Verteller Ruud van Nooijen staat aan de oevers van de Aa, op de achtergrond is kasteel Heeswijk zichtbaar. Verhees was als waterstaatkundige betrokken bij het bevaarbaar maken van de Aa. (Foto: Stichting Cultuurgeschiedenis Boxtel-Meierij Hendrik Verhees).
DOOR MARC CLEUTJENS
Het is niet alleen het boek 'Op de kaart gezet' van historicus Hans Pel dat binnenkort de schijnwerpers zal richten op het leven en werk van Boxtelse beroemdste inwoner Hendrik Verhees (1744-1813). Momenteel wordt de laatste hand gelegd aan een mobiele tentoonstelling, een filmdocumentaire, een onderwijsproject, enkele wandelingen, een fietstocht en een kunstwerk van Karin Colen waarmee de veelzijdigheid van Verhees wordt belicht. ,,Wist je dat hij ook Boxtels eerste vrederechter was?"
Ruud van Nooijen is als bestuurslid van de Stichting Cultuurgeschiedenis Boxtel-Meierij Hendrik Verhees belast met het coördineren van al die projecten die op initiatief van wethouder Ger van den Oetelaar zijn opgezet. Een paar jaar geleden wierp Van den Oetelaar een balletje op om het leven van de grote onbekende Verhees weer eens in beeld te brengen en de inwoners van Boxtel te vertellen over de vele verdiensten die de Boxtelaar voor zijn gemeente heeft gehad.
Het boek over Verhees is bijna klaar; Van Nooijen had een laatste proefdruk deze week bij zich. En op zaterdag 17 november wordt het eerste exemplaar tijdens een symposium in Podium Boxtel aan de Burgakker officieel aangeboden aan burgemeester Frank van Beers. Als bestuurslid verzorgde Van Nooijen de publiciteitscampagne rond de verschillende projecten en stuurde hij de verschillende werkgroepen aan. ,,Daarnaast kreeg ik een aantal extra klusjes", blikt de Boxtelaar lachend terug. ,,Het is maar goed dat ik niet meer hoef te werken."
Zijn laatste klus was het optreden als verteller voor een ruim vijftien minuten durende documentaire over Verhees. Met programmamaker Hans Smit en cameraman Frank van den Heuvel ging Van Nooijen enkele dagen op pad in de Meierij om het leven van Verhees in beeld te brengen. Het bracht hem onder meer naar kasteel Heeswijk, waar Verhees als waterstaatkundige betrokken was bij het bevaarbaar maken van de Aa. In Budel werd gedraaid bij het door Verhees ontworpen en gebouwde Schepenhuis. Maar ook in Boxtel werd volop gefilmd.
Op de Markt waar Verhees in 1744 werd geboren bijvoorbeeld. En op de Burgakker, waar de bestrating met kasseien op initiatief van Verhees ter hand werd genomen. Het boek van Hans Pel, 'Op de kaart gezet. Hendrik Verhees, politicus, kaartenmaker en waterstaatkundige, 1744-1813', is het uithangbord van de stichting die het leven en werk van de bekende Boxtelaar vastleggen. Niet alleen schetst Pel in historisch perspectief welke betekenis Verhees heeft gehad, ook toont de historicus aan dat de Boxtelaar zo veelzijdig was dat slechts enkele aspecten van zijn leven belicht konden worden.
,,Verhees was zoveel meer dan politicus, kaartenmaker en waterstaatkundige", stelt Van Nooijen. ,,Hij was aannemer, architect en bovendien de eerste Boxtelse vrederechter die tot een week voor zijn dood actief is gebleven in de lokale rechtspraak." Het bestuurslid van de Verhees-stichting wil aangeven dat het project rond de bekende Boxtelaar niet op hoeft te houden. ,,Er liggen genoeg aspecten die in de toekomst verder uitgewerkt zouden kunnen worden, bijvoorbeeld in een tweede boek. Nu beperken we ons tot drie thema's."
LESPAKKET
Van Nooijen hoopt dat de naam van Hendrik Verhees door alle projecten weer een beetje tot leven komt. Met anderen vindt hij dat in Boxtel de voorbije jaren veel te weinig aandacht is geweest voor de grote historische betekenis die de cartograaf en landmeter heeft. ,,Niet alleen was hij de eerste vrederechter, ook was hij met twee andere Brabanders de enige provinciale vertegenwoordiger tijdens de slotzitting van de Staten-Generaal. Bedenk dat hij ook in het gevolg verbleef van koning Lodewijk Napoleon toen deze door Boxtel trok."Het boek van Pel laat een groot aantal aspecten van Verhees' leven zien. Maar er is meer. Een mobiele tentoonstelling bijvoorbeeld, die in woord en vooral beeld laat zien wat hij zoal voort heeft gebracht. In de tentoonstelling is plaats voor een tv-scherm waarop de documentaire wordt vertoond. In samenwerking met onder meer het Erfgoedhuis wordt gewerkt aan een educatief programma voor jonge leerlingen.
,,Er komt een Hendrik Verheeswandeling voor de schooljeugd die onder meer voert naar kasteel Stapelen en de Sint-Petruskerk en zo de cultuurhistorische as laat zien", vertelt Van Nooijen. Ook wordt een lespakket samengesteld.
Met andere bestuursleden heeft Van Nooijen een wandeltocht door Boxtel en Liempde uitgestippeld die alle Hendrik Verhees-plekjes aandoet. Een fietstocht is ook in de maak, die voert ook door Sint-Michielsgestel. De website is een andere deelproject. Webmaster Jos Mandos bundelt op de website tal van wetenswaardigheden over Verhees. ,,Alle projecten moeten ertoe leiden dat de naam van Hendrik Verhees weer gaat leven in Boxtel. Ik durf nu al te concluderen dat steeds meer Boxtelaren beseffen dat hij meer was dan alleen een kaartenmaker."
SYMPOSIUM
De presentatie van het boek 'Op de kaart gezet' van Hans Pel wordt zaterdag 17 november gehouden in Podium Boxtel. Daar organiseert de Stichting Cultuurgeschiedenis Boxtel-Meierij Hendrik Verhees een symposium waar de veelzijdigheid van Verhees zal worden belicht door sprekers als Pel en historisch landmeetkundige Raymond Uppelschoten. Uppelschoten doet dat overigens in stijl; hij draagt authentieke kleding uit de tijd van Verhees en schrijft uitsluitend met zelfgemaakte inkt en ganzenveer. Landmeter Martien van Zoeren zal een stand inrichten waar historische landmeetkundige werktuigen te zien zijn.Belangstellenden kunnen zich gratis aanmelden voor deelname aan het symposium, dat onder leiding staat van radiopresentator Eric Kolen. Burgemeester Van Beers zal het eerste exemplaar van het boek in ontvangst nemen. Na afloop van het officiële programma kunnen bestelde en reeds betaalde boeken tussen 16.00 en 17.00 uur afgehaald worden bij een kraam van boekhandel Elckerlijc, die in Podium Boxtel wordt opgebouwd. Het boek is vanaf maandag 19 november ook bij Elckerlijc af te halen of in de losse verkoop verkrijgbaar. Aanmelding voor het symposium kan uitsluitend via de website www.hendrikverheesboxtel.nl.
8 november 2007